‘Phân loại rác’ trở thành tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức ở Hải Phòng

Gắn trách nhiệm phân loại rác với đánh giá cán bộ

UBND TP Hải Phòng vừa ban hành Kế hoạch số 331/KH-UBND thực hiện Chỉ thị số 16-CT/TU ngày 14/7/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Theo kế hoạch, việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”, gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Thành phố yêu cầu khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc triển khai mang tính hình thức, phong trào.

Kết quả thực tế, mức độ tháo gỡ các điểm nghẽn và sự hài lòng của người dân sẽ được sử dụng làm thước đo đánh giá năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị của tổ chức Đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Đáng chú ý, kết quả phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn sẽ trở thành một tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua cán bộ, công chức hằng năm. Nội dung này cũng được xem xét khi công nhận gia đình văn hóa, thôn, tổ dân phố văn hóa, đô thị văn minh và nông thôn mới hiện đại.

Việc gắn trách nhiệm phân loại rác với công tác thi đua được kỳ vọng nâng cao vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, công chức, đồng thời thúc đẩy chính quyền cơ sở tổ chức thực hiện bài bản hơn.

Đây là chủ trương được Hải Phòng triển khai trên địa bàn thành phố, không phải tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức mới áp dụng chung trên phạm vi cả nước.

Đặt lộ trình cụ thể đến năm 2030

Hải Phòng đặt mục tiêu thiết lập và vận hành đồng bộ hệ thống phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên toàn địa bàn. Chất thải sau phân loại phải được thu gom, vận chuyển và xử lý phù hợp với từng nhóm, tránh tình trạng phân loại tại hộ gia đình nhưng bị trộn lẫn trong quá trình thu gom.

Đến ngày 31/10/2026, thành phố yêu cầu 100% xã, phường và đặc khu ban hành kế hoạch hoặc phương án tổ chức thực hiện. Các địa phương phải công khai thời gian, địa điểm, tần suất và tuyến thu gom để người dân biết và thực hiện.

Cùng thời hạn trên, các đơn vị phải hoàn thành rà soát nguồn phát sinh chất thải, điểm tập kết, phương tiện vận chuyển, đơn vị cung cấp dịch vụ và các bãi rác nhỏ lẻ. Đến ngày 31/12/2026, Hải Phòng phấn đấu hoàn thành bộ số liệu nền về chất thải rắn sinh hoạt trong năm.

Đến hết năm 2027, thành phố đặt mục tiêu 100% cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, trường học, cơ sở y tế, chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, khu đô thị và chung cư thuộc phạm vi quản lý tổ chức phân loại rác tại nguồn.

Hải Phòng cũng phấn đấu hoàn thành và đưa vào vận hành hai cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ tiên tiến trong năm 2027, phù hợp với tiến độ đầu tư và quyết định của cấp có thẩm quyền.

Trong giai đoạn 2027–2030, tỷ lệ chất thải được tái sử dụng, tái chế, làm phân hữu cơ hoặc đưa vào các hình thức xử lý phù hợp khác phải tăng bình quân ít nhất 2% mỗi năm.

Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu 100% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường; toàn bộ chất thải sinh hoạt tại khu vực đô thị và nông thôn được xử lý hợp vệ sinh.

Phân loại phải đồng bộ với thu gom, vận chuyển và xử lý

Theo quy định về bảo vệ môi trường, chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân được phân thành ba nhóm chính: chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt khác.

Phân loại tại nguồn giúp thu hồi giấy, nhựa, kim loại và những vật liệu còn giá trị; tạo điều kiện xử lý rác hữu cơ thành phân bón hoặc các sản phẩm phù hợp; đồng thời giảm lượng chất thải phải chôn lấp.

Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ phụ thuộc vào ý thức của người dân. Toàn bộ hệ thống từ lưu chứa, thu gom, vận chuyển đến tái chế và xử lý phải được tổ chức đồng bộ.

Các địa phương cần bố trí dụng cụ, điểm tập kết và phương tiện phù hợp với từng nhóm chất thải. Lịch thu gom phải được công khai, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện sinh hoạt của cộng đồng. Đơn vị dịch vụ không được trộn lẫn các loại rác đã được người dân phân loại.

UBND TP Hải Phòng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực, tham mưu tổ chức thực hiện kế hoạch; đồng thời phân công trách nhiệm cho các sở, ngành, đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý và UBND xã, phường, đặc khu.

Thành phố cũng yêu cầu phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động, hướng dẫn và giám sát quá trình thực hiện.

Đưa phân loại rác vào tiêu chí đánh giá cán bộ là bước chuyển từ vận động sang gắn trách nhiệm cụ thể. Tuy nhiên, để chủ trương tạo ra thay đổi thực chất, kết quả đánh giá cần dựa trên số liệu có thể kiểm chứng, mức độ tuân thủ và hiệu quả xử lý sau phân loại, thay vì chỉ căn cứ vào báo cáo hoặc các đợt ra quân.

Khi cán bộ, công chức thực hiện vai trò nêu gương, chính quyền tổ chức thu gom đúng quy trình và người dân được hướng dẫn rõ ràng, phân loại rác tại nguồn mới có thể trở thành nếp sống thường xuyên, góp phần giảm chôn lấp và xây dựng Hải Phòng theo hướng xanh, sạch, văn minh.