Hải Phòng: Lực lượng kiểm lâm đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã ngay tại cơ sở

​Sâu sát thực địa từ những trang trại nuôi chim công, chim trĩ…

​Trong những năm gần đây, phong trào gây nuôi thương mại các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm và động vật rừng thông thường đã trở thành một hướng đi mới, giúp nhiều hộ gia đình trên địa bàn TP Hải Phòng vươn lên làm giàu chính đáng. 

Từ việc nuôi các loài chim cảnh có giá trị thẩm mỹ cao như chim công, chim trĩ, cho đến các mô hình nuôi bò sát như rắn để phục vụ nhu cầu y dược và thực phẩm, tất cả đều mang lại nguồn thu nhập không nhỏ.

​Tuy nhiên, song song với lợi ích kinh tế, hoạt động này luôn tiềm ẩn những nguy cơ phức tạp nếu không được quản lý chặt chẽ. Việc gây nuôi tự phát, thiếu hiểu biết về nguồn gốc xuất xứ, hay không nắm rõ các quy định của pháp luật về an toàn chuồng trại, kiểm dịch thú y có thể dẫn đến tình trạng buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép, làm suy giảm đa dạng sinh học và gây nguy hiểm cho cộng đồng.

​Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng đã không ngừng đổi mới phương thức quản lý. Thay vì chỉ ngồi tại trụ sở chờ người dân đến đăng ký, lực lượng kiểm lâm đã chủ động "đi từng ngõ, gõ từng trang trại". Chuyến công tác kiểm tra, giám sát phối hợp cùng Hạt Kiểm lâm khu vực IV mới đây tại xã An Phú và phường Trần Hưng Đạo chính là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần làm việc tận tụy, bám sát thực địa của những "người gác rừng" nơi thành phố Cảng.

​Điểm đến đầu tiên của đoàn công tác là hộ gia đình anh Mạc Đức Tới, nằm hiền hòa tại thôn An Lương, xã An Phú (TP Hải Phòng). 

Bước vào khu vực chăn nuôi của gia đình anh Tới, hình ảnh những chú chim công với bộ lông rực rỡ, những cá thể chim trĩ khỏe mạnh dang cánh thực sự cho thấy tâm huyết của người nông dân trong việc chăm sóc và nhân giống.
 

​Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nhà nước, vẻ đẹp hay giá trị kinh tế của vật nuôi chỉ là một phần. Điều mà các cán bộ Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng và Hạt Kiểm lâm khu vực IV đặc biệt quan tâm là tính hợp pháp của cơ sở. Tại đây, đoàn kiểm tra đã tiến hành rà soát kỹ lưỡng các loại giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của đàn chim, sổ theo dõi sinh sản, cũng như các điều kiện về chuồng trại nuôi nhốt.

​Không khô khan, máy móc, quá trình kiểm tra diễn ra trong không khí cởi mở, thấu hiểu. Cán bộ kiểm lâm đã tận tình hướng dẫn anh Mạc Đức Tới cách thức ghi chép sổ sách theo đúng quy định hiện hành, cách lập hồ sơ theo dõi diễn biến đàn (tăng, giảm do sinh sản, hao hụt hoặc xuất bán). 

Đặc biệt, đoàn công tác đã lồng ghép khéo léo việc tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Nghị định số 06/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP) của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước CITES.

​Nhờ sự giải thích cặn kẽ của lực lượng chức năng, anh Tới và các thành viên trong gia đình đã hiểu rõ hơn rằng việc bảo vệ động vật hoang dã không có nghĩa là cấm đoán hoàn toàn việc chăn nuôi, mà là chăn nuôi phải có kiểm soát, có nguồn gốc rõ ràng, không tiếp tay cho nạn săn bắt, buôn bán chim hoang dã ngoài tự nhiên. Sự tuân thủ pháp luật chính là "tấm vé thông hành" an toàn nhất để gia đình anh yên tâm mở rộng quy mô, phát triển kinh tế lâu dài.
 

​...Đến việc siết chặt kỷ cương tại các cơ sở chăn nuôi bò sát

​Rời xã An Phú, đoàn công tác tiếp tục hành trình đến với trang trại nuôi rắn của ông Hoàng Công Long tại Tổ dân phố Chi Ngãi 1, phường Trần Hưng Đạo. 

Nếu như việc nuôi chim công, chim trĩ đòi hỏi sự tinh tế, tỉ mỉ trong thẩm mỹ thì việc nuôi rắn lại đặt ra những yêu cầu cực kỳ nghiêm ngặt về mức độ an toàn.

​Rắn là loài bò sát có tập tính đặc thù, một số loài mang nọc độc, do đó, điều kiện tiên quyết trong chăn nuôi là chuồng trại phải kiên cố, đảm bảo tuyệt đối không để vật nuôi xổng chuồng, gây nguy hiểm cho tính mạng của người chăn nuôi cũng như cộng đồng dân cư xung quanh.

​Tại trang trại của ông Hoàng Công Long, các cán bộ kiểm lâm đã trực tiếp đo đạc, đánh giá tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống lồng nuôi, khu vực ấp trứng và khu vực vệ sinh tiêu độc. Từng lớp lưới, từng chốt khóa đều được kiểm tra cẩn trọng. 

Đồng thời, lực lượng chức năng cũng tiến hành đối chiếu số lượng cá thể rắn thực tế có mặt tại chuồng so với sổ đăng ký và giấy phép gây nuôi do cơ quan có thẩm quyền cấp.

​Qua công tác kiểm tra, đoàn đánh giá cao ý thức chấp hành của gia đình ông Long, song cũng không quên nhấn mạnh và tuyên truyền sâu rộng về các chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã. 

Các cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực IV đã phân tích cho ông Long hiểu rõ quy trình khai báo xuất lâm sản khi có nhu cầu thương mại hóa sản phẩm. Bất kỳ một cá thể rắn nào khi xuất bán ra thị trường đều phải có giấy tờ chứng nhận nguồn gốc hợp pháp do cơ quan kiểm lâm xác nhận. Điều này không chỉ bảo vệ uy tín của chính trang trại ông Long mà còn góp phần ngăn chặn việc tẩy rửa nguồn gốc động vật hoang dã săn bắt trái phép trà trộn vào thị trường buôn bán thương mại.

​Tuyên truyền là "chìa khóa" lan tỏa ý thức cho cộng đồng

​Chuyến kiểm tra tại hộ anh Mạc Đức Tới và ông Hoàng Công Long chỉ là một trong số rất nhiều hoạt động thường xuyên của Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng và Hạt Kiểm lâm khu vực IV. 

Những năm qua, lực lượng Kiểm lâm Hải Phòng đã khẳng định được vai trò không thể thay thế của mình trên mặt trận bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học.

​Điểm sáng lớn nhất trong công tác của lực lượng kiểm lâm chính là sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "quản lý, xử phạt" sang tư duy "đồng hành, hướng dẫn và tuyên truyền". 

Các cán bộ kiểm lâm hiểu rằng, nhiều người nông dân vi phạm không phải vì cố tình thách thức pháp luật, mà đôi khi chỉ vì thiếu thông tin, hạn chế trong việc tiếp cận các văn bản luật mới. Do đó, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật được xác định là biện pháp "mềm" nhưng mang lại hiệu quả "thật" và bền vững nhất.

​Sự xuất hiện trực tiếp của màu áo xanh kiểm lâm tại các thôn, xóm, len lỏi vào từng khu chuồng trại mang lại một cảm giác tin cậy cho người dân. Các anh, các chị không chỉ làm nhiệm vụ của những người giữ gìn kỷ cương phép nước, mà còn đóng vai trò như những chuyên gia tư vấn kỹ thuật, giúp người dân tháo gỡ vướng mắc trong khâu làm thủ tục hành chính, đăng ký mã số cơ sở nuôi. 

Bằng cách làm "mưa dầm thấm lâu", giải thích bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, gắn liền với quyền lợi sát sườn của người chăn nuôi, lực lượng Kiểm lâm Hải Phòng đã từng bước thay đổi nhận thức của cộng đồng.

​Thay vì lén lút nuôi giấu, giờ đây, nhiều hộ dân đã tự giác tìm đến Hạt Kiểm lâm để xin tư vấn trước khi quyết định đầu tư con giống mới. Họ nhận thức được rằng, việc kinh doanh thương mại động vật hoang dã nói chung, và các loài như chim trĩ, chim công hay rắn nói riêng, chỉ có thể mang lại lợi nhuận bền vững khi và chỉ khi họ đứng dưới chiếc ô bảo vệ của pháp luật.

​Nhìn lại chuyến công tác phối hợp giữa Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng và Hạt Kiểm lâm khu vực IV tại cơ sở của anh Mạc Đức Tới và ông Hoàng Công Long, có thể khẳng định đây là một hoạt động thực tiễn mang lại hiệu quả kép. 

Một mặt, cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt được chính xác thực trạng chăn nuôi động vật hoang dã trên địa bàn để có những chính sách điều chỉnh kịp thời. Mặt khác, những người nông dân trực tiếp chăn nuôi được trang bị thêm kiến thức pháp luật, vững tâm hơn trên con đường phát triển kinh tế gia đình.

​Trong thời gian tới, trước những diễn biến phức tạp của tội phạm buôn bán động vật hoang dã trên bình diện quốc tế và khu vực, vai trò của lực lượng Kiểm lâm TP Hải Phòng sẽ ngày càng trở nên nặng nề và quan trọng hơn. Để làm tốt nhiệm vụ này, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát, công tác tuyên truyền pháp luật cần tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú hơn nữa.

​Bảo vệ động vật hoang dã không phải là nhiệm vụ của riêng lực lượng kiểm lâm, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi cơ sở chăn nuôi cần tự giác trở thành những "tuyên truyền viên" tích cực, nói không với việc tiêu thụ, kinh doanh động vật hoang dã trái phép. Dưới sự hướng dẫn tận tâm, quản lý sát sao và minh bạch của Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng, tin tưởng rằng phong trào gây nuôi động vật hoang dã có kiểm soát trên địa bàn thành phố sẽ tiếp tục phát triển đúng hướng, vừa góp phần xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho quê hương, vừa bảo vệ trọn vẹn di sản thiên nhiên cho các thế hệ mai sau.