Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam xoay xở trước “sóng lớn”
Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại toàn cầu. Những biến động này khiến nhiều tuyến vận tải quốc tế phải điều chỉnh, kéo theo sự thay đổi trong dòng chảy hàng hóa. Tuy vậy, theo chia sẻ của các doanh nghiệp tại buổi trao đổi trực tuyến diễn ra chiều 13/3, nhiều đơn vị xuất khẩu của Việt Nam vẫn duy trì hoạt động ổn định nhờ chủ động thích ứng và linh hoạt trong tổ chức vận chuyển.
Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là chi phí logistics trong bối cảnh thị trường vận tải biển quốc tế có nhiều biến động. Tuy nhiên, theo đánh giá từ thực tế hoạt động, mức tăng chi phí vận chuyển ở một số thời điểm chưa gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp cho biết họ đã chủ động làm việc với nhiều đại lý logistics khác nhau nhằm lựa chọn tuyến vận chuyển phù hợp, nhờ đó hàng hóa vẫn được lưu thông tương đối thuận lợi.
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp lựa chọn phương án trung chuyển hàng hóa qua quốc gia thứ ba trước khi tiếp tục hành trình tới thị trường đích. Cách làm này giúp giảm rủi ro trong bối cảnh một số tuyến hàng hải bị gián đoạn, đồng thời bảo đảm tiến độ giao hàng.
Ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky, cho biết doanh nghiệp hiện tập trung xuất khẩu nông sản và đã đưa sản phẩm tới 16 quốc gia trên thế giới. Theo ông Minh, với những lô hàng đã xuất trước khi xảy ra xung đột hoặc đang trên hành trình vận chuyển, nhiều tàu buộc phải quá cảnh hoặc tạm cập cảng tại Ấn Độ hay các quốc gia lân cận. Sau đó, hàng hóa được sắp xếp đổi tàu để tiếp tục hành trình tới thị trường tiêu thụ.
Trong những trường hợp tàu có thể đi sâu vào khu vực bên trong, doanh nghiệp thường ưu tiên gửi hàng trước nhằm hạn chế rủi ro, đặc biệt với các mặt hàng nông sản dễ hư hỏng. Cách điều phối linh hoạt này giúp đảm bảo chất lượng hàng hóa và giảm thiểu tổn thất cho doanh nghiệp.
Cơ hội mở rộng thị trường từ sự dịch chuyển thương mại
Không chỉ thích ứng với những biến động logistics, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cũng cho rằng thị trường quốc tế vẫn mở ra nhiều cơ hội nếu doanh nghiệp kịp thời nắm bắt thông tin và điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, đại diện Công ty TNHH xuất nhập khẩu Victory3307, cho biết trong giai đoạn từ tháng 9/2024 đến tháng 2/2025, doanh nghiệp đã xuất khẩu hơn 200 container gỗ dán sang thị trường Ấn Độ. Tính trong khoảng bốn năm hoạt động, công ty đã xuất khẩu hơn 500 container các sản phẩm gỗ dán và ván bóc.
Theo ông Đạt, các biến động địa chính trị trên thế giới thời gian qua chưa gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp. Thị trường xuất khẩu vẫn rất rộng mở và cơ hội luôn tồn tại. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải cập nhật thông tin nhanh chóng và có sự điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với từng giai đoạn.
Vị đại diện doanh nghiệp cũng cho rằng Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế trong thương mại quốc tế. Với vị trí địa lý nằm trên tuyến hàng hải quan trọng, Việt Nam trở thành điểm đến của nhiều nhà cung ứng và thương nhân quốc tế. Bên cạnh đó, môi trường chính trị ổn định, an ninh và an toàn cũng là yếu tố giúp Việt Nam được đánh giá cao trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động.
Một số doanh nghiệp khác cũng nhận định rằng dù giá xăng dầu và một số tuyến vận tải biển có biến động nhất định, chi phí logistics nhìn chung vẫn ở mức chấp nhận được. Các doanh nghiệp xuất khẩu và đối tác nước ngoài vẫn có thể tìm được tiếng nói chung trong quá trình hợp tác. Về phía các hãng vận tải biển, việc duy trì mức giá ổn định cũng là yếu tố quan trọng để giữ khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh.
Đối với các mặt hàng có giá trị cao, mức tăng chi phí vận chuyển không phải là yếu tố quá đáng lo. Chẳng hạn với mặt hàng cà phê xuất khẩu, giá trị một container hàng hóa có thể lên tới hàng tỷ đồng, do đó việc chi phí vận tải tăng thêm vài chục USD gần như không ảnh hưởng đáng kể đến tổng giá trị đơn hàng.
Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara - doanh nghiệp chuyên xuất khẩu sang thị trường châu Âu cho biết ngoài nông sản, công ty còn cung cấp các sản phẩm may mặc và gỗ nén. Hiện doanh nghiệp đang có một số đơn hàng xuất khẩu sang Nga và đã lựa chọn phương án vận chuyển khác so với trước đây.
Thay vì đi đường biển, hàng hóa được vận chuyển lên khu vực phía Bắc, sau đó tiếp tục hành trình sang Nga bằng đường sắt thông qua Trung Quốc. Theo bà Hạnh, tuyến vận chuyển này đảm bảo an toàn, ổn định, thời gian không chênh lệch nhiều so với vận tải biển và chi phí cũng không tăng đáng kể. Đặc biệt, trái cây Việt Nam hiện rất được ưa chuộng tại thị trường Nga.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng những biến động của thị trường quốc tế đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này đồng thời tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp có năng lực cung ứng ổn định và khả năng thích ứng nhanh với thị trường.
Ông Nguyễn Tuấn Việt cho biết chỉ trong 10 ngày gần đây, hệ thống kết nối giao thương của VIETGO đã ghi nhận khoảng 300 đơn hàng từ các khách hàng quốc tế, trải rộng trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Con số này cho thấy nhu cầu nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam vẫn ở mức tích cực.
Theo các chuyên gia, với mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, vị trí địa lý thuận lợi cùng nguồn hàng phong phú, doanh nghiệp Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội mở rộng thị trường. Dù một số khu vực trên thế giới đang có biến động, đây không chỉ là thách thức mà còn là thời điểm để doanh nghiệp trong nước gia tăng sự hiện diện tại nhiều thị trường mới.
