Đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới quản lý hiện đại tài nguyên và môi trường biển đảo

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trên mọi lĩnh vực quản lý nhà nước, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam vừa ban hành Quyết định 85/QĐ-BHĐ về Kế hoạch triển khai Chiến lược chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới toàn diện phương thức quản lý tổng hợp tài nguyên, đồng thời nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường biển và hải đảo trong giai đoạn mới.

Theo định hướng được nêu trong kế hoạch, chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà được xác định là động lực then chốt để thay đổi mô hình quản lý nhà nước từ truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu. Mục tiêu xuyên suốt là phục vụ phát triển kinh tế biển theo hướng xanh, bền vững, đồng thời nâng cao năng lực dự báo, giám sát và ra quyết định trong công tác quản lý tài nguyên biển đảo.

Một trong những mục tiêu trọng tâm được đặt ra đến năm 2030 là lĩnh vực quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo sẽ cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục hành chính sẽ được thực hiện trên môi trường số, hạn chế tối đa việc xử lý thủ công, góp phần tăng tính minh bạch và giảm thời gian, chi phí cho tổ chức, cá nhân.

Không chỉ dừng lại ở cải cách thủ tục hành chính, kế hoạch còn nhấn mạnh yêu cầu số hóa toàn diện hoạt động quản lý, khi toàn bộ hồ sơ, tài liệu và dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành sẽ được xử lý trên nền tảng số. Đồng thời, khoảng 80% hoạt động kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực biển và hải đảo sẽ được thực hiện thông qua môi trường số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và giảm phụ thuộc vào phương thức kiểm tra truyền thống.

Song song với đó, một nhiệm vụ mang tính nền tảng được đặt ra là hoàn thiện, kết nối và đồng bộ 100% các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan đến tài nguyên và môi trường biển, hải đảo. Việc này hướng tới hình thành một không gian dữ liệu thống nhất, liên thông, đảm bảo khả năng khai thác và chia sẻ hiệu quả giữa các hệ thống.

Trên nền tảng đó, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng hệ thống dữ liệu đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, phục vụ công tác quản trị hiện đại. Hệ thống này sẽ là cơ sở quan trọng để ứng dụng các công nghệ tiên tiến như dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích, dự báo và cảnh báo sớm các vấn đề liên quan đến tài nguyên và môi trường biển.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, kế hoạch nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiện đại và có khả năng mở rộng. Trong đó, ưu tiên áp dụng công nghệ điện toán đám mây nhằm tối ưu hóa năng lực lưu trữ và xử lý dữ liệu, đồng thời xây dựng nền tảng Internet vạn vật (IoT) phục vụ quan trắc, giám sát tài nguyên và môi trường biển theo thời gian thực. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp nâng cao độ chính xác và kịp thời trong công tác quản lý.

Bên cạnh hạ tầng dữ liệu, việc phát triển các nền tảng phân tích và xử lý dữ liệu lớn kết hợp AI cũng được đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm. Cục Biển và Hải đảo Việt Nam sẽ phối hợp xây dựng hệ thống dữ liệu sẵn sàng cho trí tuệ nhân tạo (AI-ready), đồng thời phát triển các AI Agent chuyên biệt phục vụ từng lĩnh vực quản lý biển và hải đảo. Những công cụ này kỳ vọng sẽ hỗ trợ hiệu quả cho công tác điều hành, ra quyết định và dự báo xu hướng phát triển tài nguyên biển trong tương lai.

Với lộ trình rõ ràng và các mục tiêu cụ thể, chiến lược chuyển đổi số mà Cục Biển và Hải đảo Việt Nam triển khai được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong quản lý tài nguyên biển, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với xu thế công nghệ toàn cầu.