Công nghệ hướng đến giải quyết những vấn đề thực tiễn
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng được đặt ra ở nhiều lĩnh vực, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào xử lý các vấn đề môi trường, sức khỏe và đời sống xã hội có ý nghĩa thiết thực. Những giải pháp xuất phát từ nhu cầu thực tế không chỉ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn cho thấy vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc tìm kiếm phương thức giải quyết các thách thức của cộng đồng.
Thực tế, nhiều vấn đề trong đời sống như ô nhiễm môi trường, an toàn giao thông, chăm sóc sức khỏe hay nâng cao hiệu quả sản xuất đòi hỏi những cách tiếp cận mới, trong đó khoa học công nghệ là một trong những công cụ quan trọng. Việc phát triển các giải pháp cần gắn với đặc điểm của từng vấn đề, đối tượng thụ hưởng và khả năng ứng dụng trong thực tế.
Tại Vòng Chung kết Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026, những định hướng này được thể hiện qua 17 dự án công nghệ thuộc ba nhóm chủ đề: phát triển môi trường bền vững thông qua công nghệ; kết hợp thể thao và công nghệ nhằm tạo ra những thay đổi cho xã hội, hướng tới giáo dục và phát triển tương lai; ứng dụng công nghệ nhằm phát triển xã hội bền vững.
Các đề tài tập trung vào những vấn đề cụ thể như cứu hộ người gặp nạn, giảm thiểu tai nạn giao thông, bảo vệ người tham gia giao thông và môi trường. Bên cạnh đó, một số giải pháp hướng đến nâng cao hiệu quả học tập, làm việc và hỗ trợ các nhóm đối tượng trong cộng đồng, trong đó có người nông dân và người dân tại các địa phương.
Đáng chú ý, hai dự án đạt giải Nhất năm nay thể hiện hai hướng ứng dụng công nghệ khác nhau. Ở Bảng A, đội NOVARISE thuộc Trường TH&THCS FPT Đà Nẵng giành giải Nhất với dự án “Nẹp cánh tay robot trị liệu - REHAB Play Arm”. Trong khi đó, tại Bảng B, đội CDTD thuộc Trường THPT FPT Cần Thơ đạt giải Nhất với dự án “CDGuard: Hệ thống AI-IoT cảnh báo sớm nguy cơ Cadimi khả dụng và hỗ trợ ra quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long”.
Nếu dự án REHAB Play Arm hướng đến ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực trị liệu, thì CDGuard tập trung vào vấn đề môi trường đất và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, việc phát triển hệ thống cảnh báo nguy cơ Cadimi khả dụng và hỗ trợ ra quyết định cải tạo đất trồng sầu riêng cho thấy cách tiếp cận công nghệ gắn với một vấn đề cụ thể trong sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo đánh giá của Hội đồng Giám khảo, các giải pháp tại vòng chung kết có mức độ hoàn thiện cao hơn đáng kể so với vòng Phát triển sản phẩm. Các dự án không chỉ thể hiện tư duy công nghệ mà còn có tính nhân văn khi hướng đến những vấn đề liên quan đến giáo dục, sức khỏe, an toàn và môi trường.
Ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, cho biết điều khiến ông ấn tượng không chỉ là tư duy công nghệ mà còn là sự thấu cảm được thể hiện qua từng ý tưởng. Các dự án về cứu hộ người gặp nạn, giảm thiểu tai nạn giao thông, bảo vệ môi trường hay hỗ trợ hoạt động học tập và làm việc trong cộng đồng cho thấy sự quan tâm đến những vấn đề của xã hội. “Các bạn chọn sáng tạo không chỉ vì niềm vui khám phá, mà sáng tạo vì tình yêu thương. Các bạn đã dùng tri thức để phụng sự, dùng công nghệ để che chở và kết nối”, ông Na Ki Hong nhấn mạnh.
Theo Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, đây cũng là nền tảng để hình thành những thế hệ có khả năng kiến tạo một xã hội nhân văn và phát triển bền vững. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào giá trị mà công nghệ mang lại cho con người, thay vì chỉ xem xét sản phẩm ở khía cạnh kỹ thuật.
Mở rộng khả năng ứng dụng các sáng kiến
Một trong những vấn đề đặt ra đối với các sáng kiến công nghệ là khả năng tiếp tục hoàn thiện sau khi được hình thành. Từ ý tưởng đến sản phẩm có thể ứng dụng trong thực tế đòi hỏi quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và kết nối các nguồn lực chuyên môn. Do đó, việc tạo điều kiện để những giải pháp có tiềm năng tiếp tục phát triển là yếu tố cần thiết nhằm phát huy giá trị của hoạt động đổi mới sáng tạo.
Trong năm 2026, Samsung Solve for Tomorrow thu hút hơn 1.800 trường THCS và THPT, với hơn 2.900 bài dự thi đến từ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Đây là số lượng bài dự thi cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai tại Việt Nam năm 2019.
Cuộc thi do Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), trực thuộc Bộ Tài chính, tổ chức. Sự phối hợp giữa hai đơn vị hướng đến mở rộng hoạt động giáo dục STEM và tạo cơ hội để các ý tưởng công nghệ tiếp cận những vấn đề thực tiễn. Theo ông Na Ki Hong, sự kết hợp giữa nguồn lực công nghệ, triết lý giáo dục toàn cầu của Samsung với tầm nhìn và vai trò dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của NIC đã tạo thêm cơ hội trải nghiệm, học hỏi cho học sinh.
Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc điều hành Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với Samsung mở rộng các chương trình đào tạo STEM, trí tuệ nhân tạo (AI) và Bootcamp đến nhiều trường học hơn. NIC đồng thời sẵn sàng mở rộng Mạng lưới Chuyên gia và Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam trên toàn cầu nhằm kết nối, cố vấn, hỗ trợ các ý tưởng tiếp tục hoàn thiện và ứng dụng tại địa phương. Đối với những sản phẩm có tiềm năng, việc hỗ trợ thương mại hóa ra thị trường cũng được đặt ra.
Bên cạnh đó, Samsung Việt Nam còn triển khai Samsung Innovation Campus (SIC), tập trung đào tạo các lĩnh vực công nghệ như AI, Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data) và bán dẫn; đồng thời xây dựng, vận hành Ngôi trường Hy vọng Samsung, tạo cơ hội học tập ngoài giờ cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Nhìn chung, từ những dự án được giới thiệu tại cuộc thi, vấn đề đặt ra không chỉ là phát triển thêm các ý tưởng công nghệ mà còn là khả năng đưa những giải pháp đó vào thực tiễn. Khi nghiên cứu được kết nối với nhu cầu của cộng đồng, hoạt động đổi mới sáng tạo sẽ có thêm cơ sở để tạo ra giá trị cụ thể, góp phần giải quyết các vấn đề môi trường, xã hội và hướng đến mục tiêu phát triển bền vững./.
