Từ một ly cà phê đến trách nhiệm cộng đồng
Nhân dịp Lễ Quốc Khánh 2/9 vừa qua, tại Chill Coffee & Brunches (Phường La Gi, tỉnh Lâm Đồng), chương trình “Một trái tim – Triệu nụ cười Cam” diễn ra với sự đồng hành của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin TP.HCM, hướng tới lan tỏa tinh thần sẻ chia và trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng.
Điểm đáng chú ý của chương trình là cách đưa hoạt động xã hội đến gần đời sống thông qua những hành động giản dị. Thay vì chỉ tập trung vào hoạt động trao tặng, chương trình tạo không gian kết nối giữa doanh nghiệp, nghệ sĩ, người tiêu dùng, cộng đồng và những người chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam.
Sáng kiến “Mỗi ly cà phê – Một nụ cười Cam” là một trong những nội dung trọng tâm. Theo đó, một phần doanh thu từ các sản phẩm được bán trong thời gian diễn ra chương trình được đóng góp cho hoạt động hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam. Khách tham dự cũng có thể lựa chọn “Ly Cà phê Nhân ái” để trực tiếp đồng hành.
Cách làm này đặt trách nhiệm xã hội trong những lựa chọn gần gũi với người tiêu dùng. Khi một phần giá trị của hoạt động kinh doanh được chuyển thành nguồn lực hỗ trợ cộng đồng, tiêu dùng không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn có thể góp phần giải quyết những vấn đề xã hội.
Trao cơ hội thay vì chỉ hỗ trợ
Một nội dung có ý nghĩa của chương trình là không nhìn nạn nhân chất độc da cam đơn thuần ở vị trí người tiếp nhận hỗ trợ.
Không gian “Từ đôi tay – Đến trái tim” giới thiệu những sản phẩm được tạo nên từ đôi tay của những người đang nỗ lực vượt qua hoàn cảnh. Qua đó, câu chuyện về nạn nhân chất độc da cam được tiếp cận từ góc độ của nghị lực, lao động, khả năng sáng tạo và nhu cầu hòa nhập cộng đồng.
Trong hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ vật chất vẫn là yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, cùng với đó là việc tạo điều kiện để người được hỗ trợ phát huy khả năng, có cơ hội lao động, giao lưu và tham gia bình đẳng hơn vào đời sống xã hội.
Năm 2026 cũng là dấu mốc 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam (10/8/1961 - 10/8/2026). Đây là dịp cả nước tăng cường các hoạt động chăm lo, hỗ trợ nạn nhân và gia đình nạn nhân chất độc da cam, đồng thời tiếp tục nâng cao nhận thức xã hội về hậu quả lâu dài của chất độc hóa học.
Từ góc nhìn đó, những hoạt động xã hội hóa với cách tiếp cận thiết thực có thể bổ sung nguồn lực cho công tác chăm lo nạn nhân, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp và người dân tham gia bằng những hình thức phù hợp.
Khi nghệ thuật trở thành cầu nối
Âm nhạc trong “Một trái tim – Triệu nụ cười Cam” được sử dụng như một phương tiện kết nối giữa nghệ sĩ, cộng đồng và những người chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam.
Với chủ đề “Khi âm nhạc gặp những trái tim”, chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ Amy Lê Anh, Như Hải Yến, Guitar Xuân Thương, Minh Thảo cùng những người chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam tham gia biểu diễn.
Đáng chú ý là phần “Hát cho một trái tim”, với sự tham gia của ca sĩ Amy Lê Anh cùng một ca sĩ là nạn nhân chất độc da cam. Việc cùng đứng trên sân khấu hướng tới thay đổi cách tiếp cận từ quan hệ “cho - nhận” sang đồng hành và cùng tạo ra giá trị.
Khi những người chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam được trực tiếp thể hiện khả năng trước cộng đồng, nghệ thuật trở thành không gian để câu chuyện về họ được kể bằng chính tiếng nói và năng lực của họ. Đó cũng là cách tiếp cận góp phần giảm định kiến và tăng cơ hội hòa nhập.
“Trái tim Cam” và sức mạnh của sự kết nối
Một nghi thức mang tính biểu tượng của chương trình là “Một trái tim”, trong đó những trái tim màu cam được đặt lên Cây Trái tim Cam. Mỗi trái tim đại diện cho một sự đóng góp và một tấm lòng đồng hành.
Ý nghĩa của hoạt động không nằm ở giá trị của từng đóng góp riêng lẻ, mà ở khả năng tập hợp nhiều nguồn lực cùng hướng tới một mục tiêu chung. Từ doanh nghiệp, tổ chức xã hội đến cá nhân, mỗi chủ thể có thể tham gia bằng nguồn lực và phương thức khác nhau.
Thực tế cho thấy công tác chăm lo nạn nhân chất độc da cam đang cần sự tham gia lâu dài của toàn xã hội. Các chương trình hỗ trợ hiện nay được triển khai theo nhiều hướng, từ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở đến sinh kế, học bổng và trợ giúp các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều địa phương cũng đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực nhân dịp 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam.
Điều này cho thấy trách nhiệm cộng đồng chỉ có thể tạo ra tác động bền vững khi được duy trì bằng sự tham gia của nhiều thành phần, thay vì phụ thuộc vào một chương trình hay một đơn vị riêng lẻ.
Hoạt động “Trao quà – Trao niềm tin” tiếp tục cụ thể hóa thông điệp của chương trình bằng những hỗ trợ trực tiếp.
Giá trị của hoạt động không chỉ nằm ở phần quà được trao, mà còn ở sự hiện diện và quan tâm dành cho người nhận. Với những gia đình chịu ảnh hưởng lâu dài bởi chất độc da cam, sự đồng hành của cộng đồng có ý nghĩa cả về vật chất lẫn tinh thần.
Theo hướng tiếp cận này, hoạt động thiện nguyện không nên dừng lại ở một lần trao tặng. Giá trị xã hội lớn hơn nằm ở khả năng duy trì kết nối, hỗ trợ đúng nhu cầu và từng bước mở rộng cơ hội để người thụ hưởng có điều kiện cải thiện đời sống.
Đây cũng là xu hướng được thể hiện trong nhiều chương trình chăm lo nạn nhân chất độc da cam tại các địa phương, khi hoạt động hỗ trợ ngày càng chú trọng đến sinh kế và những giải pháp có tính lâu dài bên cạnh trợ giúp trước mắt.
Doanh nghiệp và cộng đồng cùng tạo giá trị
“Một trái tim – Triệu nụ cười Cam” được hình thành từ sự tham gia của nhiều chủ thể.
Doanh nghiệp đóng góp nguồn lực; người tiêu dùng đồng hành thông qua lựa chọn sản phẩm; khách tham dự đóng góp sự hiện diện và sẻ chia; nghệ sĩ dùng nghệ thuật để kết nối; các đơn vị truyền thông góp phần lan tỏa thông tin.
Chương trình dành không gian “Những trái tim đồng hành” để ghi nhận các cá nhân, doanh nghiệp và đơn vị tham gia. Đây là cách tiếp cận đặt trách nhiệm xã hội trong mối quan hệ nhiều chiều, trong đó mỗi chủ thể đều có thể đóng góp theo khả năng của mình.
Đối với doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội ngày càng không chỉ được nhìn ở hoạt động thiện nguyện, mà còn gắn với cách doanh nghiệp tạo ra giá trị, đối xử với người lao động, bảo vệ môi trường và đóng góp cho cộng đồng. Khi hoạt động kinh doanh được kết nối với những mục tiêu xã hội cụ thể, trách nhiệm doanh nghiệp có thể trở thành một phần của chiến lược phát triển bền vững.
Từ niềm tự hào Quốc khánh đến tình đồng bào
Việc lựa chọn ngày 2/9 để tổ chức chương trình tạo thêm ý nghĩa cho hoạt động. Từ dấu mốc Quốc khánh, thông điệp về trách nhiệm với cộng đồng được cụ thể hóa bằng những hành động hướng tới các nạn nhân chịu ảnh hưởng bởi chất độc da cam.
Trong năm kỷ niệm 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam, nhiều hoạt động trên cả nước tiếp tục nhắc nhớ về hậu quả lâu dài của chiến tranh và trách nhiệm của xã hội đối với những người đang phải gánh chịu hậu quả đó.
Với “Một trái tim – Triệu nụ cười Cam”, câu chuyện được bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một ly cà phê, một sản phẩm được tạo nên từ đôi tay, một bài hát hay một trái tim màu cam được đặt lên cây biểu tượng.
Điều đáng quan tâm sau một sự kiện không chỉ là số lượng người tham dự hay giá trị vật chất được trao tặng, mà là những kết nối có được tiếp tục duy trì và chuyển hóa thành những hành động lâu dài hay không.
Từ một ly cà phê đến một tấm lòng; từ một tấm lòng đến một sự kết nối; và từ những kết nối riêng lẻ đến trách nhiệm chung của cộng đồng. Đó là cách một hành động nhỏ có thể góp phần tạo nên giá trị xã hội bền vững hơn.
