Sinh kế từ ba kích, nhung hươu
Cách trung tâm xã Đông Giang, TP Đà Nẵng khoảng 3km, anh BNướch Ngang, ở tổ dân phố A Duông, xã Đông Giang đang xây dựng mô hình sản xuất kết hợp vườn rừng. Hiện gia đình anh Ngang trồng 1,5 ha ba kích tím, với khoảng 18.000 cây, xen kẽ là quế và nhiều loại cây ăn quả. Cạnh đó anh còn có chuồng nuôi 10 con hươu sao lấy nhung, định kỳ thu hoạch 2 lần mỗi năm, cùng một ao nước thả nuôi vịt.
Anh Ngang cho biết: “Nhờ mô hình này mà gia đình tôi không chỉ thoát nghèo mà còn từng bước ổn định cuộc sống, có điều kiện lo cho con cái học hành và tái đầu tư sản xuất”.
Theo anh Ngang, ba kích tím sau khi trồng từ 3 năm trở lên bắt đầu cho thu hoạch, phần rễ có giá bán ổn định khoảng 400.000 đồng/kg. Trong khi đó, đàn hươu sao của gia đình với 10 con trưởng thành cho khai thác nhung định kỳ 2 lần/năm, giá nhung hươu dao động ở mức 1,5 triệu đồng/lạng và luôn có thương lái tìm mua. Tính trung bình, mỗi năm nguồn thu từ ba kích mang lại cho gia đình anh hơn 70 triệu đồng, cộng thêm trên 50 triệu đồng từ nhung hươu.
“Đây là khoản thu nhập đáng kể đối với một hộ đồng bào miền núi, giúp tôi có thể chi trả sinh hoạt, tái đầu tư chăm sóc vườn rừng, mở rộng quy mô chuồng trại cũng như dành dụm được một phần tích lũy”, anh Ngang nói và cho biết, mô hình này phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, tận dụng được đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng để phát triển sản xuất bền vững, lâu dài.
Anh Ngang kể thêm, năm 2018, hưởng ứng chủ trương khuyến khích phát triển kinh tế vườn rừng của huyện Đông Giang cũ, anh đăng ký và được Nhà nước hỗ trợ hơn 3.000 cây giống ba kích tím. Sau 7 năm kiên trì tìm tòi, học hỏi cách trồng, anh đã thành công và nhân rộng mô hình ra 61 hộ dân trong xã, với tổng số cây hiện khoảng 237.000. Không chỉ trồng dược liệu, tổ dân phố A Duông còn phát triển mạnh mô hình nuôi hươu sao lấy nhung. Hiện có 10 hộ tham gia với tổng đàn 50 con được Nhà nước hỗ trợ từ năm 2023.
Theo UBND xã Đông Giang, hiện nay toàn xã có 31,3% hộ nghèo, tương đương 797 hộ và phấn đấu giảm xuống 24,7% vào cuối năm 2025, giảm 167 hộ. Việc nhân rộng các mô hình vườn rừng chính là giải pháp quan trọng để đạt mục tiêu này. Người dân và chính quyền địa phương mong muốn được đầu tư hạ tầng, đặc biệt là giao thông, nhằm tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế và giao thương.
Ông Coor Le, Chủ tịch UBND xã Đông Giang cho biết, trước đây huyện Đông Giang cũ đã tập trung phát triển nhiều mô hình kinh tế hộ gia đình, nhóm hộ, gắn với Nghị quyết 35/2021/NQ-HĐND của tỉnh Quảng Nam cũ về hỗ trợ kinh tế vườn, kinh tế trang trại. Trong đó có các mô hình tiêu biểu như trồng quế, cây dược liệu, nuôi hươu sao... Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Đông Giang tiếp tục phát huy tinh thần này, đồng thời xây dựng quy hoạch vùng trồng dược liệu gồm ba kích, đẳng sâm, sâm bảy lá một hoa... để từng bước phát triển thương hiệu đặc trưng. Xã cũng định hướng tổ chức sản xuất theo nhóm hộ từ 2 đến 3 hộ liên kết, vừa hỗ trợ lẫn nhau, vừa nhân rộng mô hình hiệu quả.
“Thời gian tới, xã Đông Giang sẽ tập trung phát triển kinh tế dưới tán rừng, chú trọng nuôi heo cỏ, trồng quế, trồng sâm”, ông Coor Le nhấn mạnh.
Làm giàu trên quê hương
Từ vùng đất cằn cỗi ở thôn Gò Lã, xã Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, cựu chiến binh Đinh Văn Tơn (45 tuổi, người đồng bào Ca Dong), đã vươn lên làm kinh tế, thoát nghèo và góp phần dựng xây quê hương.
Ông Tơn chia sẻ, từ hơn 2 ha đất đồi của gia đình, ông đã đầu tư trồng 2.000 gốc cau, 130 gốc mắc ca cùng nhiều loại cây ăn quả khác. Lúc đầu khó khăn lắm vì đất ít màu mỡ, vốn liếng ít, lại thiếu kinh nghiệm. Nhưng ông nghĩ, nếu không dám làm thì sẽ chẳng bao giờ khá lên. Thế là ông Tơn quyết tâm trồng cây ăn quả kết hợp chăn nuôi để thoát nghèo.
Là một trong những người tiên phong trồng mắc ca ở Sơn Tây, ông Tơn không ngại khó, kiên trì học hỏi kỹ thuật từ chuyên gia, ngành nông nghiệp và cả trên internet. Sau hơn 6 năm cần mẫn chăm sóc, vườn mắc ca của ông Tơn bắt đầu cho thu hoạch, hạt bán với giá 80 đến 100 ngàn đồng/kg, mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.
Ông Tơn còn trồng hơn 20 gốc chôm chôm, cam, quýt; nuôi 4 heo nái sinh sản, 10 con bò và canh tác 3 sào lúa nước. Nhờ mô hình kinh tế tổng hợp này, mỗi năm gia đình ông thu về khoảng 200 triệu đồng. Mô hình cũng trở thành điểm tham quan, học hỏi cho nhiều hộ dân địa phương. Ông Tơn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ giống cây, vật nuôi và hướng dẫn kỹ thuật để cùng nhau phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.
Không chỉ làm kinh tế giỏi, ông Đinh Văn Tơn còn là cán bộ thôn tận tụy, trách nhiệm. Từ năm 2011, ông được bà con tín nhiệm bầu làm Trưởng thôn Gò Lã. Trên cương vị này, ông luôn gần gũi, lắng nghe, vận động người dân chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Với uy tín của mình, ông Tơn đã hòa giải thành công nhiều vụ mâu thuẫn, kể cả tranh chấp đất đai giữa các hộ dân.
Nhiều năm qua, ông Tơn còn kiên trì ngăn chặn nạn tảo hôn. “Không ít em vị thành niên thiếu hiểu biết, định cưới vội. Tôi phải đến tận nhà phân tích, khuyên nhủ ba, mẹ và các em”, ông Tơn kể.
Ông Đinh Văn Xuyên, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Sơn Tây cho biết: “Cựu chiến binh Đinh Văn Tơn là tấm gương điển hình trong lao động sản xuất. Mô hình chăn nuôi, trồng trọt của ông không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, giúp gia đình vươn lên khá giả mà còn truyền thêm niềm tin và động lực cho nhiều hộ dân vươn lên thoát nghèo”.
