Phát triển nghề nuôi hươu
Hợp tác xã (HTX) Hươu sao Ngọc Linh (thôn 8, xã Sơn Giang, tỉnh Hà Tĩnh) là một trong những mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế từ con hươu. Hiện HTX duy trì đàn hươu từ 100 - 150 con, trong đó khoảng 30% là hươu khai thác nhung.
Bên cạnh sản phẩm nhung tươi, đơn vị còn đẩy mạnh chế biến sâu với nhiều sản phẩm như cao xương hươu, nhung hươu ngâm mật ong, rượu nhung hươu, nhung hươu tán bột… Trong đó, sản phẩm cao xương hươu và rượu nhung hươu đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao năm 2024. Hoạt động của HTX cũng tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động địa phương với thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng.
Anh Nguyễn Văn Thắng - Giám đốc HTX Hươu sao Ngọc Linh cho biết: Ngoài phát triển đàn hươu thương phẩm, HTX còn chú trọng cung cấp con giống chất lượng cho người dân. Bình quân mỗi năm, đơn vị xuất bán trên 1.000 con hươu giống, góp phần mở rộng quy mô chăn nuôi hươu tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Chúng tôi vẫn đang tiếp tục đầu tư mở rộng đàn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm chế biến để nâng cao giá trị nhung hươu, hướng tới phát triển bền vững.
Tại địa phương, HTX Đầu tư phát triển nhung hươu Hương Sơn cũng là đơn vị tiên phong trong chăn nuôi hươu theo hướng hàng hóa. Hiện HTX duy trì tổng đàn trên 200 con, mỗi năm thu hoạch hơn 150 kg nhung và cung cấp hàng trăm con giống ra thị trường. Riêng từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thu hoạch hơn 100 kg nhung tươi, cho thấy tiềm năng phát triển lớn của nghề nuôi hươu.
Các hộ chăn nuôi hươu tại xã Sơn Giang chú trọng xây dựng chuồng trại đảm bảo khô ráo, sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý chất thải trên đệm lót sinh học, vừa bảo vệ môi trường, vừa hạn chế dịch bệnh. Nhờ đó, đàn hươu phát triển ổn định, chất lượng nhung được nâng cao. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất của đàn hươu.
Bên cạnh các HTX chăn nuôi quy mô lớn, nhiều hộ gia đình tại địa phương cũng đầu tư chăn nuôi hươu với quy mô vừa và nhỏ nhưng cũng mang lại hiệu quả kinh tế khá. Theo người chăn nuôi hươu việc áp dụng khoa học kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất, chất lượng đàn hươu cũng như các sản phẩm từ hươu.
Bà Trần Thị Nguyệt - quản lý trại hươu Hiền Ngọc cho biết: Hiện nay, chúng tôi duy trì đàn hươu trên 100 con hươu. Việc chăm sóc đúng kỹ thuật giúp nâng cao chất lượng nhung, đáp ứng nhu cầu thị trường. Chúng tôi theo dõi sát quá trình phát triển của hươu, nhất là giai đoạn lấy nhung để đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất.
Chế biến sâu giúp nâng cao giá trị sản phẩm
Không chỉ dừng lại ở việc phát triển chăn nuôi, nhiều cơ sở tại xã Sơn Giang đã đầu tư máy móc, phát triển chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm nhung hươu. Người chăn nuôi đã chú trọng quy trình chăn nuôi khoa học. Từ khâu chọn giống, thiết kế chuồng trại đến chăm sóc, nuôi dưỡng đều được thực hiện bài bản. Khẩu phần ăn tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, kết hợp bổ sung khoáng chất, giúp hươu phát triển khỏe mạnh, đặc biệt trong giai đoạn mọc nhung.
Bên cạnh việc phát triển chăn nuôi hươu, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Nhung hươu Hiền Ngọc còn liên kết thu mua hơn 500 kg nhung từ các hộ dân mỗi năm làm nguyên liệu chế biến. Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp đã phát triển nhiều sản phẩm như nhung hươu khô thái lát, bột nhung hươu, rượu nhung hươu… Các sản phẩm nhung hươu tươi, bột nhung hươu, nhung hươu khô thái lát và rượu nhung hươu của đơn vị đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao từ năm 2019.
Bà Nguyễn Thu Hiền - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Nhung hươu Hiền Ngọc thông tin: Việc liên kết thu mua nhung, chế biến sâu… giúp nâng cao giá trị sản phẩm cho người dân. Chúng tôi hướng tới xây dựng chuỗi liên kết từ chăn nuôi, thu mua đến chế biến, tiêu thụ, qua đó nâng tầm thương hiệu nhung hươu địa phương.
Sau khi sáp nhập xã, quy mô chăn nuôi hươu tại xã Sơn Giang không ngừng được mở rộng. Hiện toàn xã có hơn 13.000 con hươu, sản lượng nhung đạt trên 6 tấn mỗi năm, trở thành địa phương có tổng đàn lớn nhất tỉnh Hà Tĩnh. Cùng với việc mở rộng quy mô, các cơ sở đã chú trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nhung hươu Sơn Giang.
Trao đổi cùng PV, ông Nguyễn Đình Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Giang cho biết: Nuôi hươu đang trở thành ngành nghề kinh tế chủ lực của địa phương. Chúng tôi tiếp tục khuyến khích người dân nhân rộng mô hình chăn nuôi theo hướng an toàn, đồng thời hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Việc phát triển chế biến sâu và mở rộng thị trường sẽ giúp nâng cao giá trị nhung hươu, tăng thu nhập cho người dân.
Với lợi thế tự nhiên, truyền thống chăn nuôi lâu đời cùng sự vào cuộc của các hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương, nghề nuôi hươu tại Sơn Giang đang phát triển mạnh mẽ. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho người dân, mô hình còn góp phần xây dựng thương hiệu nhung hươu Hương Sơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
