[Infographic] Thủy sản, rau quả vượt 10 tỷ USD sau hơn nửa năm, kỳ vọng bứt phá cuối năm

Hơn nửa chặng đường của năm 2026 ghi nhận tín hiệu khởi sắc từ hai nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của ngành nông nghiệp là thủy sản và rau quả. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, tính đến ngày 15/7, tổng kim ngạch xuất khẩu của hai ngành hàng này đã đạt 10,47 tỷ USD. Trong đó, thủy sản mang về 6,23 tỷ USD, tăng gần 13% so với cùng kỳ năm trước, còn rau quả đạt 4,23 tỷ USD, tăng trên 17%.

Riêng trong 15 ngày đầu tháng 7, xuất khẩu của hai nhóm hàng đạt khoảng 965 triệu USD. Thủy sản đóng góp 473 triệu USD, trong khi rau quả đạt 528 triệu USD, cho thấy hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì nhịp tăng trưởng ổn định ngay trong giai đoạn giữa năm.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả tích cực của ngành thủy sản không chỉ xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng thế giới phục hồi mà còn phản ánh khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước những biến động của thị trường. Việc điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, mở rộng thị trường tiềm năng và tận dụng lợi thế về khoảng cách địa lý đã góp phần duy trì đà tăng trưởng.

Trong bối cảnh các nhà nhập khẩu ngày càng thận trọng với những đơn hàng có quy mô nhỏ, thời gian giao ngắn và yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc cũng như chứng nhận sản phẩm, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đã chủ động thay đổi phương thức tiếp cận để đáp ứng yêu cầu, qua đó giữ vững kết quả xuất khẩu khả quan.

Ở lĩnh vực rau quả, tăng trưởng trên 17% được hỗ trợ bởi nguồn cung ổn định, diện tích sản xuất tiếp tục mở rộng và công tác quản lý mã số vùng trồng được tăng cường. Cùng với đó, nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn vẫn duy trì ở mức tích cực, tạo động lực cho kim ngạch xuất khẩu tiếp tục đi lên.

Trong 6 tháng đầu năm, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của rau quả Việt Nam khi chiếm 51,2% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Mỹ và Hàn Quốc lần lượt đứng sau với thị phần 8,4% và 5,1%. So với cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 27,9%, trong khi thị trường Mỹ và Hàn Quốc cũng ghi nhận mức tăng tương ứng 12,2% và 8,4%.

Dự báo những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng tăng cao tại nhiều thị trường sẽ tiếp tục tạo dư địa để cả thủy sản và rau quả tăng tốc. Đối với ngành rau quả, việc ký kết thêm nhiều nghị định thư xuất khẩu chính ngạch đối với các mặt hàng như bưởi, mít, chanh leo hay ớt được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Dù vậy, cả hai ngành hàng vẫn phải đối mặt với không ít sức ép. Đối với rau quả, việc Trung Quốc siết chặt quy định về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cùng sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Thái Lan, Philippines và Lào buộc doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng, tăng cường chế biến sâu và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm cũng như sản xuất xanh.

Trong khi đó, ngành thủy sản chịu áp lực từ chi phí logistics khi giá cước vận tải container lạnh, phụ phí nhiên liệu, bảo hiểm và tình trạng ùn tắc cảng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất cũng như tiến độ giao hàng. Theo VASEP, để hoàn thành mục tiêu khoảng 12 tỷ USD trong năm nay, doanh nghiệp cần tiếp tục mở rộng thị trường tại Trung Quốc, ASEAN và Hàn Quốc, đồng thời duy trì sự hiện diện tại Mỹ, EU và Nhật Bản, song song với việc gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu và kiểm soát hiệu quả chi phí đầu vào.

Nếu hoàn thành đúng kịch bản tăng trưởng đã đặt ra, xuất khẩu thủy sản và rau quả có thể mang về khoảng 22 tỷ USD trong năm 2026, tiếp tục giữ vai trò là hai động lực quan trọng đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu của ngành nông nghiệp.