Sầu riêng dẫn đầu xuất khẩu nông sản, rau quả Việt Nam lập đỉnh mới năm 2025

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đáng chú ý của xuất khẩu nông sản Việt Nam khi nhóm rau quả lần đầu tiên vượt mốc 8,5 tỉ đô la Mỹ, đạt giá trị 8,56 tỉ đô la, tăng gần 20% so với năm 2024. Kết quả này không chỉ phản ánh sự phục hồi của thị trường quốc tế mà còn cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu mặt hàng xuất khẩu, với sầu riêng vươn lên giữ vai trò “đầu tàu” tăng trưởng.

Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2025 đạt tới 3,86 tỉ đô la, tăng hơn 20% so với năm trước và lần đầu tiên thiết lập kỷ lục mới. Với con số này, sầu riêng đóng góp khoảng 45% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước, mức cao nhất từ trước đến nay đối với một mặt hàng đơn lẻ trong nhóm nông sản này. Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại cùng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, sự bứt phá của sầu riêng cho thấy khả năng thích ứng nhanh của nông nghiệp Việt Nam trước nhu cầu tiêu dùng toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường châu Á.

Ở nhóm các mặt hàng xếp sau, dừa tươi vươn lên vị trí thứ hai với kim ngạch khoảng 534 triệu đô la, tăng 36,6% so với năm 2024. Thanh long, từng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực trong nhiều năm, lùi xuống vị trí thứ ba với giá trị 526 triệu đô la, giảm nhẹ 1,5%. Sự suy giảm này được xem là dấu hiệu cho thấy nhu cầu thị trường đang thay đổi, buộc sản xuất trong nước phải tái cơ cấu để phù hợp hơn với xu hướng tiêu dùng mới. Trong bức tranh đó, sầu riêng nổi lên là loại cây trồng bắt nhịp tốt nhất với thị trường quốc tế, cả về sản lượng lẫn giá trị.

Bên cạnh những mặt hàng chủ lực, nhiều loại trái cây khác như xoài, bưởi, nhãn và chanh leo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Đáng chú ý, chanh leo đang dần khẳng định vị thế tại thị trường Liên minh châu Âu khi chiếm khoảng 25% cơ cấu sản phẩm rau quả xuất khẩu sang khu vực này. Điều này mở ra dư địa phát triển cho nhóm trái cây nhiệt đới và trái cây chế biến, góp phần giảm sự phụ thuộc quá lớn vào một vài mặt hàng truyền thống.

Không chỉ rau quả, các nông sản khác cũng ghi nhận kết quả tích cực về giá trị xuất khẩu. Đối với hạt tiêu, tháng 12-2025 Việt Nam xuất khẩu 22.015 tấn, đạt kim ngạch khoảng 145 triệu đô la, tăng gần 49% cả về lượng lẫn giá trị so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả năm, sản lượng xuất khẩu hạt tiêu đạt 246.130 tấn, giảm 1,5% so với năm 2024, nhưng kim ngạch vẫn lên tới 1,66 tỉ đô la, tăng 26,3% và thiết lập mức cao nhất từ trước đến nay. Diễn biến này cho thấy giá xuất khẩu tăng mạnh đã bù đắp cho sự sụt giảm nhẹ về sản lượng.

Xét theo thị trường, Mỹ và Đức tiếp tục là hai điểm đến lớn nhất của hạt tiêu Việt Nam. Trong khi đó, xuất khẩu sang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất đạt 82,2 triệu đô la, đứng thứ ba, còn thị trường Thái Lan ghi nhận mức tăng trưởng đột biến với kim ngạch 62,72 triệu đô la, tăng hơn 73% so với năm trước.

Dù triển vọng tăng trưởng được đánh giá tích cực, các cơ quan quản lý cũng đưa ra cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt đối với sầu riêng. Việc kiểm soát chất lượng, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc vẫn là yêu cầu then chốt. Nếu không được quản lý chặt chẽ, lợi thế tăng trưởng hiện nay có thể nhanh chóng bị suy giảm, thậm chí đánh mất niềm tin của thị trường quốc tế. Trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu liên tục lập kỷ lục, bài toán phát triển bền vững vì thế càng trở nên cấp thiết đối với nông sản Việt Nam.