TP HCM đang chuẩn bị một bước thử nghiệm đáng chú ý trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao khi lên kế hoạch vận chuyển máu, sinh phẩm, thuốc và vật tư y tế từ huyện Cần Giờ ra Côn Đảo bằng thiết bị bay không người lái (UAV). Nếu triển khai thành công, mô hình này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận y tế cho khu vực biển đảo, đặc biệt trong những tình huống cấp cứu.
Thông tin trên được ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, chia sẻ tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, diễn ra sáng 14/1. Theo ông Thắng, đề xuất này xuất phát từ kết quả khả quan của đợt thử nghiệm giao hàng bằng UAV tại Khu Công nghệ cao TP HCM vào ngày 5/1 vừa qua.
Từ thành công ban đầu đó, hai doanh nghiệp công nghệ đã kiến nghị mở rộng phạm vi ứng dụng UAV sang lĩnh vực y tế, với lộ trình vận chuyển sinh phẩm, máu và thuốc từ Cần Giờ ra Côn Đảo. Khoảng cách giữa hai địa điểm này ước tính từ 200 đến 230 km. Trong điều kiện hiện nay, các vật tư y tế chủ yếu được vận chuyển bằng đường biển, mất nhiều giờ, thậm chí kéo dài hơn khi thời tiết xấu. Việc thử nghiệm UAV tầm trung được xem là phương án phù hợp để thiết lập một “cầu nối” nhanh giữa đất liền và đảo xa.
Trước đó, tại Khu Công nghệ cao TP HCM, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp Ban Quản lý khu cùng các doanh nghiệp như Saolatek, Real-time Robotics Việt Nam và Di Động Việt triển khai hai kịch bản bay giao hàng liên tiếp. Các chuyến bay này nhằm kiểm chứng khả năng vận hành tự động, giám sát từ xa và độ ổn định của UAV. Đáng chú ý, một trong những mẫu UAV được thử nghiệm do Công ty Real-time Robotics Việt Nam phát triển, đã được thị trường Mỹ mua và đưa vào sử dụng thực tế.
Tại Việt Nam, UAV hiện được xếp vào nhóm công nghệ hàng không - vũ trụ chiến lược. Tầm bay của các thiết bị này rất đa dạng, phụ thuộc vào mục đích và công nghệ. Các UAV dân dụng thường hoạt động trong phạm vi vài km đến vài chục km, trong khi các dòng phục vụ quân sự hoặc trinh sát có thể đạt tầm 100-200 km, thậm chí xa hơn với những UAV chiến lược. Một số mẫu UAV do Việt Nam phát triển đã đạt tầm bay khoảng 1.000 km, còn trên thế giới, các thiết bị cỡ lớn có thể hoạt động trên quãng đường hơn 10.000 km.
Sự phát triển này mở ra nhiều hướng ứng dụng, từ nông nghiệp, logistics, cứu hộ cứu nạn cho đến quốc phòng. Trong nước, nhiều doanh nghiệp lớn đã tham gia vào lĩnh vực UAV, như Viettel hay RTR ở mảng quân sự, VNPT-IT và FPT trong lĩnh vực dân sự. Một số sản phẩm đã có đơn hàng xuất khẩu, dù quy mô thị trường hiện vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng.
Theo số liệu của Markets & Data, quy mô thị trường UAV tại Việt Nam đạt khoảng 73 triệu USD vào năm 2023. Riêng trong lĩnh vực nông nghiệp, khu vực đồng bằng sông Cửu Long hiện có hơn 3.000 drone hoạt động trên khoảng 1,5 triệu ha đất canh tác. Dự báo đến năm 2030, thị trường UAV và robot nông nghiệp tại Việt Nam có thể đạt gần 364 triệu USD.
Đối với TP HCM, việc thử nghiệm UAV không chỉ dừng ở bài toán kỹ thuật, mà được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển các sản phẩm công nghệ trọng điểm. Thành phố đang triển khai lộ trình từ thí điểm thực tế, từng bước mở rộng quy mô thông qua các cơ chế đặc thù, nhằm giải quyết những vấn đề cụ thể của đô thị lớn.
Song song với UAV, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ cho biết TP HCM sẽ tiếp tục mở rộng khai thác các hạ tầng số hiện có, đồng thời công bố thêm ít nhất một khu công nghệ số trong năm nay. Ngay trong quý I, thành phố dự kiến công bố đề án xây dựng đô thị thông minh, hướng tới thu hút nhà đầu tư và hình thành kiến trúc dữ liệu mới cho siêu đô thị.
Ở tầm vĩ mô, Trung ương cũng giao TP HCM nhiệm vụ hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó có sử dụng ngân sách Nhà nước từ năm 2026. Thành phố đang đề xuất triển khai mô hình sandbox để thương mại hóa các sản phẩm khoa học - công nghệ, cho phép Nhà nước chấp nhận rủi ro đầu tư trong khoảng 2,5 năm, còn doanh nghiệp được quyền khai thác kết quả nghiên cứu để phát triển sản phẩm. Dự kiến trong năm nay, ít nhất 5 sản phẩm công nghệ chiến lược, bao gồm UAV, trí tuệ nhân tạo, tế bào gốc và vật liệu y sinh, sẽ tham gia mô hình này.
