Tạo bệ đỡ toàn diện giúp trẻ em khuyết tật tiếp cận bình đẳng dịch vụ thiết yếu giai đoạn 2026-2030

Với Quyết định số 2168/QĐ-TTg vừa được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký phê duyệt, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em khuyết tật giai đoạn 2026-2030 được định hình theo hướng đồng bộ, lấy quyền trẻ em làm trung tâm. Đề án đặt ra những chỉ tiêu cụ thể từ sàng lọc, can thiệp sớm, cá nhân hóa giáo dục hòa nhập đến chuyển đổi số trong quản lý trường hợp, ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn đặc biệt khó khăn.
672686686-122208355262311953-4180873664850002216-n-1794812437.jpg
Tạo bệ đỡ toàn diện giúp trẻ em khuyết tật tiếp cận bình đẳng dịch vụ thiết yếu giai đoạn 2026-2030. Ảnh Quỹ Vì Trẻ Em Khuyết Tật Việt Nam

Kế thừa những kết quả từ quá trình triển khai các chương trình trợ giúp người khuyết tật và Đề án hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận dịch vụ tại cộng đồng giai đoạn trước, Quyết định số 2168/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục giai đoạn 2026-2030 tiếp tục cụ thể hóa các quy định của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật cùng các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Mục tiêu xuyên suốt của Đề án là bảo đảm trẻ em khuyết tật được thực hiện đầy đủ các quyền cơ bản, tiếp cận bình đẳng và sử dụng hiệu quả hệ thống dịch vụ từ y tế, phục hồi chức năng, giáo dục đến an sinh xã hội và công nghệ, thiết bị trợ giúp. Trong đó, chính sách dành sự ưu tiên rõ nét cho trẻ em khuyết tật thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, trẻ em là người dân tộc thiểu số và các em đang sinh sống tại khu vực miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Ở lĩnh vực y tế và can thiệp sớm, Đề án xác định việc phát hiện kịp thời ngay trong những năm đầu đời là yếu tố quyết định giúp trẻ phục hồi chức năng và giảm thiểu mức độ khuyết tật. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu ít nhất 80% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm. Song song đó, 90% trẻ em khuyết tật sẽ được đánh giá toàn diện, lập kế hoạch hỗ trợ can thiệp khi có nhu cầu và kết nối với các dịch vụ chuyên biệt phù hợp. Cùng với chăm sóc sức khỏe, lưới an sinh và bảo vệ trẻ em được thiết lập ở mức độ bao phủ tuyệt đối, yêu cầu 100% trẻ em khuyết tật bị xâm hại, bạo lực, bóc lột hoặc bỏ rơi khi được phát hiện phải được hỗ trợ, can thiệp kịp thời, đồng thời toàn bộ trẻ em khuyết tật đủ điều kiện theo quy định pháp luật đều được hưởng trợ cấp xã hội và bảo hiểm y tế.

903915771-122230496030311953-5894218388886579790-n-1794812532.jpg
Chỉ tiêu đặt ra đến năm 2030 là 90% trẻ em khuyết tật trong độ tuổi mầm non và giáo dục phổ thông được tiếp cận chương trình giáo dục phù hợp. Ảnh Quỹ Vì Trẻ Em Khuyết Tật Việt Nam ↵

Trong lĩnh vực giáo dục, Đề án hướng tới tháo gỡ những rào cản về phương pháp giảng dạy và điều kiện tiếp cận trường lớp để mọi trẻ em khuyết tật đều có cơ hội phát huy tối đa tiềm năng. Chỉ tiêu đặt ra đến năm 2030 là 90% trẻ em khuyết tật trong độ tuổi mầm non và giáo dục phổ thông được tiếp cận chương trình giáo dục phù hợp. Điểm nhấn mang tính chuyên sâu là yêu cầu 100% trẻ em khuyết tật học hòa nhập phải được xây dựng, thực hiện, theo dõi và đánh giá kế hoạch giáo dục cá nhân (IEP) theo đúng quy định. Cách tiếp cận này giúp chuyển dịch từ mô hình dạy học đồng loạt sang phương thức hỗ trợ “may đo” theo từng dạng tật và năng lực tiếp thu của mỗi học sinh, kết hợp với việc cung cấp công nghệ và thiết bị hỗ trợ học tập thiết yếu.

Một bước tiến đáng chú ý trong Đề án giai đoạn 2026-2030 là sự chuẩn hóa về quản trị hệ thống và đề cao quyền tham gia của chính trẻ em khuyết tật. Đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố trên cả nước sẽ đưa vào vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý trẻ em có phân hệ riêng về trẻ em khuyết tật, tạo nền tảng kết nối thông tin thông suốt giữa các ngành. Đồng thời, 90% địa phương sẽ thiết lập và triển khai quy trình quản lý trường hợp, xây dựng mạng lưới điều phối dịch vụ liên ngành và thí điểm các mô hình chăm sóc phù hợp với thực tiễn cơ sở. Đặc biệt, 100% tỉnh, thành phố sẽ thực hiện tham vấn ý kiến của trẻ em khuyết tật đối với các chính sách, chương trình có liên quan, khẳng định vai trò chủ thể của các em trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách an sinh.

Để hiện thực hóa hệ thống chỉ tiêu này, Đề án tập trung nâng cao năng lực cho cả gia đình lẫn đội ngũ làm công tác chuyên môn. Mục tiêu đến năm 2030 có trên 90% cha mẹ, người chăm sóc trẻ em khuyết tật, cán bộ chính quyền các cấp, tổ chức xã hội và tổ chức của người khuyết tật được trang bị kiến thức, kỹ năng hỗ trợ trẻ tiếp cận dịch vụ và hòa nhập cộng đồng. Tỷ lệ tương tự cũng được đặt ra đối với công tác tập huấn nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở giáo dục, tổ chức cung cấp dịch vụ xã hội và mạng lưới cộng tác viên cơ sở.

Toàn bộ lộ trình trên được triển khai thông qua năm nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, cơ chế, chính sách và hướng dẫn hỗ trợ trẻ em khuyết tật; mở rộng khả năng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục phù hợp với nhu cầu thực tế; đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức xã hội, xóa bỏ rào cản và giảm thiểu kỳ thị, phân biệt đối xử; thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các giải pháp đổi mới sáng tạo trong quản lý, cung cấp dịch vụ; đồng thời củng cố, chuẩn hóa năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác trợ giúp. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này được kỳ vọng sẽ thu hẹp đáng kể khoảng cách tiếp cận dịch vụ giữa các vùng miền, kiến tạo một môi trường sống an toàn, bình đẳng và nhân văn để trẻ em khuyết tật tự tin vươn lên hòa nhập cộng đồng bền vững.

Đăng ký đặt báo