Bảo hiểm trở thành nguồn thu đáng chú ý của loạt ngân hàng

Theo báo cáo tài chính quý III/2026, LPBank ghi nhận doanh thu từ hoạt động đại lý bảo hiểm trong 9 tháng đạt khoảng 5.689 tỷ đồng, tăng 163% so với mức 2.160 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường phục hồi tương đối chậm.

Tại Techcombank, thu phí dịch vụ bảo hiểm, bao gồm hoạt động bancassurance và dịch vụ từ các công ty con, tiếp tục đóng góp vào nguồn thu ngoài lãi. Trong 9 tháng, khoản thu này đạt khoảng 1.700 tỷ đồng, tăng 106% so với cùng kỳ; riêng quý III/2026 đạt khoảng 700 tỷ đồng.

VPBank cũng ghi nhận hơn 5.800 tỷ đồng thu từ dịch vụ bảo hiểm tính đến ngày 30/9/2026. Trong đó, OPES – doanh nghiệp bảo hiểm số mà VPBank sở hữu 90% vốn – mang về hơn 3.600 tỷ đồng doanh thu trong 8 tháng đầu năm, tăng 30% so với cùng kỳ.

Ở MB, các công ty bảo hiểm trong hệ sinh thái cũng ghi nhận kết quả kinh doanh đáng chú ý. Đại diện MB Life cho biết doanh thu phí khai thác mới trong 8 tháng năm 2026 đạt khoảng 900 tỷ đồng, trong khi tổng doanh thu phí bảo hiểm lũy kế đạt gần 3.100 tỷ đồng. Đối với lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội (MIC) ghi nhận phí bảo hiểm gốc lũy kế 9 tháng đạt 5.064 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Riêng tháng 9/2026, doanh thu phí bảo hiểm gốc của MIC đạt 1.546 tỷ đồng.

Tính theo các số liệu được công bố, tổng doanh thu phí bảo hiểm của MB Life và MIC trong các kỳ báo cáo nêu trên đã vượt 8.000 tỷ đồng. Đây là nguồn thu đáng kể trong hệ sinh thái tài chính của ngân hàng, dù doanh thu phí bảo hiểm và thu nhập bảo hiểm được ghi nhận tại ngân hàng mẹ có thể khác nhau về phạm vi và phương pháp hạch toán.

Không chỉ ghi nhận tăng trưởng từ hoạt động phân phối, một số ngân hàng đang từng bước mở rộng sự hiện diện trực tiếp trong lĩnh vực bảo hiểm thông qua đầu tư vốn, thành lập doanh nghiệp mới hoặc tăng vốn cho các công ty thành viên.

Đầu tháng 10/2026, Sacom Life – doanh nghiệp có tiền thân là Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ LP (LP Life) – nhận thêm khoản đầu tư gần 123 tỷ đồng, bao gồm đầu tư cổ phiếu và nhận chuyển nhượng quyền mua trái phiếu chuyển đổi từ Công ty Cổ phần Chứng khoán LPS. LP Life được Bộ Tài chính cấp phép thành lập vào đầu tháng 6/2026, trở thành doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ thứ 21 tại Việt Nam theo thông tin trong bản công bố.

Ở mảng phi nhân thọ, số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho thấy Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm LPBank (LPBI) đạt doanh thu hơn 950 tỷ đồng trong 8 tháng năm 2026, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm trước. Thị phần của doanh nghiệp hiện chiếm khoảng 1,4% thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.

Tại Techcombank, Hội đồng quản trị đã thông qua việc góp thêm 680 tỷ đồng vào Công ty Cổ phần Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom (TCGIns). Trước đó, Techcom Life hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 4.300 tỷ đồng sau khi được Bộ Tài chính chấp thuận, ngay trong năm hoạt động đầu tiên. Những động thái này cho thấy ngân hàng đang tăng cường nguồn lực để mở rộng hoạt động bảo hiểm bên cạnh kênh phân phối sản phẩm của các đối tác.

Xu hướng phát triển công ty bảo hiểm trong hệ sinh thái ngân hàng được dự báo sẽ làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường trong thời gian tới. Bên cạnh LPBank, Techcombank, MB và VPBank, một số ngân hàng khác cũng có kế hoạch mở rộng hiện diện trong lĩnh vực này.

Theo thông tin được công bố, ACB đang phát triển ACBI; VPBank dự kiến đưa VPLife vào hoạt động trong quý I/2027; trong khi MSB có chiến lược mua lại một doanh nghiệp bảo hiểm. Sự tham gia của các ngân hàng có thể tạo thêm động lực cạnh tranh về sản phẩm, kênh phân phối và trải nghiệm khách hàng.

Theo nhận định của các chuyên gia, việc các ngân hàng đẩy mạnh phát triển mảng bảo hiểm là xu hướng phù hợp với quá trình đa dạng hóa nguồn thu và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ tài chính. Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, sự tham gia sâu hơn của các ngân hàng nội có thể làm thay đổi tương quan cạnh tranh vốn có sự hiện diện đáng kể của các doanh nghiệp bảo hiểm đa quốc gia.

Bên cạnh đó, các công ty bảo hiểm thuộc ngân hàng có lợi thế khi khai thác dữ liệu, mạng lưới phân phối và hệ sinh thái khách hàng sẵn có. Trong khi đó, vai trò của các thỏa thuận bancassurance độc quyền giữa ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài có thể thay đổi khi các nhà băng phát triển công ty bảo hiểm riêng.

Theo đó, cạnh tranh sẽ không chỉ diễn ra giữa từng doanh nghiệp bảo hiểm mà còn giữa các hệ sinh thái tài chính. Những tổ chức có khả năng kết nối dữ liệu, dịch vụ ngân hàng và mạng lưới khách hàng có thể tạo lợi thế trong phân phối các sản phẩm tài chính, bao gồm bảo hiểm. Sự phát triển của các doanh nghiệp như LPBI, Sacom Life, Techcom Life và kế hoạch đưa VPLife vào hoạt động phản ánh xu hướng các ngân hàng gia tăng mức độ tham gia vào chuỗi giá trị bảo hiểm.

Dù vậy, tăng trưởng doanh thu tại từng ngân hàng cần được nhìn nhận cùng với hiệu quả kinh doanh, chi phí khai thác, chất lượng hợp đồng và mức độ đóng góp thực tế vào lợi nhuận. Doanh thu phí bảo hiểm của công ty thành viên không đồng nghĩa toàn bộ khoản thu được ghi nhận trực tiếp vào doanh thu của ngân hàng mẹ. Vì vậy, đánh giá đóng góp của mảng này cần phân biệt rõ giữa doanh thu phí bảo hiểm, thu nhập từ hoạt động đại lý và lợi nhuận hợp nhất.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng doanh thu phí bảo hiểm quý III/2026 ước đạt gần 58.000 tỷ đồng, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường ước đạt gần 176.000 tỷ đồng, tăng 2,4%.

Trong cơ cấu kênh phân phối, đại lý bảo hiểm truyền thống chiếm khoảng 50%, bancassurance chiếm 45%, phần còn lại đến từ các kênh khác. Tỷ trọng này cho thấy ngân hàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong phân phối bảo hiểm, đồng thời có dư địa phát triển khi các nhà băng mở rộng hệ sinh thái và tăng cường năng lực khai thác khách hàng.

Trong bối cảnh thị trường bảo hiểm tăng trưởng ở mức khiêm tốn, việc các ngân hàng vừa đẩy mạnh phân phối, vừa đầu tư phát triển doanh nghiệp bảo hiểm riêng có thể trở thành một hướng đi quan trọng để đa dạng hóa nguồn thu. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, hiệu quả khai thác khách hàng và năng lực quản trị rủi ro trong dài hạn./.