Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, Nghị định mới sẽ không chỉ là những sửa đổi mang tính kỹ thuật, mà là một bước chuyển lớn về cách tiếp cận: Nhà nước sẽ giảm thiểu sự can thiệp hành chính trực tiếp vào giá cả, thay vào đó là trao quyền tự chủ tối đa cho doanh nghiệp.
Cụ thể, thay vì Nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ như trước đây, doanh nghiệp sẽ được tự tính toán, xác định giá bán lẻ dựa trên các công thức và chi phí thực tế của mình. Cơ chế này nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng giá xăng dầu trong nước không bắt kịp biến động thế giới hoặc doanh nghiệp bị lỗ do chi phí kinh doanh không được tính đúng, tính đủ.
Việc trao quyền định giá được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn. Các doanh nghiệp sẽ phải cạnh tranh nhau về chi phí, chất lượng dịch vụ và giá bán để thu hút khách hàng, thay vì áp dụng một mức giá chung cứng nhắc.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng nhấn mạnh: "Quyền tự chủ sẽ gắn liền với trách nhiệm và quyền hạn rõ ràng". Song song với việc được cởi trói về cơ chế giá, các thương nhân đầu mối và phân phối sẽ phải chịu trách nhiệm cao hơn trong việc đảm bảo nguồn cung, tránh tình trạng đứt gãy cục bộ từng xảy ra trong quá khứ.
Bộ Công Thương khẳng định dù trao quyền cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước vẫn sẽ giám sát chặt chẽ diễn biến thị trường để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời có công cụ can thiệp khi thị trường có biến động bất thường.
Với việc Nghị định dự kiến ban hành ngay sau Tết Nguyên đán (tháng 2/2026), thị trường xăng dầu Việt Nam hứa hẹn sẽ bước sang một chương mới minh bạch và tiệm cận với thị trường thế giới hơn.
