Đây không chỉ là một hành trình khám phá thiên nhiên mà còn là dịp để những người làm báo tìm kiếm cảm hứng sáng tạo, làm giàu vốn sống và cảm nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình đối với công cuộc bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xã hội.
Ngay từ khi đặt chân lên đảo Cát Bà, chúng tôi đã bị cuốn hút bởi vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, biển cả và những làng chài bình yên. Con đường dẫn vào Vườn quốc gia uốn lượn giữa những dãy núi đá vôi hùng vĩ, những cánh rừng xanh thẳm trải dài bất tận. Không khí trong lành, giữa đại ngàn và sắc xanh ngút ngàn của cây lá khiến mọi mệt mỏi của cuộc sống thường nhật dường như tan biến.
Đối với người làm báo, mỗi chuyến đi thực tế đều là cơ hội quý giá để tiếp cận cuộc sống bằng những trải nghiệm chân thực nhất. Ở Cát Bà, chúng tôi được anh Phạm Văn Phúc Phó Giám đốc vườn quốc gia đưa đi Trạm Kiểm lâm Việt Hải gặp gỡ những cán bộ kiểm lâm ngày đêm bám biển, bám rừng, 7 nhân viên trên một căn nhà như bè cá bập bềnh trên biển giữa bạt ngàn những mỏn đá vôi, lắng nghe câu chuyện về hành trình gìn giữ màu xanh của vườn quốc gia và khu dự trữ sinh quyển thế giới chúng tôi thực sự đồng cảm với các anh.
Những người lính kiểm lâm với làn da rám nắng, đôi chân quen thuộc từng lối mòn trên rừng từng luồng lạch trên biển đã để lại trong chúng tôi nhiều xúc động. Họ âm thầm cống hiến, đối mặt với không ít khó khăn, nguy hiểm để bảo vệ từng cánh rừng, từng loài động thực vật quý hiếm. Rời trạm Việt Hải đích thân trạm trưởng Lê Ngọc Nghị đưa chúng tôi đến thăm trạm Kiểm lâm Giỏ Cùng, trạm này cách Bến Bèo đến 20km, bất ngờ nhất là cả hai trạm sóng điện thoại chập chờn, không có TV để xem. Các anh bảo còn có trạm xa hơn, khó khăn hơn. Chỉ qua hai trạm kiểm lâm chúng tôi ngộ ra một điều vẫn còn nhiều nơi là vùng sâu thiệt thòi lắm. Khi có điều kiện chúng tôi sẽ viết nhiều về các anh. Tại trạm Giỏ Cùng chúng tôi gặp học viên cao học đại học Lâm nghiệp Trương Anh Tú cũng đai đi điền dã để tiến hành đề tài luận văn thạc sỹ “Đánh giá đặc điểm nơi ngủ của Voọc Cát Bà”. Ngay đêm đầu tiên chúng tôi đã có buổi giao lưu với lãnh đạo công an, bộ đội biên phòng đặc khu Cát Hải.
Một trong những điểm nhấn đáng nhớ nhất của chuyến đi là hành trình trekking xuyên rừng Kim Giao của các phóng viên trẻ. Men theo những con đường mòn dưới tán cây cổ thụ, chúng tôi được tận mắt chứng kiến sự đa dạng sinh học đặc sắc của Cát Bà. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật, đặc biệt là loài voọc Cát Bà - một trong những loài linh trưởng nguy cấp nhất thế giới. Mỗi bước chân trong rừng như đưa chúng tôi đến gần hơn với thiên nhiên, đồng thời giúp hiểu rõ hơn giá trị vô giá của hệ sinh thái nơi đây.
Đáng nhớ nhất là chúng tôi được toàn bộ Ban Giám đốc vườn quốc gia Cát Bà và lãnh đạo các phòng ban đón tiếp, đích thân Giám Đốc Nguyễn Văn Thịu trao đổi, chia sẻ thuận lợi, khó khăn của đơn vị trong sự nghiệp bảo tồn di sản thiên nhiên trên vùng đất cảng. Rất tiếc anh Nguyễn Mạnh Thắng Tổng biên tập Tạp chí có việc gấp nên không dự được. Tuy vậy anh Phạm Văn Bình Tổng thư ký toà soạn và Ông Lê Hữu Quế Phó Chủ tịch Hiệp hội, Chủ tịch Hội đồng biên tập tạp chí đã chia sẻ với các đồng chí lãnh đạo vườn quốc gia Cát Bà những ý tưởng và dự định truyền thông trong tương lai.
Không chỉ là một khu rừng đặc dụng, Vườn quốc gia Cát Bà còn là biểu tượng của sự hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch bền vững. Những tuyến tham quan sinh thái, những hoạt động trải nghiệm thân thiện với môi trường đang góp phần tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương, đồng thời nâng cao nhận thức của du khách về bảo vệ thiên nhiên. Đây cũng là một chủ đề giàu ý nghĩa đối với báo chí hiện đại khi vấn đề tăng trưởng xanh và phát triển bền vững ngày càng trở thành mối quan tâm chung của toàn xã hội.
Trong suốt hành trình, chúng tôi không chỉ ghi chép, chụp ảnh hay thu thập tư liệu mà còn cảm nhận được nguồn cảm hứng mạnh mẽ từ chính thiên nhiên và con người nơi đây. Những câu chuyện về bảo tồn rừng, về nỗ lực cứu hộ động vật hoang dã, về sự đồng hành của cộng đồng địa phương trong việc giữ gìn môi trường đã mở ra nhiều góc nhìn mới cho hoạt động báo chí. Đó là những chất liệu sống động giúp mỗi tác phẩm báo chí trở nên chân thực, nhân văn và có sức lan tỏa hơn.
Đây cũng là dịp để nhìn lại hành trình phát triển của nền báo chí nước nhà. Từ những trang báo đầu tiên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đến nền báo chí hiện đại hôm nay, tinh thần dấn thân, gắn bó với thực tiễn cuộc sống vẫn luôn là giá trị cốt lõi. Những chuyến đi điền dã như ở Cát Bà chính là cơ hội để người làm báo tiếp tục nuôi dưỡng tinh thần ấy, không ngừng học hỏi từ cuộc sống và mang đến cho công chúng những tác phẩm có giá trị. Bảo tồn và phát triển là hai mệnh đề chúng tôi vẫn nung nấu và muốn đào sâu trong tiến trình truyền thông phát triển nền kinh tế xanh.
Khi ánh chiều buông xuống trên những dãy núi đá vôi và mặt biển lấp lánh của Cát Bà, chuyến đi cũng khép lại nhưng dư âm vẫn còn đọng mãi. Mỗi thành viên trong đoàn mang về không chỉ những trang ghi chép đầy ắp tư liệu, những bức ảnh đẹp hay những ý tưởng cho các tác phẩm báo chí mới, mà còn là tình yêu sâu sắc hơn đối với thiên nhiên và trách nhiệm nghề nghiệp của mình. Xin cảm ơn Ban Giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà, cảm ơn anh Nguyễn Anh Trung chủ Homstay Aronna, cảm ơn các phóng viên phụ trách khu vực bắc bộ, Trưởng ban phóng viên Nguyễn Quang Dương, Phóng viên Đình Quế, Anh Thái đã kết nối, tạo điều kiện để chuyến đi thành công.
Chuyến đi điền dã đến Vườn quốc gia Cát Bà nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam vì thế không đơn thuần là một hoạt động thực tế nghề nghiệp. Đó còn là hành trình trở về với thiên nhiên, với những giá trị chân thực của cuộc sống; là nguồn cảm hứng để người làm báo tiếp tục sáng tạo, cống hiến và góp phần lan tỏa thông điệp bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững vì tương lai của đất nước./.
