Chuyển trọng tâm từ "chi trả trợ cấp" sang hỗ trợ tìm việc
Thị trường lao động những năm gần đây liên tục biến động do tác động của quá trình chuyển đổi số, tự động hóa, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng những thay đổi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Nhiều lao động phải nghỉ việc hoặc chuyển đổi nghề nghiệp, trong khi yêu cầu tuyển dụng ngày càng đòi hỏi kỹ năng cao hơn. Trong bối cảnh đó, hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm tại các địa phương không chỉ thực hiện nhiệm vụ giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp mà còn chủ động đồng hành cùng người lao động trên hành trình tìm kiếm việc làm mới.
Theo quy định của Luật Việc làm, chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ hỗ trợ người lao động bằng khoản trợ cấp trong thời gian mất việc mà còn bao gồm các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề và nâng cao kỹ năng để người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động.
Thực tế, nhiều địa phương đang chuyển mạnh từ cách tiếp cận "hỗ trợ thụ động" sang "hỗ trợ chủ động", lấy việc kết nối việc làm và nâng cao năng lực nghề nghiệp làm trọng tâm. Tại TPHCM, Trung tâm Dịch vụ việc làm triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao tỷ lệ người lao động tìm được việc làm sau khi thất nghiệp.
Theo bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, cùng với việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, đơn vị thường xuyên tổ chức các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến tại trụ sở, các chi nhánh và điểm tiếp nhận bảo hiểm thất nghiệp ở cơ sở.
Hoạt động này giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh nguồn nhân lực phù hợp, đồng thời tạo điều kiện để người lao động được phỏng vấn, tuyển dụng ngay sau khi mất việc. Song song với đó, trung tâm chủ động làm việc với doanh nghiệp để cập nhật nhu cầu tuyển dụng về số lượng, ngành nghề, mức lương và điều kiện làm việc; đồng thời rà soát hồ sơ người lao động đang đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp để giới thiệu các vị trí phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và nhu cầu.
Một giải pháp khác được đẩy mạnh là liên kết giữa các trung tâm dịch vụ việc làm trong cả nước nhằm mở rộng cơ hội việc làm liên vùng. Nhờ đó, người lao động có thêm nhiều lựa chọn thay vì chỉ tìm kiếm việc làm trong phạm vi địa phương.
Ngoài giới thiệu việc làm, các trung tâm cũng tăng cường tư vấn chuyển đổi nghề nghiệp và hỗ trợ học nghề.
Theo bà Hạnh Thục, nhiều lao động được định hướng tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn như nấu ăn, pha chế, trang điểm hoặc các nghề dịch vụ khác để nhanh chóng tạo thu nhập. Trung tâm cũng phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm hỗ trợ người lao động nâng cao kỹ năng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.
Bên cạnh các hoạt động trực tiếp, thông tin tuyển dụng được cập nhật thường xuyên trên website, mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến và Sàn giao dịch việc làm quốc gia, giúp người lao động dễ dàng tiếp cận cơ hội việc làm, giảm thời gian và chi phí tìm kiếm.
Nhiều địa phương chủ động đưa doanh nghiệp đến gần người lao động
Không chỉ tại TPHCM, nhiều địa phương trên cả nước cũng đang đổi mới cách thức hỗ trợ người lao động thất nghiệp bằng việc tổ chức các phiên giao dịch việc làm chuyên đề.
Tại Hà Tĩnh, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh vừa tổ chức phiên giao dịch việc làm dành riêng cho người lao động đang thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Đông đảo người lao động đã đến tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng, tham gia tư vấn nghề nghiệp và trực tiếp phỏng vấn với doanh nghiệp. Các doanh nghiệp tham gia tuyển dụng hoạt động trong nhiều lĩnh vực như may mặc, điện tử, sản xuất công nghiệp, thương mại và dịch vụ, mang đến nhiều vị trí việc làm phù hợp với từng nhóm lao động.
Điểm khác biệt của phiên giao dịch lần này là tập trung hỗ trợ nhóm lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp - những người cần sớm có việc làm để ổn định cuộc sống. Tại đây, người lao động được cán bộ trung tâm tư vấn về chính sách bảo hiểm thất nghiệp, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, chia sẻ kỹ năng phỏng vấn và lựa chọn công việc phù hợp với năng lực, kinh nghiệm. Bên cạnh đó, đại diện cơ quan bảo hiểm xã hội cũng trực tiếp tư vấn về chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện, giúp người lao động có thêm thông tin để xây dựng kế hoạch an sinh lâu dài.
Những hoạt động này không chỉ mở rộng cơ hội việc làm mà còn giúp người lao động cập nhật thông tin về nhu cầu tuyển dụng trong tỉnh, trên cả nước cũng như cơ hội làm việc ở nước ngoài.
Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước có khoảng 373.000 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Dù số lượng có xu hướng giảm so với cùng kỳ, việc hỗ trợ người lao động nhanh chóng quay trở lại thị trường lao động vẫn là nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan chức năng.
Thực tế cho thấy, không ít lao động gặp khó khăn khi tìm việc mới vì kỹ năng không còn phù hợp với yêu cầu tuyển dụng, trong khi nhiều doanh nghiệp lại thiếu nhân lực có tay nghề. Đó cũng là lý do các địa phương ngày càng chú trọng hoạt động tư vấn nghề nghiệp, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng thay vì chỉ giải quyết chế độ trợ cấp.
Các chuyên gia cho rằng, để chính sách bảo hiểm thất nghiệp phát huy hiệu quả toàn diện, cần tiếp tục tăng cường kết nối giữa trung tâm dịch vụ việc làm, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; đồng thời đa dạng hóa hình thức đào tạo, cập nhật kỹ năng mới phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và nhu cầu của thị trường.
Việc tổ chức các phiên giao dịch việc làm chuyên đề, chủ động kết nối doanh nghiệp với người lao động, mở rộng mạng lưới tuyển dụng liên vùng và tăng cường hỗ trợ học nghề đang từng bước khẳng định vai trò của hệ thống dịch vụ việc làm trong bảo đảm an sinh xã hội. Không chỉ giúp người lao động vượt qua giai đoạn mất việc, những giải pháp này còn tạo điều kiện để họ sớm ổn định thu nhập, thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động và phát triển nghề nghiệp bền vững.
