[Infographic] Rau quả Việt lập kỷ lục xuất khẩu hơn 1 tỷ USD trong một tháng

Theo ước tính của Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 7/2026 đạt khoảng 1,06 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là lần đầu tiên ngành rau quả Việt Nam vượt ngưỡng 1 tỷ USD xuất khẩu trong một tháng.

Kết quả trên đưa tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả trong 7 tháng đầu năm 2026 lên khoảng 4,76 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước và tiến sát mốc 5 tỷ USD khi năm mới đi qua hơn một nửa chặng đường.

Cột mốc 1 tỷ USD cho thấy ngành rau quả đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới cả về quy mô lẫn giá trị. Nếu trước đây kim ngạch xuất khẩu chủ yếu phụ thuộc vào một số loại trái cây tươi theo mùa vụ, cơ cấu hàng hóa hiện đã mở rộng sang dừa, chuối, xoài, chanh leo và nhiều sản phẩm chế biến.

Đà tăng trưởng trong tháng 7 còn phản ánh sự phục hồi sau giai đoạn ngành rau quả phải đối mặt với nhiều biến động về thị trường, tiêu chuẩn kiểm dịch và chất lượng sản phẩm. Các doanh nghiệp đã chủ động hơn trong việc kiểm soát vùng nguyên liệu, giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chuẩn hóa cơ sở đóng gói và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Hoạt động thông quan tại các cửa khẩu cũng được cải thiện, giúp giảm thời gian chờ đợi và hạn chế tổn thất đối với nông sản tươi. Việc chuyển dần từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất, thu mua và giao hàng ổn định hơn.

Tuy nhiên, con số 1,06 tỷ USD mới là ước tính của tháng 7 và chịu ảnh hưởng đáng kể từ yếu tố mùa vụ. Để biến kỷ lục theo tháng thành nền tảng tăng trưởng dài hạn, ngành rau quả cần duy trì khả năng cung ứng ổn định, kiểm soát chất lượng đồng đều và tránh tình trạng mở rộng diện tích tự phát khi giá nông sản tăng cao.

Động lực lớn nhất giúp xuất khẩu rau quả lập kỷ lục tiếp tục đến từ sầu riêng. Mặt hàng này hiện đóng góp hơn 50% tổng kim ngạch toàn ngành và giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng.

Sau thời gian chịu ảnh hưởng bởi các yêu cầu kiểm soát chất lượng từ thị trường nhập khẩu, xuất khẩu sầu riêng đã phục hồi rõ nét. Việc tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói giúp nhiều lô hàng đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của đối tác.

Tại những vùng trồng trọng điểm ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, quy trình kiểm soát từ khâu thu hoạch, sơ chế đến đóng gói được siết chặt hơn. Nguồn cung đạt chuẩn tăng lên đã hỗ trợ doanh nghiệp đưa sầu riêng trở lại các thị trường lớn, đặc biệt là Trung Quốc.

Yếu tố mùa vụ cũng đang mang lại lợi thế cho Việt Nam. Khi Thái Lan dần kết thúc vụ thu hoạch, các vùng trồng của Việt Nam lại bước vào chính vụ, giúp nguồn cung trong nước chiếm ưu thế hơn trên thị trường. Giá sầu riêng tại một số khu vực theo đó tăng khoảng 5.000-7.000 đồng/kg so với giai đoạn trước, tùy chủng loại và chất lượng.

Dù vậy, mức độ phụ thuộc lớn vào sầu riêng cũng đặt ra rủi ro cho toàn ngành. Khi một mặt hàng đóng góp hơn một nửa kim ngạch, bất kỳ thay đổi nào về nhu cầu, tiêu chuẩn nhập khẩu hoặc chất lượng sản phẩm đều có thể ảnh hưởng mạnh đến kết quả xuất khẩu chung.

Thực tế thời gian qua cho thấy chỉ một cảnh báo liên quan đến dư lượng hóa chất, kim loại nặng hoặc sai phạm trong sử dụng mã số vùng trồng cũng có thể khiến doanh nghiệp bị gián đoạn giao hàng. Nếu tình trạng mượn hoặc sử dụng sai mã số không được kiểm soát, uy tín của cả vùng sản xuất và ngành hàng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, sự phục hồi của sầu riêng cần đi cùng quá trình tổ chức lại chuỗi sản xuất. Mỗi mã số vùng trồng phải gắn với một khu vực sản xuất cụ thể, có đầy đủ hồ sơ canh tác và được giám sát thường xuyên. Cơ sở đóng gói cũng cần bảo đảm nguyên liệu đầu vào đúng nguồn gốc, tránh trộn lẫn sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn.

Bên cạnh sầu riêng, nhiều mặt hàng như dừa, chuối, xoài, chanh leo và rau quả chế biến đang duy trì tăng trưởng tích cực. Đây là tín hiệu quan trọng cho thấy cơ cấu xuất khẩu từng bước trở nên đa dạng hơn.

Dừa tươi và các sản phẩm từ dừa có nhiều dư địa nhờ nhu cầu tăng tại Trung Quốc, Hoa Kỳ và một số thị trường châu Á. Chuối Việt Nam cũng có lợi thế về điều kiện sản xuất quanh năm và khoảng cách vận chuyển tương đối thuận lợi đến Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Chanh leo được đánh giá cao ở cả phân khúc trái tươi và nguyên liệu chế biến. Trong khi đó, xoài, thanh long và các sản phẩm sấy khô, đông lạnh, nước ép đang góp phần nâng giá trị và kéo dài thời gian bảo quản.

Sự phát triển đồng thời của nhiều mặt hàng sẽ giúp ngành rau quả giảm phụ thuộc vào sầu riêng, hạn chế tác động của mùa vụ và mở rộng khả năng tiếp cận các phân khúc tiêu dùng khác nhau.