Hải Phòng: Truy tố giám đốc Tân Thuận Phong về hành vi gây ô nhiễm môi trường

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa quyết định truy tố ra trước Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng để xét xử 5 bị can trong vụ án “Gây ô nhiễm môi trường” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Công ty TNHH Tân Thuận Phong, Công ty TNHH Thương mại và sản xuất vật liệu xây dựng Đông Dương 3 và các đơn vị liên quan. Trong đó, giám đốc Công ty Tân Thuận Phong bị truy tố về cả hai tội danh.

Theo cáo trạng, bị can Bùi Văn Bình, sinh năm 1962, trú tại phường An Dương, Hải Phòng, là giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng thành viên và người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Tân Thuận Phong. Doanh nghiệp này hoạt động tại Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền, Hải Phòng, trong lĩnh vực thu gom, xử lý rác thải dân dụng và công nghiệp, bao gồm xử lý chất thải nguy hại, đồng thời tái chế và kinh doanh, mua bán phế liệu.

Cùng bị truy tố với ông Bình còn có Bùi Đức Huy, con trai ông Bình và là phó giám đốc Công ty Tân Thuận Phong, cùng Bùi Đình Chung, giám đốc Công ty Đông Dương 3, về tội gây ô nhiễm môi trường. Hai bị can khác là Phan Thị Hương Giang, phó trưởng phòng Kế toán, và Phạm Thị Xuân, thủ quỹ Công ty Tân Thuận Phong, bị truy tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Hơn 2.663 tấn “cát cháy” được chuyển giao sai quy định

Vụ việc liên quan đến môi trường bắt đầu từ hợp đồng ký ngày 8/2/2025, khi Công ty TNHH Huaping Việt Nam, hoạt động tại Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, Hải Phòng, thuê Công ty Tân Thuận Phong thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải công nghiệp, trong đó có “cát cháy”, với đơn giá 500 đồng/kg. Theo cáo trạng, ông Bình giao cho tổ trưởng tổ xử lý hóa học đưa “cát cháy” vào dây chuyền xử lý hóa học, nhưng sau khi xử lý khoảng 500 kg thì hệ thống hút bị tắc nên việc xử lý được chỉ đạo dừng lại, còn lượng chất thải tồn đọng được tập kết tại khu vực xưởng xử lý của công ty.

Đến tháng 4/2025, lượng “cát cháy” tiếp nhận từ Công ty Huaping Việt Nam tồn ứ với số lượng lớn. Sau khi được ông Bình đồng ý, ông Huy đã chỉ đạo nhân viên liên hệ, thỏa thuận để Công ty Đông Dương 3 tiếp nhận “cát cháy”, dù biết doanh nghiệp này không đủ điều kiện tiếp nhận, xử lý loại chất thải này. Cáo trạng cho rằng động cơ của việc chuyển giao là để tiết kiệm chi phí, với đơn giá ban đầu 100 đồng/kg, đến tháng 6/2025 giảm xuống còn 50 đồng/kg.

Ở phía tiếp nhận, ông Chung khi đó đang chuẩn bị san lấp mặt bằng nhà xưởng của Công ty Hồng Vận và cần vật liệu san lấp, trong bối cảnh cát tự nhiên khan hiếm, giá tăng cao. Vì vậy, ông Chung đồng ý tiếp nhận “cát cháy” để chèn, lót đường ống cống của hệ thống thoát nước, hệ thống phòng cháy, chữa cháy và chôn lấp, tạo mặt bằng nhà xưởng.

Từ tháng 4/2025 đến ngày 9/9/2025, Công ty Tân Thuận Phong đã vận chuyển tổng cộng 2.663.382 kg “cát cháy” đến Công ty Đông Dương 3 và Công ty Hồng Vận. Trong số này, 1.678.452 kg được sử dụng trộn cùng bùn thải để sản xuất gạch tuynel, còn 984.930 kg được sử dụng để chôn lấp, san nền trong khuôn viên Công ty Hồng Vận. Số “cát cháy” còn lại, hơn 61 tấn, được chuyển giao cho Công ty Xi măng Cẩm Phả để xử lý, trong tổng số hơn 2.724 tấn mà Công ty Huaping Việt Nam đã chuyển giao cho Tân Thuận Phong từ tháng 2 đến tháng 9/2025, với số tiền đã thanh toán hơn 673 triệu đồng.

Ngày 9/9/2025, cơ quan điều tra khám nghiệm hiện trường, tạm giữ hơn 984 tấn “cát cháy” đã chôn lấp và lấy mẫu trưng cầu giám định. Kết luận giám định xác định các mẫu chất thải thu giữ là chất thải rắn thông thường, trong khi Cục Môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường kết luận việc Công ty Tân Thuận Phong chuyển giao “cát cháy” chưa qua xử lý cho Công ty Đông Dương 3 làm nguyên liệu đầu vào để sản xuất gạch nung tuynel là không đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Cáo trạng xác định hành vi của các bị can đã vi phạm quy định cấm chôn, lấp, đổ, thải chất thải rắn không đúng quy trình kỹ thuật và quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Để ngoài sổ sách gần 411 tỷ đồng, thiệt hại thuế hơn 12,3 tỷ đồng

Song song với hành vi liên quan đến chất thải, cáo trạng còn xác định sai phạm về kế toán tại Công ty Tân Thuận Phong trong giai đoạn từ ngày 1/1/2021 đến ngày 31/8/2025. Trong quá trình xử lý chất thải nguy hại, công ty thu gom được nhiều loại phế liệu, trong đó có đồng sunfat, kẽm sunfat, rồi bán cho các cá nhân, tổ chức có nhu cầu nhưng không lập hợp đồng mua bán, không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.

Theo cáo trạng, ông Bình chỉ đạo bà Giang và bà Xuân thu tiền bán phế liệu bằng tiền mặt hoặc nhận chuyển khoản qua tài khoản cá nhân, ghi nhận bằng phiếu thu viết tay và theo dõi trên phần mềm Excel, nhưng không kê khai với cơ quan thuế. Tiền sau đó được chi theo chỉ đạo thông qua các phiếu viết tay, nằm ngoài hệ thống sổ sách kế toán chính thức.

Cơ quan tố tụng xác định, trong giai đoạn trên, Công ty Tân Thuận Phong có tổng doanh thu gần 1.854 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai nộp thuế với doanh thu gần 1.443 tỷ đồng, để ngoài hệ thống sổ sách kế toán gần 411 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 12.378.744.496 đồng tiền thuế. Quá trình điều tra, các bị can liên quan đến hành vi kế toán khai nhận sai phạm, theo các báo dẫn cáo trạng.

Về khung pháp lý, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố ông Bình theo khoản 3 Điều 221 và điểm d khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự; bà Giang và bà Xuân bị truy tố theo khoản 3 Điều 221; ông Huy và ông Chung bị truy tố theo điểm d khoản 3 Điều 235 Bộ luật Hình sự. Vụ án sẽ do Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét xử, và kết luận cuối cùng về tội danh, trách nhiệm của từng bị can thuộc về bản án của tòa án, trên cơ sở tranh tụng tại phiên tòa.