Hội nghị do Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đồng chủ trì, với sự tham dự dự kiến của khoảng 450 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệp hội ngành hàng và tổ chức quốc tế.
Nội dung thảo luận tại Hội nghị hướng vào việc xác định những vấn đề đang cản trở tăng trưởng nông nghiệp, từ khả năng tiếp cận công nghệ, cơ chế chính sách đến nguồn lực đầu tư và đầu ra sản phẩm. Trên cơ sở đó, các đại biểu tập trung đề xuất giải pháp thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn 2026–2030.
Các vấn đề thực tiễn của từng ngành hàng được đưa ra trao đổi thông qua những tham luận về sản xuất lúa gạo tại Hưng Yên, cà phê ở Sơn La, nuôi hàu tại Quảng Ninh, lâm nghiệp ở Tuyên Quang, chăn nuôi bò sữa tại Nghệ An và truy xuất nguồn gốc nông sản tại Hà Nội. Những nội dung này gắn việc ứng dụng công nghệ với yêu cầu cụ thể của từng địa phương và lĩnh vực sản xuất.
Xác định đúng bài toán, ưu tiên công nghệ thiết thực
Phát biểu tại hội nghị , Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, nông nghiệp Việt Nam nói chung và khu vực phía Bắc nói riêng còn nhiều tiềm năng phát triển. Khu vực phía Bắc gồm 20 tỉnh, thành phố, có lợi thế ở nhiều ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cây ăn quả, chè, dứa, dược liệu, chăn nuôi lợn, gà, bò sữa, thủy sản, lâm nghiệp và chế biến gỗ.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cũng yêu cầu xác định rõ các nhiệm vụ ưu tiên, đổi mới cơ chế liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về thể chế, tài chính và thương mại hóa kết quả nghiên cứu nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong nông nghiệp.
Các báo cáo tham luận tại hội nghị phản ánh kết quả bước đầu trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào sản xuất. Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng yêu cầu ngành nông nghiệp thống nhất ba định hướng: nhận diện đầy đủ, thực chất các điểm nghẽn để có giải pháp xử lý; đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng nông nghiệp; duy trì việc ứng dụng các giải pháp này thường xuyên, hướng tới hiệu quả thực chất.
Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát hiện trạng hoạt động khoa học, công nghệ trong ngành, xác định danh mục các vấn đề lớn cần giải quyết, phù hợp với lợi thế và yêu cầu phát triển của nông nghiệp khu vực phía Bắc. Các nhiệm vụ cần gắn với phát triển công nghệ chiến lược quốc gia, trong đó có giống thế hệ mới ứng dụng công nghệ gen, công nghệ tế bào; vaccine thú y; chế phẩm sinh học và hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.
Những lĩnh vực cần được quan tâm gồm giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật gắn với phòng, chống dịch bệnh; ứng dụng máy móc và công nghệ trong sản xuất nông, lâm nghiệp; hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc; phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đổi mới thực chất cơ chế liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Theo số liệu được nêu tại hội nghị, trong 5 năm qua, chỉ khoảng 12% đề tài nghiên cứu có sự kết nối với doanh nghiệp. Việc đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và thị trường vì vậy cần được chú trọng trong quá trình tổ chức các nhiệm vụ khoa học, công nghệ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối điều phối, kết nối nhu cầu phát triển của các ngành hàng, địa phương với doanh nghiệp; đồng thời tổ chức các chương trình liên kết theo chuỗi giá trị, ưu tiên những lĩnh vực như giống, canh tác thông minh, chế biến sâu, chăn nuôi an toàn sinh học, kinh tế tuần hoàn, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, nuôi biển bền vững, phát triển rừng gỗ lớn, dược liệu và chế biến lâm sản.
Tháo gỡ vướng mắc về thể chế, tài chính và thương mại hóa kết quả nghiên cứu
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành rà soát những khó khăn về thể chế, cơ chế tài chính, sở hữu trí tuệ, quy chuẩn, tiêu chuẩn và định mức kinh tế - kỹ thuật để tạo điều kiện chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các cơ chế đã ban hành cần được triển khai hiệu quả hơn, nhất là những quy định liên quan đến định giá tài sản trí tuệ, huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu và điều kiện thử nghiệm công nghệ mới.
Bên cạnh đó, các cơ quan được yêu cầu đẩy nhanh kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh và quản lý. Những cơ sở dữ liệu về đất đai, truy xuất nguồn gốc và các lĩnh vực liên quan cần xác định rõ cơ quan quản lý, trách nhiệm cập nhật, tiêu chuẩn kết nối và cơ chế khai thác. Dữ liệu phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, kịp thời, có khả năng liên thông, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu.
Về tiến độ triển khai, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp các vấn đề thuộc lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, đánh giá đầy đủ điều kiện thực hiện và hoàn thiện danh mục các bài toán ưu tiên trước ngày 15/12/2026. Trong quý I/2027, các nhiệm vụ đủ điều kiện cần được đưa vào triển khai.
Các địa phương khu vực phía Bắc được yêu cầu lựa chọn 35 bài toán ưu tiên trong năm 2026, thể hiện rõ mô hình liên kết giữa sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xây dựng thương hiệu gắn với vùng nguyên liệu, cơ sở nghiên cứu.
Trước ngày 15/12/2026, các địa phương đăng ký, đề xuất những giải pháp công nghệ nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn; doanh nghiệp và hợp tác xã chủ động nêu nhu cầu công nghệ, năng lực đầu tư, khả năng tiếp nhận công nghệ cũng như năng lực sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành làm rõ từng nội dung cần tháo gỡ, phân định trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện. Việc báo cáo tiến độ được yêu cầu thực hiện định kỳ hằng quý để kịp thời xử lý khó khăn, điều chỉnh nhiệm vụ chưa phù hợp, khắc phục tình trạng triển khai chậm hoặc hình thức, đầu tư dàn trải và không bảo đảm chất lượng đầu ra.
Phó Thủ tướng cũng thống nhất tổ chức các cuộc họp chuyên đề với sự tham gia của cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm tiếp tục trao đổi sâu về triển khai khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp.
