Chiều 1/10, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng tổ chức tọa đàm “Quản lý, duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói – Giải pháp nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản”.
Tại tọa đàm, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất tập trung trao đổi về những vướng mắc trong quá trình quản lý, duy trì mã số; đồng thời đề xuất giải pháp nâng chất lượng nông sản, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.
Không chỉ cấp mã là xong
Theo ông Hoàng Tuyển Phương - Trưởng phòng Khuyến nông, Trồng trọt và Lâm nghiệp (Trung tâm Khuyến nông quốc gia), mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói ngày càng quan trọng trong tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
Tuy nhiên, việc được cấp mã chỉ là bước đầu. Các điều kiện về tổ chức sản xuất, hồ sơ, nhật ký canh tác, quản lý vật tư đầu vào, thu hoạch, giao nhận, phân lô, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm phải được duy trì trong suốt quá trình sản xuất, đóng gói và tiêu thụ.
Đến cuối tháng 9/2026, Lâm Đồng có 1.611 mã số vùng trồng đã cấp và đang trình phê duyệt, với tổng diện tích 54.298ha. Các loại cây được cấp mã gồm sầu riêng, thanh long, bưởi, dừa, xoài, chanh dây, nhãn, dưa lưới, táo, mít...
Tỉnh cũng có 547 mã cơ sở đóng gói đã cấp và đang trình phê duyệt đối với nhiều mặt hàng như sầu riêng, thanh long, xoài, dừa..., với tổng diện tích nhà xưởng 892.846m².
Ông Nguyễn Văn Chương - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, cho rằng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói có vai trò quan trọng trong kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tổ chức sản xuất và phục vụ xuất khẩu.
Theo ông Chương, thực tế vẫn còn những khó khăn trong tuân thủ quy trình sản xuất, kiểm soát dư lượng; nguy cơ mạo danh hoặc sử dụng không đúng mã số. Việc cập nhật, quản lý dữ liệu vùng trồng và cơ sở đóng gói cũng chưa đồng bộ.
Người dân phải thay đổi cách nghĩ
Từ thực tế liên kết sản xuất, đại diện Công ty TNHH Thương mại Sản xuất Long Thủy cho biết doanh nghiệp đang liên kết tiêu thụ hơn 850ha sầu riêng. Công ty đã được cấp 16 mã số vùng trồng với diện tích 850ha và 3 mã số cơ sở đóng gói được phía Trung Quốc phê duyệt.
Năm 2025, doanh nghiệp xuất khẩu hơn 450 container sầu riêng sang Trung Quốc và dự kiến năm 2026 xuất khẩu khoảng 600 container.
Tuy nhiên, việc duy trì mã số vẫn gặp khó do một bộ phận hộ dân chưa tuân thủ đầy đủ quy trình sản xuất, còn tình trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chưa đúng khuyến cáo. Việc chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất quy trình chăm sóc giữa các thành viên trong vùng trồng cũng chưa thường xuyên.
Trong khi đó, đại diện phường B’Lao cũng chỉ ra tình trạng một bộ phận người dân xem việc được cấp mã số là mục tiêu cuối cùng, chưa chú trọng duy trì các điều kiện sau khi được cấp. Nhật ký canh tác ở một số nơi còn mang tính hình thức, thiếu liên tục; một số cơ sở đóng gói chưa kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu, tiềm ẩn nguy cơ trộn lẫn sản phẩm ngoài vùng mã số.
Từ những bất cập này, các đại biểu cho rằng cần chuyển từ tư duy “được cấp mã số” sang “duy trì mã số là trách nhiệm và quyền lợi”. Việc duy trì mã số không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn giúp bảo vệ uy tín vùng sản xuất, giữ thị trường và nâng giá trị nông sản Lâm Đồng.
