Đứng lên sau thất bại, nông dân xứ Nghệ thu tiền tỷ mỗi năm từ mô hình nuôi chồn hương

Đi lên từ thất bại

Năm 2018, sau thời gian xuất khẩu lao động, anh Trần Mạnh Hùng (40 tuổi, trú khối Phong Đăng, phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) trở về quê với mong muốn tìm hướng lập nghiệp lâu dài.

Trong một lần tiếp khách đến từ Trung Quốc, anh được thưởng thức món thịt chồn hương và bắt đầu chú ý đến loài vật này. Từ sự tò mò ban đầu, anh tìm hiểu về đặc điểm sinh trưởng, thức ăn, kỹ thuật chăm sóc và giá trị kinh tế của chồn hương.

Nhận thấy địa phương có nguồn cá rô phi, chuối và nhiều loại thức ăn phù hợp với chồn hương, anh Hùng quyết định đầu tư gần 200 triệu đồng xây chuồng trại, mua con giống để khởi nghiệp.

“Thực tế chăn nuôi không đơn giản như những gì tôi hình dung. Thiếu kinh nghiệm, lựa chọn con giống chưa phù hợp, không kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe của đàn vật nuôi. Chồn lần lượt mắc bệnh rồi chết. Vốn đầu tư đứng trước nguy cơ mất trắng. Hơn một năm sau, tôi buộc phải dừng mô hình.

Thất bại đầu tiên khiến tôi nhận ra rằng, muốn phát triển chăn nuôi không thể chỉ dựa vào sự yêu thích hay tính toán ban đầu về lợi nhuận. Đặc tính của vật nuôi, chất lượng con giống, môi trường chuồng trại và kỹ thuật chăm sóc đều là những yếu tố có thể quyết định thành bại”, anh Hùng chia sẻ.

Dù không còn trực tiếp nuôi chồn hương, anh vẫn dành thời gian nghiên cứu thị trường và tích lũy kiến thức. Thay vì vội vàng đầu tư trở lại, anh xem thất bại trước đó là cơ hội để nhìn nhận những hạn chế của bản thân, từ đó tìm cách khắc phục.

Năm 2022, nhận thấy thị trường chồn hương có tiềm năng, anh Hùng quyết định khởi động lại mô hình. Lần trở lại này, anh thận trọng hơn trong từng khâu, từ sửa sang chuồng trại, hoàn thiện các thủ tục cần thiết, tìm hiểu kỹ nguồn giống và chủ động học hỏi kinh nghiệm từ những người đã nuôi thành công.

“Do đặc tính chồn hương nhút nhát, nghỉ ngơi ban ngày và hoạt động nhiều vào ban đêm nên khu vực nuôi được bố trí ở nơi yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn. Chuồng được làm bằng lồng sắt, đặt trên giá đỡ cách mặt đất khoảng 30-50cm nhằm tạo độ thông thoáng, hạn chế ẩm thấp và thuận tiện vệ sinh.

Chồn hương khá nhạy cảm, nếu chưa có kinh nghiệm sẽ thấy khó nuôi vì con vật này dễ mắc bệnh. Nhưng khi đã hiểu đặc tính của chúng, người nuôi có thể phát hiện và xử lý vấn đề nhanh hơn”, anh Hùng chia sẻ.

Nhân đàn, mở rộng thị trường

Theo anh Hùng, một trong những yếu tố giúp giảm chi phí nuôi chồn hương là khả năng tận dụng nguồn thức ăn sẵn có. Thức ăn chủ yếu gồm hoa quả, cá rô phi, đầu gà và trứng gà không đạt tiêu chuẩn thương phẩm.

Anh ước tính, chi phí thức ăn cho mỗi con chồn chỉ khoảng 2.000-3.000 đồng/ngày. Nếu chuồng trại được bố trí hợp lý và đàn vật nuôi phát triển ổn định thì công nuôi không chiếm nhiều thời gian. Mỗi ngày, anh dành khoảng một giờ vệ sinh chuồng và khoảng hơn một giờ cho đàn chồn ăn, thời gian còn lại chủ yếu để kiểm tra, theo dõi tình trạng vật nuôi.

Chồn hương sau hơn 12 tháng có thể xuất bán. Theo thông tin từ chủ trang trại, giá chồn thương phẩm hiện khoảng 1,7 triệu đồng/kg; một cặp chồn giống có giá khoảng 10-11 triệu đồng, những cặp có khả năng sinh sản ngay có thể lên tới khoảng 24 triệu đồng. Đây là nguồn thu có giá trị, song cũng đòi hỏi người nuôi phải tính toán kỹ chi phí đầu tư, tỷ lệ sinh sản và khả năng tiêu thụ.

Điểm đáng chú ý trong quá trình phát triển mô hình của anh Hùng là việc chủ động tìm kiếm khách hàng, thay vì chỉ tập trung vào khâu chăn nuôi. Hiện nay, nhiều nhà hàng tại các tỉnh phía Bắc đặt mua chồn hương từ trang trại. Một số lứa chồn gần đến thời điểm xuất bán đã có khách liên hệ trước.

Ngoài cung cấp chồn do gia đình nuôi, anh Hùng còn thu mua chồn thương phẩm từ người dân tại Nghệ An, Thanh Hóa và Hà Tĩnh để đáp ứng nhu cầu thị trường. Cách làm này giúp anh mở rộng hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo thêm kênh tiêu thụ cho các hộ chăn nuôi trong khu vực.

“Nhiều nhà hàng ở các tỉnh phía Bắc gọi điện hỏi mua nhưng nguồn cung của tôi vẫn chưa đáp ứng được. Đây là tín hiệu tích cực để tôi tiếp tục đầu tư, mở rộng quy mô”, anh Hùng cho biết.

Sau nhiều năm kiên trì gây dựng, trang trại của anh Hùng hiện có khoảng 600 con chồn hương. Với đàn chồn hiện tại, anh dự kiến doanh thu trong năm đạt khoảng 2 tỷ đồng. Đây là doanh thu từ hoạt động chăn nuôi và kinh doanh, chưa đồng nghĩa với lợi nhuận sau khi trừ các khoản chi phí.

Thời gian tới, anh Hùng dự định phát triển mô hình nuôi chồn hương vệ tinh. Theo đó, các hộ tham gia sẽ được hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ kinh nghiệm và kết nối đầu ra. Nếu triển khai hiệu quả, mô hình có thể giúp mở rộng nguồn cung, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận một hướng phát triển kinh tế mới.

Ông Trần Xuân Hải, Chủ tịch Hội Nông dân phường Trường Vinh, đánh giá trang trại chồn hương của gia đình anh Hùng là một trong những mô hình có quy mô lớn tại địa phương. Mô hình thường xuyên đón các đoàn hội viên nông dân trong và ngoài tỉnh đến tham quan, học tập kinh nghiệm.

“Việc mạnh dạn đầu tư, đổi mới cách làm và chủ động liên kết tiêu thụ là những yếu tố đáng ghi nhận ở mô hình này. Đây cũng là cơ sở để người dân tham khảo khi lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế”, ông Hải chia sẻ./.