Sau khi khởi công, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 qua TP.HCM đang từng bước chuyển sang giai đoạn thi công thực tế.
Từ mặt bằng đã bàn giao đến công trường thực địa
Sáng 19/9, liên danh Công ty Cổ phần Tổng Công ty Đầu tư Xây dựng 194 và Công ty Cổ phần Tập đoàn Tư vấn Đầu tư Phát triển 194 Việt Nam (VCI) đã huy động nhân lực, máy móc, thiết bị triển khai những phần việc đầu tiên tại các khu vực đủ điều kiện.
Tham dự Lễ động thổ và triển khai dự án có ông Trần Lệnh Phú, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194; ông Trần Nam Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194; ông Huỳnh Thiện Tâm, Phó TGĐ Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194; ông Nguyễn Thanh Phong, Giám đốc Công ty VCI (Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194); cùng đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM và đông đảo người dân địa phương.
Theo ông Trần Nam Trung, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194, khoảng 60% mặt bằng toàn tuyến đã được bàn giao. Tại một số khu vực, mặt bằng đã tương đối liền mạch, cho phép nhà thầu tổ chức thi công. Những vị trí người dân đang tháo dỡ nhà cửa, di chuyển tài sản hoặc cần thêm thời gian duy trì hoạt động kinh doanh được tiếp nhận theo tình hình thực tế. Nhà đầu tư phối hợp với chính quyền địa phương để xây dựng phương án triển khai phù hợp, vừa bảo đảm tiến độ, vừa hạn chế ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân.
Việc huy động máy đào, thiết bị phục vụ tháo dỡ, dọn dẹp mặt bằng và vận chuyển phế thải xây dựng cho thấy dự án đã bắt đầu hình thành công trường trên thực địa. Thay vì chờ toàn bộ mặt bằng hoàn tất mới triển khai, nhà đầu tư lựa chọn phương án thi công “cuốn chiếu” tại những khu vực đã đủ điều kiện.
Đây là cách tiếp cận phù hợp với đặc thù một dự án hạ tầng quy mô lớn, khi tuyến Quốc lộ 1 hiện hữu vẫn phải duy trì khai thác. Tiến độ công trình vì vậy không chỉ phụ thuộc vào năng lực của nhà đầu tư, nhà thầu mà còn gắn trực tiếp với tiến độ giải phóng mặt bằng và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.
Cầu Bình Điền được ưu tiên chuẩn bị
Trong tổng thể dự án, khu vực cầu Bình Điền đang được tập trung chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sớm triển khai những bước tiếp theo. Hiện đơn vị tư vấn đang thực hiện khảo sát địa chất phục vụ lập bản vẽ thiết kế thi công. Công tác chuẩn bị mặt bằng cũng được triển khai song song nhằm rút ngắn thời gian chuyển tiếp sang giai đoạn xây dựng.
Theo phương án đầu tư, cầu Bình Điền sẽ được xây dựng thêm một đơn nguyên mới quy mô 6 làn xe bên phải cầu hiện hữu. Cùng với đó, dự án còn có hệ thống các nút giao khác mức tại Kinh Dương Vương, Tân Kiên, Bình Thuận, Đoàn Nguyễn Tuấn và cao tốc Bến Lức - Long Thành.
Việc chuẩn bị sớm tại cầu Bình Điền đặt ra yêu cầu phải đồng bộ giữa khảo sát địa chất, thiết kế, giải phóng mặt bằng và tổ chức giao thông. Đây là khu vực có lưu lượng phương tiện lớn, do đó quá trình thi công cần được tính toán chặt chẽ để vừa bảo đảm tiến độ, vừa duy trì khả năng lưu thông trên Quốc lộ 1.
Ông Trần Lệnh Phú, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng 194, cho biết:liên danh xác định đây là công trình trọng điểm và sẽ tập trung nguồn lực để bảo đảm tiến độ. Nhà đầu tư đồng thời phối hợp với TP.HCM và chính quyền địa phương nhằm xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình giải phóng mặt bằng và triển khai dự án.
Đặc thù thi công trên tuyến đường đang khai thác khiến tổ chức công trường phải được phân chia theo từng phần. Trước mắt, nhà thầu ưu tiên thi công khu vực làn phía ngoài, sau đó triển khai các phần việc ở giữa tuyến nhằm hạn chế tác động đến dòng phương tiện.
Cách tổ chức này cho thấy yêu cầu tiến độ phải được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với an toàn giao thông. Một dự án nhằm nâng cao năng lực thông hành của Quốc lộ 1 sẽ chỉ phát huy hiệu quả khi quá trình xây dựng không tạo ra những điểm nghẽn mới, gây ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và sinh hoạt của người dân.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư cho biết sẽ kiểm soát phương tiện ra vào công trường, hạn chế đất, bùn và vật liệu xây dựng phát tán ra mặt đường; đồng thời phối hợp với các bên liên quan để duy trì điều kiện đi lại, sinh hoạt an toàn cho người dân trong khu vực dự án.
16.285 tỷ đồng nâng cấp trục giao thông cửa ngõ phía Tây
Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 đoạn từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Tây Ninh gồm 3 dự án thành phần, với tổng mức đầu tư khoảng 16.285 tỷ đồng.
Trong đó, dự án thành phần 1 thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn quận Bình Tân cũ, nay thuộc phường An Lạc và phường Tân Tạo, với tổng mức đầu tư khoảng 1.068 tỷ đồng.
Dự án thành phần 2 thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Bình Chánh cũ, nay thuộc phường Bình Đông, xã Tân Nhựt và xã Bình Chánh, với tổng mức đầu tư khoảng 8.543 tỷ đồng.
Dự án thành phần 3 là phần đầu tư nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Tây Ninh, được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT), với tổng mức đầu tư khoảng 6.674 tỷ đồng.
Dự án thành phần 3 có chiều dài khoảng 9,62 km, quy mô mặt cắt ngang 60 m, gồm 10-12 làn xe. Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng tăng năng lực thông hành trên Quốc lộ 1, cải thiện kết nối giữa TP.HCM với các địa phương lân cận và hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa trên trục giao thông cửa ngõ phía Tây.
Theo kế hoạch, công trình hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2029. Với quy mô đầu tư lớn, đây là dự án có ý nghĩa đối với năng lực kết nối giao thông khu vực phía Tây TP.HCM trong bối cảnh nhu cầu vận tải và liên kết vùng tiếp tục gia tăng.
Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ, dự án đang phải xử lý đồng thời nhiều vấn đề, từ phần mặt bằng còn lại, hồ sơ thiết kế, nguồn nhân lực, thiết bị đến nguồn vật liệu và tổ chức giao thông trong thời gian thi công.
Khoảng 60% mặt bằng được bàn giao là điều kiện quan trọng để nhà thầu bắt đầu triển khai trên thực địa. Song phần mặt bằng còn lại vẫn có ý nghĩa quyết định đối với khả năng duy trì thi công liên tục trên toàn tuyến. Cùng với đó, nguồn vật liệu cũng là vấn đề nhà đầu tư tiếp tục phối hợp với TP.HCM và chính quyền địa phương để xử lý.
Đối với công trình có quy mô lớn, nguồn cung vật liệu ổn định không chỉ tác động đến tiến độ từng hạng mục mà còn quyết định khả năng duy trì nhịp độ thi công trên toàn dự án. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn ngay từ giai đoạn đầu.
Từ góc độ đầu tư hạ tầng, dự án Quốc lộ 1 đang bước vào giai đoạn cần chuyển mạnh từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thi công thực chất. Việc tận dụng những khu vực đã có mặt bằng để triển khai trước tạo cơ sở hình thành công trường, duy trì nhịp thi công và tạo chuyển biến rõ hơn về tiến độ.
Với chiều dài 9,62 km, mặt cắt ngang 60 m và quy mô 10-12 làn xe, dự án không chỉ là việc mở rộng một tuyến đường hiện hữu. Đây là bước đầu tư nhằm gia tăng năng lực của trục giao thông cửa ngõ phía Tây TP.HCM, đồng thời tăng khả năng kết nối với mạng lưới giao thông liên vùng.
Hiệu quả của dự án vì vậy sẽ không chỉ được đo bằng thời điểm hoàn thành công trình. Chất lượng xây dựng, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và khả năng khai thác ổn định cũng là những yêu cầu xuyên suốt.
Trong giai đoạn hiện nay, việc triển khai khoảng 60% mặt bằng đã được bàn giao thành các hạng mục thi công cụ thể là bước tiến triển quan trọng, đưa dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 từ kế hoạch sang hiện thực. Cùng với việc ưu tiên chuẩn bị cầu Bình Điền, việc tiếp tục tháo gỡ mặt bằng, bảo đảm vật liệu và tổ chức giao thông hợp lý sẽ là những yếu tố then chốt để dự án duy trì tiến độ trong các giai đoạn tiếp theo.
