Đến thăm các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, du khách không khỏi ngỡ ngàng, thú vị trước khung cảnh những bè lồng nuôi cá san sát nhau. Suốt từ sáng sớm đến đêm muộn, khắp nơi vang tiếng những con cá “khủng” đớp mồi và quẫy nước.
Trong câu chuyện với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, anh Bùi Văn Luyện, một trong những người nuôi cá lồng bè tiên phong ở đảo Cát Bà, thông tin, nghề nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà có từ đầu những năm 1990. Khi đó, thấy bà con ngư dân đánh bắt được nhiều loại cá giống có giá trị cao ngoài tự nhiên nhưng chẳng thương lái nào thu mua, anh Luyện cùng một số bạn bè, người thân đóng bè nuôi lớn.
Hợp với điều kiện tự nhiên, lại được cung cấp lượng thức ăn chất lượng là những con cá mồi đánh bắt ngoài tự nhiên, bầy cá nuôi trong lồng bè lớn nhanh, chất lượng thịt chẳng thua kém cá khai thác ngoài biển là bao. Được thị trường ưa chuộng, bán được giá cao, nghề nuôi cá lồng bè trên đảo Cát Bà đem lại cuộc sống ấm no, sung túc cho người nuôi.
Vì thế, nghề nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà ngày càng mở rộng. Từ một vài hộ ban đầu, đến những năm 2010, cao điểm số hộ nuôi tăng lên tới hơn 400 với hàng nghìn ô lồng bè.
“Nghề nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà trải qua rất nhiều khó khăn, thử thách. Nhất là khi dịch bệnh Covid-19 hoành hành, giao thương cũng như du lịch bị “đóng băng”, người nuôi điêu đứng vì cá đã đến thời kỳ xuất bán nhưng chẳng ai mua. Sau đó, người nuôi cá lồng bè ở đây buộc phải bán cá với giá “giải cứu”. Số tiền thu được không đủ bù chi phí thức ăn và nhân công”, anh Luyện ngậm ngùi.
Theo anh Luyện, hiện tại, bà con nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Trong đó, lớn nhất là giá cá mồi (thức ăn cho cá nuôi) tăng cao. Trước đây, giá cá mồi chỉ 7.000 - 8.000 đồng/kg, do giá xăng dầu lên cao, nay tăng lên tới hơn 15.000 đồng/kg.
Trong khi đó, giá cá thương phẩm bán ra liên tục giảm sút do hết mùa du lịch biển đảo và việc xuất khẩu gặp nhiều khó khăn. Hiện tại, giá một số loài cá nuôi chủ lực xuống rất thấp. Chẳng hạn, với cá song loại lớn, trước kia hơn 300.000 đồng/kg, nay giảm chỉ còn 180.000 - 200.000 đồng/kg, giá cá sủ giảm từ hơn 200.000 đồng/kg xuống còn hơn 150.000 đồng/kg. Mặc dù giá xuống thấp, nhưng sức mua rất chậm.
“Mặc dù khó khăn, nhưng không người nuôi cá lồng bè nào ở đảo Cát Bà tính đến chuyện bỏ nghề. Ai cũng động viên nhau gắng gượng vượt qua khó khăn để bám biển, giữ nghề chờ giá cá tăng cao trở lại”, anh Luyện chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, đại diện lãnh đạo đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, cho biết, trước đây, nghề nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, nhất là việc sử dụng bè xốp làm vật liệu nâng nổi.
Thực hiện Nghị quyết số 05 của HĐND TP Hải Phòng, từ năm 2021, chính quyền huyện Cát Hải (nay là đặc khu Cát Hải) thực hiện việc cắt giảm và sắp xếp lại số lồng bè. Bên cạnh đó, giảm số ô lồng bè của mỗi hộ xuống chỉ còn 16 ô lồng bè cũng như yêu cầu các hộ thay thế, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, như: Thay thế vật liệu nâng nổi từ phao xốp sang nhựa HDPE, Composite. Đồng thời, có phương án thu gom rác thải, xử lý nước thải, chất thải theo quy định.
“Đến nay, số hộ nuôi cá lồng bè ở đảo Cát Bà giảm xuống chỉ còn gần 120 hộ. Vừa qua, chính quyền đặc khu Cát Hải đã tiến hành bàn giao mặt nước cho các hộ có đủ điều kiện, qua đó, giúp các hộ nuôi yên tâm sản xuất, bám biển”, ông Hoàng Trung Cường, Phó Chủ tịch Thường trực UBND đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, thông tin với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh./.
