Quất Hợp Tiến vào vụ Tết 2027: 180 ha tất bật chỉnh dáng, thương lái đã đặt mua 40% vườn

Những ngày này, người dân vùng trồng quất ở xã Hợp Tiến, tỉnh Thanh Hóa đang chạy đua với thời gian để bón phân, cắt tỉa, chăm sóc và chỉnh dáng cho từng cây quất, kịp phục vụ thị trường Tết Nguyên đán 2027. Đây là vùng trồng quất lớn nhất của địa phương, nơi cây quất cảnh từ lâu đã trở thành sinh kế chủ lực của hàng trăm hộ dân và là niềm tự hào của cả một vùng quê. Trên những cánh đồng quất trải dài, không khí lao động hối hả bao trùm từ sáng sớm đến chiều muộn, khi mỗi nhà vườn đều hiểu rằng giai đoạn này sẽ quyết định phần lớn chất lượng của thành phẩm, qua đó quyết định thu nhập của cả một năm làm lụng vất vả.

Theo chính quyền xã Hợp Tiến, toàn xã hiện có khoảng 180 ha trồng quất, đào phục vụ thị trường Tết. Con số này đưa Hợp Tiến trở thành vùng trồng quất lớn nhất tỉnh Thanh Hóa, tập trung chủ yếu ở thôn 3 và một số thôn lân cận như thôn Long Hưng, thôn Tiến Thành. Với người dân nơi đây, cây quất không chỉ là một loại cây cảnh chơi Tết mà còn là cây trồng gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ, mang lại nguồn thu nhập ổn định và giúp nhiều hộ dân vươn lên khấm khá. Nhờ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, mỗi năm mỗi hộ dân vùng trồng quất cảnh lớn nhất ở Thanh Hóa thu lãi hàng trăm triệu đồng, một con số đáng mơ ước đối với nhiều vùng quê thuần nông khác.

Vụ quất năm nay đến sau một năm 2025 đầy khó khăn đối với người trồng quất ở Hợp Tiến, khi liên tiếp hai cơn bão lớn đổ bộ kèm theo mưa kéo dài khiến hàng chục hecta quất bị ngập sâu, nhiều cây đã chuẩn bị bán vào dịp Tết Bính Ngọ 2026 nhìn quả úa dần mà không thể cứu được. Thế nhưng người dân đã gượng dậy sau lũ, cùng chính quyền địa phương khơi thông cống rãnh, tiêu úng và hỗ trợ cây giống để tái sản xuất, giữ ổn định vùng trồng đào, quất và hoa cảnh. Nhịp sản xuất nhờ đó dần được khôi phục, và vụ Tết Nguyên đán 2027 đang mở ra với những tín hiệu tích cực ngay từ những tuần đầu của giai đoạn chăm sóc cao điểm.

Thương lái đã đặt mua 40% vườn, tháng sau sức mua tăng mạnh

Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy vụ quất Tết năm nay đang đi đúng hướng là việc thương lái đã bắt đầu về các vườn đặt mua từ sớm. Ông Lê Đăng Duân, một chủ vườn ở thôn Long Hưng, xã Hợp Tiến, cho biết đến thời điểm hiện tại, vườn quất của gia đình đã có khoảng 40% số cây được thương lái đặt mua. Theo dự báo của ông Duân, tháng sau sức mua sẽ tăng mạnh hơn, thương lái tìm về địa phương nhập buôn cũng nhiều hơn khi thị trường bước vào cao điểm phục vụ Tết. Điều này có nghĩa là những nhà vườn chăm cây tốt, giữ được dáng đẹp và quả đều sẽ không phải lo đầu ra, thậm chí có thể bán được giá cao hơn khi càng gần Tết, nhu cầu của người chơi cây cảnh càng lớn.

Gia đình ông Duân hiện duy trì sản xuất khoảng 2.200 cây quất mỗi năm trên tổng diện tích khoảng 10 sào. Trong đó, phần lớn là quất một năm tuổi và khoảng 500 cây quất 3 năm tuổi. Thời điểm này, giá bán buôn cho thương lái là 700 nghìn đồng đối với cây một năm tuổi, còn đối với cây 3 năm tuổi có giá bán dao động từ 1,5 triệu đến 1,9 triệu đồng mỗi cây, tùy thuộc vào dáng thế, độ sai quả và độ đồng đều của tán lá. Mức giá này phản ánh đúng công sức chăm sóc của người trồng, bởi một cây quất 3 năm tuổi không chỉ tốn nhiều thời gian hơn mà còn đòi hỏi kỹ thuật tạo dáng phức tạp hơn rất nhiều so với cây một năm tuổi.

Theo người trồng, với đặc điểm sinh trưởng khác nhau, mỗi loại quất được bố trí mật độ trồng phù hợp. Quất một năm tuổi có mật độ trung bình khoảng 200 cây mỗi sào, trong khi quất 3 năm tuổi chỉ khoảng 160 cây mỗi sào do cây phát triển lớn, cần không gian để sinh trưởng và tạo dáng. Sự khác biệt về mật độ này cũng lý giải vì sao quất 3 năm tuổi có giá cao hơn hẳn, bởi mỗi sào đất chỉ cho số lượng cây ít hơn nhưng đổi lại là những cây có tán rộng, thân chắc và quả to đều, đáp ứng được thị hiếu khắt khe của người chơi cây cảnh trong dịp Tết. Đối với người mua, một cây quất đẹp không chỉ cần quả sai và chín đều mà còn phải có dáng cân đối, lá xanh dày và lộc non vừa đủ, những tiêu chí mà chỉ những nhà vườn nhiều kinh nghiệm mới có thể đáp ứng được.

Không chỉ gia đình ông Duân, nhiều nhà vườn khác ở Hợp Tiến cũng đang trong tình trạng tương tự, khi thương lái đã bắt đầu đặt cọc từ sớm để giữ những cây đẹp nhất. Đây là tín hiệu đáng mừng bởi nó cho thấy thị trường cây cảnh Tết vẫn giữ được sức mua ổn định, đồng thời giúp người trồng yên tâm đầu tư thêm công sức và chi phí cho giai đoạn chăm sóc cuối cùng, giai đoạn quyết định chất lượng của thành phẩm khi đưa ra thị trường.

Cây quất sai quả tại vùng trồng quất Hợp Tiến. (Ảnh minh họa)

Chăm một cây quất đẹp là cả một quá trình công phu

Để có một cây quất đẹp, đáp ứng thị hiếu của người chơi trong dịp Tết, người trồng phải trải qua quá trình chăm sóc công phu, đòi hỏi sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm. Đây không phải là công việc có thể làm vội vàng trong vài tuần mà là cả một chu trình kéo dài gần một năm, bắt đầu từ sau mỗi dịp Tết khi lứa quất mới lại được trồng, rồi trải qua nhiều tháng chăm sóc để cây cao 2 đến 3 m, tán rộng và quả ra nhiều. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, từ việc chọn giống, làm đất, bón phân cho đến việc tạo dáng và phòng trừ sâu bệnh.

Để cây quất phát triển tốt, người trồng phải đắp gốc, bón phân, tạo rãnh thoát nước để đảm bảo bộ rễ thông thoáng, tránh ngập úng. Họ còn phải uốn từng cành, che chắn gốc và đếm chồi non để điều chỉnh lượng quả sao cho cây có dáng đẹp và quả phân bố đều trên tán. Mỗi công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và kiên nhẫn, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ trong việc uốn cành hay tỉa lá cũng có thể làm hỏng dáng của cả một cây quất đã chăm sóc nhiều tháng. Chính vì vậy, những ngày này, trong những nhà vườn ở Hợp Tiến, người người tất bật cắt cành và chỉnh dáng theo đúng kỹ thuật, theo yêu cầu của thương lái, bởi đây được xem là thời điểm then chốt cho việc đưa ra thị trường những cây quất cảnh chơi Tết đạt chuẩn.

Thời điểm này, các nhà vườn phải đặc biệt chú trọng công tác phòng trừ dịch bệnh. Đây là giai đoạn có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng sản phẩm khi đưa ra thị trường. Trong đó, nấm bệnh, nhất là nấm lá và nấm quả, là những vấn đề cần được theo dõi và xử lý kịp thời. Người trồng phải thường xuyên túc trực tại vườn để kiểm tra sâu bệnh mỗi ngày, tăng cường tưới nước, bón phân và xử lý ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, bởi một đợt nấm bệnh bùng phát vào giai đoạn này có thể làm rụng quả hàng loạt và phá hỏng cả một vụ quất. Kinh nghiệm từ những năm trước cho thấy tháng 10 âm lịch thường có thời tiết lạnh và mưa, khiến cây quất dễ mắc các loại nấm bệnh và sâu hại, vì vậy việc phòng bệnh luôn được đặt lên hàng đầu trong giai đoạn nước rút này.

Chi phí tăng, thời tiết khó lường, thu nhập vẫn hàng trăm triệu đồng mỗi hộ

Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ thị trường, nghề làm quất cảnh ở Hợp Tiến hiện cũng đối mặt với nhiều áp lực. Người dân địa phương cho biết chi phí vật tư, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng mạnh, trong khi thời tiết ngày càng khó lường, buộc người trồng phải đầu tư nhiều hơn để giữ cây khỏe và quả đẹp. Những khoản chi phí này trực tiếp làm tăng giá thành sản xuất, thu hẹp biên lợi nhuận của người trồng, nhất là đối với những hộ trồng quất 3 năm tuổi vốn đã phải bỏ ra nhiều công sức và chi phí hơn. Tuy nhiên, với kinh nghiệm nhiều năm và sự gắn bó với nghề, người dân Hợp Tiến vẫn kiên trì bám vườn, bởi cây quất đã trở thành sinh kế chủ lực và là niềm tự hào của cả vùng quê.

Dù đối mặt với nhiều khó khăn, thu nhập từ cây quất vẫn là điểm sáng trong bức tranh kinh tế nông thôn của xã Hợp Tiến. Nhờ kinh nghiệm nhiều năm, mỗi năm mỗi hộ dân vùng trồng quất cảnh lớn nhất ở Thanh Hóa thu lãi hàng trăm triệu đồng. Con số này không chỉ phản ánh giá trị kinh tế của cây quất mà còn cho thấy hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn với thị trường và thị hiếu của người tiêu dùng. Đối với nhiều hộ dân, tiền lãi từ vụ quất Tết là nguồn thu chính để trang trải chi tiêu trong năm, đầu tư cho con cái học hành và tái đầu tư cho vụ sản xuất tiếp theo.

Sự phát triển của vùng trồng quất Hợp Tiến cũng gắn liền với vai trò của chính quyền địa phương trong việc xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Việc xây dựng thương hiệu quất cảnh Hợp Tiến đang được chính quyền và người dân quan tâm, với mong muốn đưa sản phẩm của địa phương vươn xa hơn, không chỉ phục vụ thị trường trong tỉnh mà còn đến với nhiều địa phương khác trong cả nước. Cùng với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại như hội chợ hoa và cây cảnh Tết cũng được tổ chức để tạo sân chơi cho các nhà vườn giao lưu, quảng bá sản phẩm và gặp gỡ thương lái, qua đó nâng cao giá trị của cây quất cảnh Hợp Tiến trên thị trường.

Với những tín hiệu tích cực từ thị trường, sự vào cuộc của chính quyền và kinh nghiệm dày dạn của người trồng, vụ quất Tết Nguyên đán 2027 ở Hợp Tiến đang được kỳ vọng sẽ là một vụ mùa bội thu. Những vườn quất xanh mướt, quả mọng đều tăm tắp sẽ sớm lên đường tỏa đi muôn phương, mang theo hương vị Tết và niềm hy vọng về một năm mới nhiều may mắn cho cả người trồng lẫn người chơi cây cảnh trên khắp cả nước.