Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, Hải Phòng là đầu mối giao thông lớn, là thành phố cảng biển, trung tâm kinh tế - xã hội quan trọng của vùng Duyên hải Bắc Bộ với đầy đủ 5 loại hình giao thông. Trong đó, hệ thống đường thủy nội địa đóng vai trò kết nối cốt lõi. Hệ thống do thành phố quản lý hiện bao gồm 16 tuyến, luồng đường thủy nội địa địa phương với tổng chiều dài 261,8 km và 22 tuyến, luồng đường thủy nội địa quốc gia với tổng chiều dài 481,3 km.
Việc ban hành Kế hoạch số 253/KH-UBND nhằm huy động nguồn lực, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa và ứng phó có hiệu quả tai nạn tàu, thuyền trong vùng nước đường thủy nội địa do UBND thành phố quản lý. Từ đó hạn chế tối đa thiệt hại về con người, kinh tế - xã hội và môi trường; đảm bảo an ninh, an toàn trong vùng nước đường thủy nội địa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội thành phố.
Kế hoạch số 253 sẽ là tiền đề, cơ sở cho các sở, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó; huy động lực lượng, phương tiện thuộc quyền tổ chức ứng phó thảm họa tàu thuyền trong vùng nước đường thủy nội địa theo chức năng, nhiệm vụ được phân công.
Đồng thời, thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục và tổ chức huấn luyện, luyện tập; đề cao giải pháp phòng ngừa, phát huy tốt phương châm “bốn tại chỗ” trong công tác tìm kiếm cứu nạn, ứng phó với thảm họa tàu, thuyền.
Kế hoạch cũng hướng tới tăng cường nguồn lực, phát huy tốt sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức trong nước, quốc tế và cá nhân liên quan trong hoạt động ứng phó thảm họa, tai nạn tàu, thuyền.
Kế hoạch này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài liên quan đến hoạt động tìm kiếm, cứu nạn trong vùng nước đường thủy nội địa do UBND thành phố quản lý. Đối với việc tìm kiếm cứu nạn trong vùng nước cảng biển Hải Phòng (được công bố tại Thông tư số 49/2025/TT-BXD ngày 15/12/2025) thì thực hiện theo Kế hoạch của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải.
Việc tìm kiếm cứu nạn trong các vùng nước khác, các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân phối hợp tổ chức thực hiện theo Kế hoạch số 35/KH-UBND ngày 2/2/2026 của UBND thành phố về Phòng thủ dân sự thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Theo kế hoạch, UBND thành phố dự kiến một số loại hình tai nạn, thảm họa tàu thuyền có thể xảy ra như: Tàu vận tải, tàu chở khách, phà Đồng Bài - Cái Viềng đâm va khi hành trình cắt ngang luồng hàng hải; tàu hoặc nhóm tàu gặp sự cố, mất liên lạc, cháy nổ, chìm do lỗi kỹ thuật hoặc thời tiết nguy hiểm; tàu chở khách du lịch đâm va, va đá ngầm, gió bão gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, dẫn đến chìm, cháy, nổ hoặc ô nhiễm môi trường.
Trong kế hoạch, thành phố xác định năng lực, lực lượng, phương tiện tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn; trong đó có các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn; các cơ quan, đơn vị của UBND thành phố và các lực lượng khác.
Để chủ động phòng ngừa, hạn chế tai nạn, thảm họa, UBND thành phố giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, cụ thể:
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố chỉ đạo xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó, diễn tập phối hợp cấp thành phố; rà soát, bổ sung trang bị tìm kiếm cứu nạn; chỉ đạo các biện pháp phòng tránh bão, áp thấp nhiệt đới; phối hợp tuyên truyền quy định an toàn và tham mưu kịp thời ban hành Công điện chỉ đạo khi có thời tiết nguy hiểm.
Sở Xây dựng tổ chức tuyên truyền pháp luật an toàn đường thủy; trực ban tiếp nhận thông tin; kiểm tra nghiêm ngặt tàu thuyền vào, rời cảng bến, kiên quyết không cho xuất bến đối với phương tiện không đủ điều kiện an toàn; hướng dẫn cấp xã đăng ký phương tiện, đặc biệt là đò, phà 01 lưỡi; tăng cường thanh tra chuyên ngành; rà soát, công bố tuyến luồng và bổ sung hệ thống báo hiệu đường thủy; chỉ đạo các nhà thầu bảo dưỡng ứng trực tiếp nhận thông tin khẩn cấp.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố chủ trì phương án kết hợp lực lượng Quân chủng Hải quân, Cảnh sát biển và lực lượng quân đội trên địa bàn; xây dựng, luyện tập kế hoạch ứng phó; phối hợp kêu gọi tàu thuyền tránh trú bão; rà soát, đề xuất đầu tư trang thiết bị tìm kiếm dưới mặt nước. Công an thành phố chủ trì xây dựng phương án kết hợp lực lượng các đơn vị Cảnh sát sẵn sàng trực và tham gia cứu nạn; tổ chức tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng ngừa và ứng phó tai nạn tàu thuyền.
UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo nâng cao nhận thức ứng phó sự cố cho tàu cá, gắn với chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), phát huy tổ đội đoàn kết sản xuất; kiểm soát chặt công tác đăng ký, đăng kiểm tàu cá; tham mưu Quy chế phối hợp và cơ chế chính sách hỗ trợ ngư dân; phối hợp phát tin cảnh báo thiên tai, động đất, sóng thần.
Sở Y tế triển khai các phương án sẵn sàng cấp cứu người gặp nạn; chỉ đạo hệ thống y tế rà soát trang thiết bị, bổ sung phương tiện, hệ thống thông tin liên lạc phục vụ cứu nạn. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí ngân sách nhà nước cho công tác phòng ngừa; phối hợp mua sắm trang thiết bị, vật tư dự trữ của thành phố.
UBND các xã, phường, đặc khu xây dựng phương án kết hợp lực lượng tại chỗ; tuyên truyền nâng cao nhận thức cư dân; yêu cầu chủ tàu duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình và thông tin liên lạc; xây dựng phương án huy động lực lượng, trang thiết bị tại các khu neo đậu, cảng cá, luồng thủy nội địa thuộc địa bàn. Các sở, ngành khác và các tổ chức, cá nhân thực hiện công tác tuyên truyền giáo dục chuyên ngành; các tổ chức, cá nhân tình nguyện trực sẵn sàng cứu nạn có trách nhiệm báo cáo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố để tổng hợp vào phương án chung.
UBND thành phố cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, đơn vị, địa phương trong công tác ứng phó và khắc phục hậu quả, khi thảm họa xảy ra.
