Chính phủ xem xét các giải pháp hạ chi phí điện và xăng

Rà soát chi phí, tạo dư địa giảm giá điện

Ngày 27/10/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện, với sự tham gia của lãnh đạo Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Văn phòng Chính phủ, đại diện Bộ Tư pháp và Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Sau khi xem xét báo cáo của các cơ quan và ý kiến tại cuộc họp, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai đồng thời hai nhiệm vụ: rà soát khả năng giảm giá bán lẻ điện bình quân và đánh giá phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng xuống 0%. Các giải pháp dự kiến áp dụng cùng thời gian, từ đầu tháng 11/2026 đến hết tháng 3/2027, với yêu cầu bảo đảm cơ sở pháp lý và tính khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Đối với lĩnh vực điện, EVN được giao khẩn trương tính toán lại các khoản chi phí, tăng cường tiết kiệm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh để xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân. Việc điều chỉnh phải tuân thủ cơ chế, thời gian thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành, đồng thời hướng tới giảm bớt gánh nặng chi phí năng lượng cho người dân và doanh nghiệp.

Sau khi hoàn thiện phương án, EVN phải báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ Công Thương chịu trách nhiệm chủ trì xem xét, bảo đảm tiến độ triển khai từ ngày 1/11/2026; những nội dung vượt thẩm quyền cần được kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.

Theo mức giá đang áp dụng từ ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân là 2.204,0655 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Cơ chế hiện hành cho phép xem xét điều chỉnh giá điện định kỳ tối thiểu 3 tháng một lần, căn cứ vào biến động chi phí sản xuất, kinh doanh điện và các yếu tố liên quan. Tuy nhiên, lần điều chỉnh gần nhất vẫn được thực hiện từ tháng 5/2025.

Việc điều chỉnh giá điện được phân cấp theo mức biến động của giá bán lẻ điện bình quân. Nếu mức giá tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% so với giá hiện hành, EVN chưa thực hiện điều chỉnh nhưng phải báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, giám sát. Trường hợp giá điện giảm từ 1% trở lên hoặc tăng từ 2% đến dưới 5%, doanh nghiệp phải trình phương án để cơ quan quản lý xem xét và có ý kiến bằng văn bản.

Với mức tăng từ 5% đến dưới 10%, EVN có thể điều chỉnh tương ứng sau khi báo cáo và được Bộ Công Thương chấp thuận. Nếu mức tăng từ 10% trở lên, Bộ Công Thương phải chủ trì rà soát, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và báo cáo Chính phủ xem xét quyết định.

Cơ sở quan trọng để tính toán phương án là chi phí sản xuất, kinh doanh điện. Theo kết quả kiểm tra chi phí năm 2025 do EVN công bố, tổng chi phí của tập đoàn đạt 601.680,1 tỷ đồng. Sau khi trừ các khoản thu nhập từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định, vật tư thu hồi và cho thuê cột điện, giá thành sản xuất, kinh doanh điện được xác định ở mức 2.092,70 đồng/kWh.

Đánh giá phương án đưa thuế xăng về 0%

Song song với việc rà soát giá điện, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan đánh giá toàn diện phương án giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng về 0%. Công việc bao gồm xác định cơ sở pháp lý, thẩm quyền quyết định, tác động chính sách và khả năng triển khai trên thực tế.

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, việc rà soát phải hoàn thành trước ngày 1/11/2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Hiện nay, chính sách thuế đối với xăng dầu đã có một số điều chỉnh nhằm hỗ trợ thị trường. Theo Nghị quyết số 19/2026/QH16, chính sách về thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay được kéo dài đến hết ngày 31/12/2026. Trong đó, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng và các mặt hàng nhiên liệu thuộc diện áp dụng tiếp tục ở mức 0 đồng/lít.

Đối với thuế giá trị gia tăng, các mặt hàng này thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế nhưng vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Trong khi đó, thuế tiêu thụ đặc biệt vẫn được áp dụng theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, với mức 10% đối với xăng khoáng, 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10.

Trước đó, từ cuối tháng 3 đến hết tháng 6/2026, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từng được giảm xuống 0% nhằm góp phần bình ổn thị trường. Vì vậy, phương án đang được xem xét sẽ tiếp tục hướng đến giảm chi phí nhiên liệu, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý và được cấp có thẩm quyền thông qua.