Phiên đầu sau nâng hạng không như kỳ vọng
Ngày 21/9 đánh dấu cột mốc quan trọng khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là kết quả được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận của các quỹ quốc tế đối với cổ phiếu Việt Nam.
Tuy nhiên, phản ứng của thị trường trong phiên đầu tiên sau khi nâng hạng lại khá trái chiều. VN-Index giảm 15,99 điểm, qua đó mất mốc 1.800 điểm. Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài chuyển sang bán ròng gần 700 tỷ đồng, tập trung tại một số cổ phiếu vốn hóa lớn như VHM, VIC, FPT và SSI.
Diễn biến này phần nào cho thấy tác động của việc nâng hạng không nhất thiết xuất hiện ngay lập tức trên giá cổ phiếu. Trước thời điểm chính thức, kỳ vọng nâng hạng đã trở thành một trong những yếu tố dẫn dắt thị trường và được phản ánh đáng kể vào giá của nhiều cổ phiếu.
Trong tuần giao dịch từ 14-18/9, ngay trước ngày nâng hạng, VN-Index tăng 20,45 điểm lên 1.815,66 điểm, trong khi khối ngoại mua ròng khoảng 2.639 tỷ đồng. Thanh khoản bình quân đạt khoảng 20.300 tỷ đồng/phiên, tăng gần 22% so với tuần trước.
Do đó, khi sự kiện chính thức diễn ra, một bộ phận nhà đầu tư có thể lựa chọn hiện thực hóa lợi nhuận sau giai đoạn đón đầu thông tin. Đây là một trong những nguyên nhân thường được thị trường gọi là hiệu ứng “tin ra là bán”.
Dòng vốn ngoại chưa thể lập tức tạo cú hích
Một điểm đáng chú ý là nâng hạng không đồng nghĩa với việc dòng vốn quốc tế sẽ lập tức chảy mạnh vào thị trường ngay sau ngày 21/9.
Theo đó, tác động trực tiếp của dòng tiền liên quan đến nâng hạng lên cung - cầu thị trường trong giai đoạn đầu cần thêm thời gian để thể hiện.
Trước đó, Mirae Asset cũng nhận định dòng vốn ngoại có thể cải thiện từng bước thay vì đảo chiều ngay lập tức. Các quỹ thụ động sẽ phân bổ vốn theo lộ trình, trong khi các quỹ chủ động cần thêm thời gian đánh giá định giá, triển vọng lợi nhuận và rủi ro tỷ giá trước khi đưa ra quyết định phân bổ.
Điều này cho thấy nâng hạng là yếu tố mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, nhưng quyết định giải ngân của dòng vốn quốc tế vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, từ mặt bằng lãi suất, tỷ giá, định giá cổ phiếu đến triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
Cổ phiếu sẽ bật tăng hay tiếp tục tích lũy?
Sau khi sự kiện nâng hạng chính thức trở thành hiện thực, trọng tâm của thị trường có thể chuyển từ “kỳ vọng nâng hạng” sang “dòng tiền thực tế sau nâng hạng”. Vùng 1.830-1.840 điểm được xem là khu vực cần theo dõi, trong khi dòng tiền có xu hướng luân chuyển giữa các nhóm ngành thay vì lan tỏa đồng thuận.
Một góc nhìn từ Chứng khoán MBS cho rằng tác động của nâng hạng sẽ được thể hiện theo lộ trình, thay vì tập trung trong một vài phiên. Bên cạnh đó, thị trường có thể bước vào khoảng trống thông tin cho tới mùa công bố kết quả kinh doanh quý III, dự kiến bắt đầu từ giữa tháng 10.
Ở góc độ dài hơn, nâng hạng vẫn tạo ra thay đổi đáng kể về khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam của các nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, dòng vốn mới không đồng nghĩa tất cả cổ phiếu sẽ cùng tăng giá.
Trong ngắn hạn, diễn biến VN-Index, thanh khoản và giao dịch của khối ngoại sẽ là những dữ liệu quan trọng để đánh giá trạng thái thị trường. Trong khi đó, về trung và dài hạn, hiệu quả của quá trình nâng hạng còn phụ thuộc vào khả năng cải thiện chất lượng thị trường, quy mô hàng hóa, mức độ minh bạch và sức hấp dẫn của doanh nghiệp niêm yết.
