Siết chặt quản lý, chấm dứt khai thác khoáng sản trái phép
Trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu về nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm, hạ tầng đô thị, giao thông và các dự án động lực ngày càng gia tăng. Trước yêu cầu vừa bảo đảm nguồn cung vật liệu, vừa kiểm soát chặt chẽ tài nguyên và môi trường, UBND TP. Đà Nẵng đã ban hành Chỉ thị về triển khai các giải pháp, nhiệm vụ nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn thành phố.
Đây được xem là bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm của lãnh đạo thành phố trong việc lập lại trật tự trong hoạt động khai thác khoáng sản, chấm dứt tình trạng khai thác trái phép, đầu cơ nâng giá vật liệu xây dựng, đồng thời hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững và hài hòa với môi trường.
Theo chỉ đạo của lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản không chỉ dừng ở việc cấp phép hay kiểm tra hành chính, mà phải được nhìn nhận như một nhiệm vụ chiến lược gắn với ổn định thị trường xây dựng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn môi trường sinh thái và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
Những năm gần đây, Đà Nẵng liên tục triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn như cảng Liên Chiểu, các tuyến giao thông kết nối vùng, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các dự án chỉnh trang đô thị và phát triển du lịch ven biển. Điều này kéo theo nhu cầu rất lớn về đất san lấp, cát, đá xây dựng và các loại khoáng sản phục vụ thi công.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn cung vật liệu xây dựng có thời điểm chưa đáp ứng kịp nhu cầu, dẫn đến nguy cơ khan hiếm cục bộ, phát sinh tình trạng đầu cơ, tăng giá vật liệu và khai thác khoáng sản trái phép.
Trước thực trạng đó, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải đẩy nhanh công tác khoanh định, phê duyệt các khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản; đưa các mỏ đã trúng đấu giá vào khai thác sớm nhất có thể nhằm bổ sung nguồn vật liệu hợp pháp cho thị trường.
Tinh thần xuyên suốt được thành phố đặt ra là công khai, minh bạch trong cấp phép và đấu giá khai thác khoáng sản; không để xảy ra cơ chế “xin - cho”, tiêu cực hay lợi ích nhóm trong quá trình quản lý tài nguyên.
Đặc biệt, các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phục vụ trực tiếp cho công trình trọng điểm, dự án đầu tư công sẽ được rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu, tránh tình trạng chậm tiến độ thi công do thiếu nguyên liệu.
Một trong những nội dung được nhấn mạnh trong chỉ thị của UBND TP. Đà Nẵng là yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng khai thác khoáng sản trái phép.
Theo đánh giá của thành phố, dù công tác quản lý thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn tồn tại hiện tượng khai thác đất, cát, đá trái phép; một số tổ chức, cá nhân chưa chấp hành nghiêm quy định pháp luật; sự phối hợp giữa các đơn vị có nơi chưa thật sự chặt chẽ.
Để khắc phục tình trạng này, UBND các xã, phường, đặc khu được giao trách nhiệm trực tiếp trong việc kiểm tra, giám sát địa bàn; chủ động giải tỏa, ngăn chặn các điểm khai thác trái phép; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Lãnh đạo thành phố yêu cầu người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc tái diễn. Đồng thời, các lực lượng chức năng phải tăng cường tuần tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, mua bán khoáng sản không rõ nguồn gốc; kiên quyết ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tích trữ và nâng giá vật liệu xây dựng.
Công an thành phố được giao xây dựng các chuyên đề kiểm tra, đấu tranh với hành vi khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép; kiểm soát chặt hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc vật liệu trong lưu thông.
Trong khi đó, lực lượng kiểm lâm, ban quản lý rừng và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố sẽ phối hợp kiểm tra, ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản gây ảnh hưởng đến tài nguyên rừng và môi trường sinh thái.
Đặt môi trường vào trung tâm của phát triển
Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là Đà Nẵng không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng kinh tế.
Song song với việc bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng, thành phố yêu cầu tất cả tổ chức, doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, cải tạo và phục hồi môi trường sau khai thác.
Các doanh nghiệp phải lắp đặt hệ thống cân, thiết bị đo đếm, kiểm soát sản lượng khai thác; quản lý chặt hoạt động khai thác trong phạm vi được cấp phép; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm môi trường.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, nghiệm thu công tác cải tạo phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ sau khai thác.
Theo định hướng của lãnh đạo thành phố, quản lý tài nguyên khoáng sản phải gắn với mục tiêu phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Các hoạt động khai thác phải bảo đảm an toàn lao động, giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái, hạn chế bụi, tiếng ồn và ô nhiễm nguồn nước.
Đây cũng là bước đi phù hợp với chiến lược xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị sinh thái, thành phố môi trường và trung tâm phát triển bền vững của khu vực miền Trung.
Hướng tới nền kinh tế xanh và phát triển bền vững
Chỉ thị của UBND TP. Đà Nẵng thể hiện rõ yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản.
Theo đó, nếu để xảy ra sai phạm trong lĩnh vực này, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm trước Thành ủy, UBND thành phố và trước pháp luật.
Các sở, ngành được yêu cầu phối hợp chặt chẽ trong quá trình cấp phép, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vật liệu hợp pháp phục vụ sản xuất, xây dựng.
Đối với doanh nghiệp khai thác khoáng sản, thành phố yêu cầu tuân thủ nghiêm các quy định về khai thác, vận chuyển, sử dụng vật liệu; không được lợi dụng nhu cầu thị trường để đầu cơ, tăng giá hoặc khai thác vượt công suất.
Song song đó, vai trò giám sát của người dân cũng được đề cao thông qua việc tuyên truyền, vận động cộng đồng tham gia phát hiện, tố giác hành vi khai thác trái phép và bảo vệ tài nguyên môi trường.
Việc ban hành chỉ thị tăng cường quản lý tài nguyên khoáng sản không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm ổn định nguồn vật liệu xây dựng, mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn của Đà Nẵng trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững.
Trong bối cảnh áp lực đô thị hóa và đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, tài nguyên khoáng sản cần được quản lý như một nguồn lực chiến lược, khai thác hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả.
Thông qua việc siết chặt quản lý, công khai minh bạch trong cấp phép, tăng cường giám sát môi trường và xử lý nghiêm các vi phạm, Đà Nẵng đang từng bước xây dựng môi trường đầu tư lành mạnh, ổn định thị trường vật liệu xây dựng và tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh.
Đây cũng là thông điệp mạnh mẽ từ lãnh đạo thành phố về quyết tâm phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, giữ gìn tài nguyên cho các thế hệ tương lai, hướng đến mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị hiện đại, sinh thái và đáng sống hàng đầu cả nước.
