Từ ngày 3/9, Nghị định 238 của Chính phủ chính thức có hiệu lực, mở rộng diện miễn và giảm học phí cho học sinh, sinh viên trên cả nước. Chính sách này không chỉ áp dụng cho bậc học phổ thông công lập, mà còn bao phủ nhiều nhóm đối tượng đặc thù, nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục và hỗ trợ những người học có hoàn cảnh khó khăn.
Theo đó, trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên ở cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông trong các trường công lập sẽ không phải đóng học phí. Chính sách miễn phí còn áp dụng với học sinh, sinh viên thuộc diện ưu đãi theo Pháp lệnh người có công với cách mạng, người khuyết tật, người mồ côi cả cha lẫn mẹ không nơi nương tựa theo học trung cấp hoặc cao đẳng. Thanh thiếu niên từ 16 đến 22 tuổi đang theo học đại học văn bằng thứ nhất và thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội cũng nằm trong nhóm được hỗ trợ.
Bên cạnh đó, các chương trình cử tuyển, kể cả đào tạo nghề nội trú từ ba tháng trở lên, học sinh trường dự bị đại học và khoa dự bị đại học đều được miễn học phí. Người dân tộc thiểu số có cha mẹ hoặc ông bà thuộc hộ nghèo, cận nghèo, hay những nhóm dân tộc rất ít người ở vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn cũng được hưởng ưu đãi này. Sinh viên theo học các chuyên ngành đặc thù như Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc sau đại học các ngành y tế quan trọng như tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, truyền nhiễm, hồi sức cấp cứu tại cơ sở công lập cũng thuộc diện miễn phí.
Ngoài ra, những trường hợp tốt nghiệp trung học cơ sở tiếp tục học lên trung cấp, người theo học ngành nghề khó tuyển nhưng xã hội có nhu cầu, hay các chuyên ngành phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh cũng được miễn học phí. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khuyến khích học sinh, sinh viên theo đuổi các lĩnh vực mà đất nước cần nguồn nhân lực.
Không chỉ dừng lại ở miễn phí, Chính phủ còn quy định thêm ba nhóm đối tượng được giảm 70% học phí. Đó là những người học các ngành nghệ thuật truyền thống, đặc thù như nhạc công kịch hát dân tộc, đờn ca tài tử, ca trù, bài chòi, biểu diễn nhạc cụ truyền thống; sinh viên các chuyên ngành nhã nhạc cung đình, chèo, tuồng, cải lương, múa, xiếc.
Ngoài ra, những nghề nặng nhọc, độc hại, hoặc học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số (không thuộc nhóm rất ít người) có hộ khẩu tại vùng đặc biệt khó khăn, xã vùng 3, xã bãi ngang ven biển và hải đảo cũng được hưởng mức giảm tương tự.
Song song, một nhóm khác được giảm 50% học phí là học sinh, sinh viên có cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp đang hưởng trợ cấp thường xuyên. Đây là chính sách nhân văn nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính với các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt.
Đối với hệ ngoài công lập, trẻ mầm non và học sinh phổ thông trong cơ sở dân lập, tư thục sẽ được hỗ trợ học phí. Chính sách này còn mở rộng đến học viên sau đại học tại cơ sở tư thục trong các chuyên ngành y tế đặc thù như tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, truyền nhiễm, hồi sức cấp cứu.
Như vậy, với Nghị định 238, có đến 14 nhóm học sinh, sinh viên được miễn học phí và nhiều nhóm khác được giảm hoặc hỗ trợ học phí. Đây là nỗ lực lớn của Chính phủ nhằm bảo đảm quyền học tập, giảm áp lực tài chính cho phụ huynh, đồng thời tạo điều kiện để học sinh, sinh viên an tâm theo đuổi con đường học vấn.
