Nói không với đồ nhựa sử dụng một lần
Rác thải nhựa không chỉ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, mà còn có thể dẫn đến thảm họa mà các chuyên gia môi trường gọi là "ô nhiễm trắng".
Nhận thức được điều này, phong trào tái chế, "nói không" với rác thải nhựa, túi nilon đang được các cấp, ngành, chính quyền địa phương... tích cực hưởng ứng, tạo sức lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.
Hiện nay, phong trào chống rác thải nhựa đang được phát động và thực hiện mạnh mẽ trên phạm vi toàn quốc, hướng đến tuyên truyền, vận động, kêu gọi cộng đồng thay đổi hành vi, thói quen sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần... Song, để phong trào này đạt hiệu quả và đi vào cuộc sống, cần có sự chung tay của các tổ chức, cá nhân trong việc triển khai các hoạt động ý nghĩa, thiết thực, chống rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường.
Mỗi năm, Việt Nam thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa. Riêng tại Hà Nội, lượng rác nhựa phát sinh vào khoảng 1.427 tấn mỗi ngày, trong đó hơn 60% là túi ni lông và sản phẩm nhựa dùng một lần. Trước thực trạng ô nhiễm môi trường gia tăng, tại kỳ họp thứ 25, Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định các biện pháp giảm phát thải nhựa, hướng tới loại bỏ hoàn toàn sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy.
Chợ dân sinh hiện vẫn là nơi tiêu thụ lớn các sản phẩm nhựa tiện lợi như túi ni lông, hộp xốp, cốc nhựa… Tuy nhiên, theo lộ trình, từ ngày 1/1/2027, các chợ sẽ không được phát túi ni lông khó phân hủy miễn phí cho người tiêu dùng.
Hà Nội đang hướng tới mục tiêu xa hơn. Từ năm 2028, việc dừng hoàn toàn bao bì nhựa khó phân hủy trong đóng gói thực phẩm sẽ được áp dụng rộng rãi. Đây là bước đi cụ thể, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Thủ đô trong việc giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường sống và phát triển bền vững.
Mới đây, tại siêu thị Tops Market The Garden (Hà Nội) đã diễn ra sự kiện "Ngày không túi nilon" nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức người tiêu dùng cùng chung tay bảo vệ môi trường. Nhân dịp này người tiêu dùng cũng được trải nghiệm mua sắm không túi nilon với các sản phẩm rau bọc lá chuối, rau bọc giấy, khay làm từ bã mía, thưởng lãm các mô hình trang trí bắt mắt, thân thiện môi trường.
Tại đảo Cô Tô (Quảng Ninh), các chủ tàu thuyền, các nhà hàng, khách sạn, hộ kinh doanh, chợ... được vận động mua các đồ dùng, như làn nhựa, túi giấy thân thiện với môi trường để thay thế túi nilon. Du khách tại bến tàu Cái Rồng sẽ nhận túi giấy, túi nilon thân thiện môi trường miễn phí trước khi ra đảo Cô Tô.
Với sự chung tay của cả cộng đồng, người dân và du khách Cô Tô từng bước thay đổi tư duy, bỏ thói quen dùng túi nilon, thực hiện phân loại rác thải tại nguồn... Ðây là một trong những hoạt động tích cực của chính quyền và người dân nhằm bảo vệ môi trường, xây dựng hình ảnh đẹp về Cô Tô trong mắt du khách, thúc đẩy kinh tế của địa phương phát triển.
Không chỉ có những tổ chức, hội, nhóm... nhiều cá nhân cũng góp phần không nhỏ, tạo nên những mô hình hay về bảo vệ môi trường. Sáng chế các loại đồ chơi từ vỏ lon và chai nhựa đã qua sử dụng, anh Lưu Chung Nghĩa, xã Võng La (huyện Ðông Anh, thành phố Hà Nội) đã tạo nên bộ sưu tập hơn 1.000 sản phẩm là các con vật, robot... ngộ nghĩnh, phù hợp với trẻ em, để làm quà tặng người thân, bạn bè, cũng như trưng bày tại các triển lãm. Từ chỗ chỉ làm cho vui những lúc rảnh rỗi, đến nay, công việc tái chế, sáng tạo đồ chơi từ vỏ lon và chai nhựa đã trở thành thói quen của anh Nghĩa.
Đẩy mạnh tuyên truyền để thay đổi thói quen
Thực tế cho thấy, sau một thời gian tuyên truyền, vận động, phong trào chống rác thải nhựa đã có sự thay đổi rõ nét trong nhận thức, thói quen của người dân nói riêng và cộng đồng nói chung. Nhiều người đã thay đổi thói quen, "nói không" với các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, túi nilon trong cuộc sống thường ngày; sử dụng các loại sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường...
Trước hết, đó là thói quen sử dụng đồ nhựa, túi nilon... đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân, không dễ thay đổi trong "một sớm một chiều", nhất là khi việc sử dụng đồ nhựa, túi nilon vừa tiện vừa rẻ. Trong khi đó, các sản phẩm thân thiện với môi trường như túi sinh học sử dụng một lần, túi vải, túi giấy trên thị trường chưa nhiều, giá lại cao.
Ðể đẩy mạnh hơn nữa các phong trào, mô hình chống rác thải nhựa, hướng tới cuộc sống "xanh", các cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho người dân thu gom, phân loại các sản phẩm làm từ nhựa, bao bì, túi nilon và cho vận chuyển đến nơi xử lý, tái chế theo quy định; thực hiện các chiến dịch truyền thông về nguy cơ ô nhiễm nhựa và túi nilon, tiến tới từ bỏ thói quen sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa khó phân hủy.
Khuyến khích các tổ chức, cá nhân nghiên cứu, sản xuất các loại vật liệu thân thiện với môi trường thay thế túi nilon, sản phẩm nhựa khó phân hủy, dùng một lần. Huy động sự tham gia của các thành phần kinh tế đầu tư cho bảo vệ môi trường, tham gia các dịch vụ bảo vệ môi trường, đặc biệt là thu gom, tái chế, xử lý chất thải rắn, rác thải sinh hoạt.
Tổ chức ký cam kết chống rác thải nhựa, không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần đối với các trung tâm thương mại, cửa hàng, nhà hàng, chợ, siêu thị, tăng cường sử dụng các sản phẩm từ vật liệu thân thiện với môi trường. Mỗi một người dân cũng cần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sử dụng túi nilon và các vật liệu bằng nhựa để cùng chung tay bảo vệ môi trường, bảo vệ cuộc sống của chính mình và toàn xã hội.
