Mô hình nuôi ốc bươu đen “giải cứu” ruộng đất bỏ hoang

Đầu giờ chiều cuối tháng 7/2026, trong căn nhà kính nhỏ giữa cánh đồng thôn Liễu Kinh, xã Vĩnh Thịnh, TP Hải Phòng, anh Nguyễn Văn Thiện, sinh năm 1986, đang lúi húi kiểm tra bầy ốc bươu đen mới nở hơn 1 tuần to chừng đầu đũa ăn ơn. Sau khi xem xét kỹ càng, anh cười tươi cho biết, bầy ốc hiện đang sinh trưởng, phát triển tốt hứa hẹn có thêm một vụ ốc bội thu.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, anh Thiiện chia sẻ, sau khi tốt nghiệp THPT, anh làm rất nhiều nghề trong đó gắn bó lâu nhất là lái xe tải đường dài. Trong những chuyến chở hàng vào các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, anh thấy rất nhiều bà con nông dân khấm khá, đổi đời nhờ nuôi ốc bươu đen.

Đầu năm 2023, khi thấy đồng đất quê hương bị bỏ hoang nhiều, nhất là những chân ruộng sâu trũng, anh Thiện bàn với gia đình quyết định thuê 2 ha (20.000 m2) tại cánh đồng thôn Liễu Kình 7 (cũ) trong 10 năm với giá thuê 40 kg thóc/sào (360 m2)/năm.

“Khi tôi thuê khu vực này, toàn bộ ruộng đều bị bỏ hoang trong nhiều năm khiến cỏ dại mọc quá đầu người. Thấy vậy, một số bạn bè khuyên tôi cân nhắc kẻo “tiền mất tật mang”. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra, đánh giá kỹ các điều kiện về khí hậu, nguồn nước, nhân lực địa phương, tôi vẫn quyết tâm thực hiện mô hình nuôi ốc bươu đen”, anh Thiện tâm sự.

Bỏ ngoài tai những lời khuyên can có ý “bàn lùi”, anh Thiện thuê nhân công, máy móc cải tạo khu vực đã thuê để nuôi ốc bươu đen. Trên diện tích 2 ha, 0,5 ha anh Thiện cải tạo thành những thửa ruộng vuông vức. Dưới ruộng trồng khoai nước lấy lá, thả rong, trên bờ trồng đu đủ lấy quả, lá làm thức ăn cho ốc. Trên diện tích 1,5 ha còn lại, anh Thiện cải tạo thành ao nuôi ốc.

Anh Thiện cho biết, do đặc điểm khí hậu của miền Bắc, ốc bươu đen là loài ưa nóng nên chỉ có thể nuôi thả mỗi năm 1 vụ bắt đầu từ tháng 3. Nếu nuôi theo hình thức bán hoang dã (cho ốc ăn thêm thức ăn công nghiệp), thời gian nuôi kéo dài trong khoảng 5 tháng đến khi ốc đạt trọng lượng 30 - 35 con/kg là có thể xuất bán. Nếu nuôi hoàn toàn hoang dã (chỉ cho ốc ăn các loại quả, lá cây, rong…), thời gian kéo dài 6 tháng. So với nuôi bán hoang dã, nuôi hoàn toàn hoang dã ốc chậm lớn hơn nhưng bù lại bán giá cao và được thị trường ưa chuộng.

Để tự chủ nguồn giống, anh Thiện nhập trứng ốc tại cơ sở quen rồi ương trong nhà kính cho nở thành con. Sau khoảng 1 - 2 tuần, khi ốc lớn cỡ đầu đũa ăn cơm, mới đưa ra ao nuôi đến khi đạt kích cỡ xuất bán. Vụ ốc đầu tiên năm 2023, sau khi trừ chi phí, anh Thiện thu lãi gần 200 triệu đồng trên diện tích 2 ha. 

Thành công không đến dễ dàng với anh Thiện, vụ ốc năm 2024, đúng quãng thời gian ốc đang sinh trưởng và phát triển tốt, cơn bão Yagi đổ bộ. Mưa lớn sau bão khiến khu vực nuôi ốc của anh Thiện ngập trắng nhiều ngày. Do “sốc nước mưa”, toàn bộ số ốc bị chết. Không nản lòng, anh Thiện tiếp tục cải tạo ruộng, ao và nhập tiếp trứng ốc cho vụ ốc sau. Năm 2025, anh Thiện thắng lớn khi sản lượng đạt khoảng 10 tấn/ha với giá bán trung bình 65.000 - 80.000 đồng, thu lãi ngót nghét 200 triệu đồng. 

Anh Thiện chia sẻ, nuôi ốc bươu đen sợ nhất trời đang nắng đột ngột đổ mưa. Khi này, nếu không xử lý kịp thời, ốc dễ chết hàng loạt do bị “sốc nước”. Ngoài ra, nếu không bảo đảm nguồn nước và thức ăn, ốc rất dễ bị đường ruột, sưng vòi, nấm. Do ốc thường lên ăn buổi đêm, nên hầu như đêm nào anh Thiện cũng có mặt tại ruộng, ao để quan sát mà phòng bệnh cho ốc kịp thời.

“Tôi không bao giờ giấu nghề. Bất cứ bà con nông dân trong vùng có ý định nuôi ốc tìm đến học hỏi, tôi đều tận tâm chia sẻ, hướng dẫn kỹ thuật nuôi kể từ khi nhập trứng ốc đến khi thu hoạch. Tôi mong muốn ngày càng nhiều bà con nông dân quê mình vươn lên làm giàu trên đồng đất quê hương”, anh Thiện chia sẻ.

Theo anh Thiện, nuôi ốc bươu đen không quá lo lắng khoản đầu ra. Do nuôi bằng phương pháp hoang dã nên chất lượng thịt ốc ngon, nên đến kỳ thu hoạch, anh chỉ cần thông báo tại các hội nhóm nuôi, mua bán ốc trên mạng xã hội, thương lái đưa xe đến đầu ruộng thu mua. Nhiều khi cung không đủ cầu.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, ông Phạm Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Vĩnh Thịnh, TP Hải Phòng, cho biết, trên địa bàn xã có khá nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp góp phần giúp giảm bớt ruộng đất bỏ hoang, tạo công ăn việc làm, đem lại thu nhập cao cho bà con nông dân, trong đó có mô hình nuôi ốc bươu đen của anh Nguyễn Văn Thiện.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho bà con, thời gian qua, UBND xã Vĩnh Thịnh thường xuyên phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, tạo điều kiện tiếp cận các khoản vốn vay với lãi suất ưu đãi, tăng cường kết nối giữa sản xuất - tiêu thụ, tạo điều kiện cho bà con tham gia, giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ thương mại trong và ngoài TP Hải Phòng. Nhờ vậy, đến nay có khá nhiều hộ trong xã vươn lên làm giàu nhờ các mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung.