Từ yêu cầu quản lý đến thay đổi trong cách làm
Những năm gần đây, Bắc Ninh trở thành một trong những địa phương có tốc độ đô thị hóa và phát triển hạ tầng nhanh của cả nước. Hàng loạt khu công nghiệp, khu đô thị, tuyến giao thông và công trình dịch vụ được triển khai đã góp phần tạo diện mạo mới cho địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó là áp lực ngày càng lớn đối với môi trường sống của người dân.
Tại nhiều công trình trước đây, hình ảnh xe chở vật liệu làm rơi vãi đất đá, bụi bẩn phát tán hay bùn đất kéo dài trên các tuyến đường từng là vấn đề gây bức xúc. Không ít khu dân cư nằm gần dự án xây dựng phải chịu ảnh hưởng bởi bụi, tiếng ồn và tình trạng mất vệ sinh môi trường.
Trước thực trạng này, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành văn bản số 5662/UBND-KTN yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu thi công thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường tại công trình xây dựng.
Theo đó, các công trường phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như lắp đặt hệ thống che chắn, phun sương giảm bụi, bố trí khu vực rửa lốp xe, vệ sinh phương tiện trước khi lưu thông ra đường. Vật liệu xây dựng phải được tập kết đúng quy định, che phủ kín, không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Các đơn vị liên quan cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm và công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của người dân.
Đáng chú ý, tỉnh Bắc Ninh xác định công tác bảo vệ môi trường tại công trường không chỉ là yêu cầu mang tính hành chính mà còn là một phần trong quá trình xây dựng đô thị văn minh và phát triển bền vững.
Những chỉ đạo quyết liệt này đang tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành động của nhiều chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng trên địa bàn.
“Công trường sạch” trở thành tiêu chí đánh giá năng lực nhà thầu
Nếu trước đây các nhà thầu chủ yếu cạnh tranh bằng tiến độ thi công, năng lực tài chính hay hệ thống máy móc thiết bị thì hiện nay, khả năng quản lý môi trường công trường đang trở thành một tiêu chí ngày càng được coi trọng.
Theo các doanh nghiệp xây dựng, việc duy trì công trường xanh, sạch đòi hỏi chi phí đầu tư không nhỏ. Nhà thầu phải bố trí nhân lực vệ sinh thường xuyên, lắp đặt hệ thống phun sương, che chắn, xây dựng khu vực rửa xe, thu gom và xử lý chất thải đúng quy định. Tuy nhiên, những khoản đầu tư này mang lại hiệu quả lâu dài khi giúp hạn chế phản ánh từ người dân, giảm nguy cơ bị xử phạt và bảo đảm tiến độ thi công ổn định.
Nhiều chủ đầu tư hiện cũng đưa các tiêu chí về môi trường vào quá trình lựa chọn và đánh giá nhà thầu. Việc lắp đặt camera giám sát, cập nhật nhật ký môi trường hay kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển vật liệu đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc tại nhiều dự án.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng, khi mật độ đô thị ngày càng cao, năng lực của một nhà thầu không chỉ được thể hiện ở việc hoàn thành công trình đúng thời hạn mà còn ở khả năng giảm thiểu tác động đến cộng đồng dân cư xung quanh.
Một công trường được tổ chức khoa học, hạn chế bụi bẩn, tiếng ồn, bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường chính là minh chứng cho trình độ quản lý chuyên nghiệp của doanh nghiệp.
Chuyển biến rõ nét tại nhiều dự án
Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều công trình trên địa bàn Bắc Ninh đã có những thay đổi đáng kể trong công tác
bảo vệ môi trường.
Tại dự án xây dựng khu công nghệ cao Intech ở VSIP Bắc Ninh, dù khối lượng thi công lớn với nhiều phương tiện vận chuyển vật liệu ra vào mỗi ngày, khu vực xung quanh vẫn được duy trì sạch sẽ.
Anh Vũ Hữu Minh, Chỉ huy trưởng công trường thuộc Công ty Cổ phần Hạ tầng và Xây dựng Intech, cho biết dự án nằm gần khu dân cư nên đơn vị xác định việc bảo vệ môi trường là nhiệm vụ song hành với tiến độ thi công.
Ngay từ khi triển khai, công trường đã được quây tôn kín, lắp đặt hệ thống lưới chống bụi. Một tổ vệ sinh chuyên trách thường xuyên quét dọn khu vực xung quanh, vận hành cầu rửa xe và kiểm tra việc che chắn vật liệu. Tất cả phương tiện trước khi ra khỏi công trường đều phải được vệ sinh sạch lốp xe và che phủ đầy đủ.
Tương tự, tại dự án SLP Park Tiên Du giai đoạn 1 thuộc Khu công nghiệp Đại Đồng – Hoàn Sơn, công tác vệ sinh môi trường được triển khai đồng bộ cùng các hoạt động thi công.
Ông Ngô Văn Thoàn, Chỉ huy trưởng công trường, cho biết đơn vị xác định ngay từ đầu rằng công trường sạch quan trọng không kém chất lượng và an toàn lao động.
“Xe máy, vật liệu ra vào liên tục nên nếu không kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường và đời sống người dân xung quanh. Vì vậy, chúng tôi duy trì lực lượng vệ sinh thường xuyên, tưới nước giảm bụi trên các tuyến đường nội bộ, che chắn vật liệu và kiểm soát chặt việc vệ sinh phương tiện vận chuyển”, ông Thoàn chia sẻ.
Theo ông, việc giữ gìn vệ sinh môi trường không phải là hoạt động mang tính hình thức mà là một phần trong quy trình thi công chuyên nghiệp. Khi môi trường làm việc được bảo đảm, người lao động cũng có ý thức và trách nhiệm hơn trong quá trình làm việc.
Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Quốc Hoàn, Trưởng ban An toàn Công ty Cổ phần Xây dựng Hợp Lực, cho rằng công tác bảo vệ môi trường hiện được triển khai song song với nhiệm vụ bảo đảm an toàn lao động.
“Công trường xanh, sạch không chỉ giúp hạn chế nguy cơ mất an toàn mà còn tạo hình ảnh văn minh trong quá trình triển khai dự án. Chúng tôi đặc biệt chú trọng tuyên truyền để nâng cao ý thức cho người lao động. Khi mỗi công nhân đều có trách nhiệm với môi trường làm việc của mình thì việc giữ gìn công trường sạch sẽ sẽ trở thành thói quen và nền nếp thường xuyên”, ông Hoàn nói.
Trong khi đó, tại dự án tôn tạo Khu di tích Đền Đô và sông Tiêu Tương, đơn vị thi công áp dụng phương thức thi công cuốn chiếu, dọn dẹp mặt bằng ngay sau mỗi ca làm việc nhằm hạn chế ảnh hưởng đến người dân và các hoạt động thương mại xung quanh.
Những chuyển biến này cũng được người dân ghi nhận. Bà Nguyễn Thị Huyền, sinh sống gần khu vực dự án, cho biết các công trường hiện nay thường xuyên có lực lượng quét dọn, phương tiện vận chuyển được xịt rửa sạch sẽ trước khi lưu thông ra ngoài.
“Người dân rất ủng hộ các dự án phát triển hạ tầng, nhưng điều quan trọng là việc thi công không làm ảnh hưởng đến môi trường sống. Hiện nay chúng tôi thấy công trường sạch sẽ hơn nhiều so với trước đây”, bà Huyền chia sẻ.
Hướng tới phát triển bền vững
Sự thay đổi tại các công trường xây dựng cho thấy nhận thức về bảo vệ môi trường đang dần trở thành một phần trong văn hóa quản trị của doanh nghiệp xây dựng.
Trong bối cảnh Bắc Ninh hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, hiện đại và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, hình ảnh những công trường sạch sẽ, được tổ chức bài bản không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn phản ánh năng lực quản lý của chủ đầu tư và nhà thầu.
Bởi sau cùng, giá trị của một công trình không chỉ được đo bằng quy mô đầu tư, chiều cao hay tốc độ hoàn thành, mà còn được đánh giá qua cách công trình đó được xây dựng. Một công trường sạch, an toàn và thân thiện với môi trường chính là nền tảng để hướng tới sự phát triển bền vững của đô thị trong tương lai.
