TP.HCM đang chuẩn bị lộ trình triển khai bắt buộc phân loại rác tại nguồn trên phạm vi toàn thành phố từ năm 2027. Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ lấy ý kiến các xã, phường và đơn vị liên quan trong tháng 9, sau đó tham mưu UBND TP.HCM ban hành kế hoạch trong quý IV. Đây là thông tin được ông Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, cho biết tại phiên tọa đàm thuộc chương trình “Hành trình tuần hoàn nhựa 2026” diễn ra chiều 26/8.
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, chất thải rắn sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân phải được phân thành ba nhóm gồm chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm và chất thải rắn sinh hoạt khác. Trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
TP.HCM đã triển khai nhiều mô hình tự nguyện và thí điểm phân loại rác tại nguồn, song thực tế vẫn còn những hạn chế về hạ tầng thu gom, nhân lực, kinh phí và đầu ra cho vật liệu tái chế.
Tại phường Tân Mỹ, Trạm thu hồi vật liệu tái chế (MRF) được triển khai từ tháng 4 với sự phối hợp của địa phương, Unilever Việt Nam và GRAC. Đến nay, trạm đã tiếp nhận hơn 5,5 tấn vật liệu tái chế, thu hút hơn 700 lượt người dân tham gia.
Theo ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Mỹ, mô hình góp phần hình thành thói quen phân loại rác cho người dân. Tuy nhiên, để duy trì lâu dài cần bảo đảm nhân lực, kinh phí vận hành và đầu ra ổn định cho vật liệu sau thu gom.
Bên cạnh đó, một trong những vấn đề được phản ánh là tình trạng người dân đã phân loại rác tại nhà nhưng khi thu gom, các loại rác vẫn bị trộn chung. Bên cạnh đó, tại một số nơi, người dân chưa có địa điểm thuận tiện để đưa rác đã phân loại đến tiếp nhận.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho rằng, hiệu quả của kế hoạch phụ thuộc vào sự đồng bộ trong toàn bộ quá trình từ phân loại, thu gom, vận chuyển đến xử lý. Cơ quan quản lý cần tổ chức tốt các kênh thu gom, tái chế, trong khi người dân cần được hướng dẫn đầy đủ về trách nhiệm, cách thực hiện và lợi ích của việc phân loại rác.
Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ phối hợp với các bên để nhân rộng mô hình Trạm thu hồi vật liệu tái chế tại khu dân cư, chợ truyền thống và trường học.
Cùng với việc chuẩn bị lộ trình bắt buộc phân loại rác tại nguồn, từ ngày 1/9, TP.HCM sẽ áp dụng quy định mới về giá thu gom, vận chuyển và xử lý rác sinh hoạt. Theo đó, hộ gia đình chưa phân loại hoặc phân loại chưa đúng sẽ trả phí theo mức cố định dựa trên đầu người, trong khi hộ thực hiện đúng quy định được tính phí theo khối lượng rác.
