Việt Nam thúc đẩy hợp tác phát triển các-bon xanh dương

Bên lề COP31, Việt Nam cùng Indonesia và Philippines thúc đẩy hợp tác về các-bon xanh dương, hướng tới hoàn thiện chính sách, huy động nguồn lực tài chính và phục hồi các hệ sinh thái biển, ven biển gắn với sinh kế cộng đồng.

Ngày 16/11, tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức đối thoại với chủ đề “Từ Cam kết khí hậu đến Hành động các-bon xanh dương: Tăng cường quan hệ đối tác quốc gia trong triển khai thực hiện”, bên lề Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31).

Sự kiện quy tụ đại diện Việt Nam, Indonesia và Philippines - ba quốc gia đang triển khai Chương trình Đối tác hành động các-bon xanh dương (NBCAP), nhằm chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác khu vực và huy động nguồn lực cho công tác bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái biển và ven biển.

TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì buổi đối thoại. Tham dự có đại diện Bộ Điều phối Lương thực Indonesia, Bộ Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên Philippines, quỹ đầu tư Mekong Capital cùng đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, định chế tài chính và khu vực tư nhân.

1794837424634-8344822058679003271-8344822058679003271-6839231dc7570cadbc499abd83109e8a-211446-179-224113-1794844895.webp
TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì phiên đối thoại. Ảnh: ICD.

Tại đây, đoàn Việt Nam cập nhật tiến độ triển khai NBCAP, giới thiệu những định hướng trọng tâm trong dự thảo Lộ trình hành động quốc gia về các-bon xanh dương, đồng thời trao đổi cơ hội hợp tác, đầu tư trong khu vực.

Hoàn thiện chính sách, xây dựng lộ trình các-bon xanh dương

Với đường bờ biển dài và hệ sinh thái ven biển phong phú, Việt Nam có nhiều tiềm năng phát huy vai trò của các-bon xanh dương trong thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Các hệ sinh thái như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và bãi triều có khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ bờ biển, duy trì đa dạng sinh học và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng. Tuy nhiên, những hệ sinh thái này đang chịu sức ép từ hoạt động phát triển kinh tế và tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu. Điều đó đặt ra yêu cầu đẩy mạnh bảo tồn, phục hồi và quản lý bền vững các hệ sinh thái ven biển, gắn với thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia.

Trong năm 2026, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung chính sách nhằm thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển và thị trường các-bon trong nước thông qua nhiều văn bản quan trọng như Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam thành quốc gia biển mạnh; Nghị quyết số 218/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết này; Nghị định số 180/2026/NĐ-CP về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Cùng với đó, quá trình xây dựng Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026-2035 (NDC 3.0) cũng nhấn mạnh rõ hơn vai trò của các hệ sinh thái biển và ven biển trong thực hiện mục tiêu khí hậu.

1794837424646-8344822058679003271-8344822058679003271-b6e8e14410153c68cc254a4337b89125-212521-264-224112-1794844974.webp
Các đại biểu Việt Nam, Indonesia và Philippines tham gia đối thoại về thúc đẩy hợp tác các-bon xanh dương bên lề COP31. Ảnh: ICD.

Nhằm cụ thể hóa các định hướng trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập NBCAP Việt Nam. Đây là nền tảng hợp tác đa bên, hướng tới tăng cường phối hợp liên ngành, huy động tri thức, nguồn lực tài chính và thúc đẩy triển khai các giải pháp phát triển các-bon xanh dương. Đến nay, chương trình đã kết nối hơn 500 tổ chức và chuyên gia thuộc các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và đối tác phát triển.

Một trong những kết quả trọng tâm của chương trình là dự thảo Lộ trình hành động quốc gia về các-bon xanh dương. Theo định hướng, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý và xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất để quản lý các hệ sinh thái các-bon xanh dương; tích hợp những hệ sinh thái này vào kiểm kê khí nhà kính quốc gia và NDC; đồng thời huy động nguồn tài chính bền vững, gắn với cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng cho cộng đồng ven biển.

Việc xây dựng lộ trình không chỉ nhằm xác định các ưu tiên bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái mà còn tạo cơ sở để kết nối chính sách khí hậu với các cơ chế tài chính, đầu tư, qua đó từng bước đưa giá trị hấp thụ và lưu giữ carbon của hệ sinh thái biển, ven biển vào các hoạt động phát triển kinh tế bền vững.

Kết nối hợp tác khu vực, huy động nguồn lực phục hồi hệ sinh thái

Tại phiên thảo luận, đại diện Indonesia và Philippines chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng chính sách, lồng ghép các-bon xanh dương vào chiến lược khí hậu và phát triển kinh tế biển.

Cụ thể, từ tháng 2/2026, Indonesia đã ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về hệ sinh thái các-bon xanh dương (RENAKSI) giai đoạn 2025-2030. Kế hoạch gắn kết bảo tồn hệ sinh thái với các mục tiêu an ninh lương thực, thủy sản, nuôi trồng thủy sản, sản xuất rong biển và phát triển sinh kế ven biển.

Trong khi đó, Philippines tích hợp các-bon xanh dương vào khuôn khổ chính sách khí hậu thông qua NDC 3.0, coi đây là một giải pháp giảm nhẹ phát thải. Với vai trò đầu mối quản lý thị trường các-bon, Bộ Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên (DENR) Philippines chú trọng kết nối NDC với Kế hoạch quốc gia về thích ứng và Chiến lược hành động về đa dạng sinh học. Cách tiếp cận này hướng tới phục hồi hệ sinh thái, đồng thời đóng góp cho các mục tiêu giảm nhẹ phát thải, thích ứng và bảo tồn đa dạng sinh học.

Từ kinh nghiệm của các quốc gia, phiên đối thoại xác định ba hướng hợp tác trọng tâm. Trong đó, ưu tiên phát huy vai trò của các quan hệ đối tác quốc gia trong điều phối liên ngành; hoàn thiện khung chính sách, cơ chế chia sẻ lợi ích và nâng cao mức độ sẵn sàng đầu tư; tăng cường trao đổi tri thức, hợp tác khu vực nhằm huy động tài chính cho các giải pháp các-bon xanh dương.

Đối với Việt Nam, ưu tiên trước mắt là bảo tồn, phục hồi các hệ sinh thái hiện có, gắn với những ngành kinh tế phù hợp như lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản bền vững. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần duy trì khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon và bảo vệ đa dạng sinh học mà còn tạo thêm sinh kế, động lực kinh tế để người dân địa phương tham gia bảo vệ hệ sinh thái. Qua đó, cộng đồng ven biển có thêm cơ hội tiếp cận các cơ chế tài chính các-bon trong tương lai.

1794837424638-8344822058679003271-8344822058679003271-9a7ab08cd37840b92e83881a822ec69f-213735-491-224113-1794844974.webp
Đại diện Việt Nam chia sẻ định hướng đưa người dân địa phương tham gia bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và tiếp cận các cơ chế tài chính các-bon xanh dương. Ảnh: ICD.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh Việt Nam xác định phát triển các-bon xanh dương là giải pháp kết nối mục tiêu giảm nhẹ phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế biển bền vững.

Theo ông, chính sách là nền tảng, nhưng để phục hồi hệ sinh thái trên thực tế cần có sự chung tay của Nhà nước, nhà khoa học, cộng đồng và doanh nghiệp. Đây cũng là vai trò mà NBCAP đang thúc đẩy thông qua tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và đối tác quốc tế.

Đồng quan điểm, bà Catherine Diam Valla, Phó Trưởng Nhóm Hỗ trợ kỹ thuật cho NDC, Văn phòng Hỗ trợ Chính sách và Chương trình (BPPS) của UNDP, nhận định Việt Nam, Indonesia và Philippines có tiềm năng trở thành những quốc gia tiên phong về các-bon xanh dương tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhờ đường bờ biển rộng lớn và hệ sinh thái rừng ngập mặn có tầm quan trọng toàn cầu.

Theo bà, khi các nền tảng hợp tác quốc gia đã hình thành, bước tiếp theo là phát triển những mô hình tài chính thành công để thúc đẩy đầu tư, xây dựng các hệ sinh thái có khả năng chống chịu và tạo nền tảng cho thịnh vượng kinh tế - xã hội.

Sau COP31, Việt Nam sẽ tập trung hoàn thiện Lộ trình hành động quốc gia, tiến tới xây dựng Lộ trình tài chính các-bon xanh dương; đồng thời đẩy mạnh hợp tác kỹ thuật, tài chính với Indonesia, Philippines và các đối tác khu vực.

Việc chuyển hóa các cam kết khí hậu thành những chương trình bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái cụ thể được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên biển và tạo sinh kế bền vững cho người dân ven biển./.

Đăng ký đặt báo