Đến phường Bàng La, quận Đồ Sơn (cũ), nay là phường Nam Đồ Sơn, TP Hải Phòng, khách phương xa ấn tượng với quang cảnh những vườn táo ngút ngàn trên nền ruộng muối cũ. Càng đặc biệt hơn là rất nhiều khu vực, phía dưới những tán lá táo xanh mướt là những giàn cà chua sai trĩu quả.
Trong số hàng trăm hộ ở Bàng La trồng xen cà chua dưới tán lá táo có gia đình chị Nguyễn Thị Vân, ở Tổ dân phố Đồng Tiến. Trao đổi với phóng viên, chị Vân cho biết, gia đình chị có hơn 5 sào trồng táo. Để tăng thêm thu nhập, đến vụ, gia đình chị Vân lại trồng hàng nghìn cây cà chua dưới tán những gốc táo hàng chục năm tuổi.
Theo chị Vân, cây cà chua rất hợp với chất đất và khí hậu địa phương nên quả nào quả nất căng mọng, đẹp mã, có vị ngọt thanh, nhiều bột. Đặc biệt, thời gian gần đây, bà con trồng cà chua trong vùng còn được cơ quan, đơn vị chức năng liên quan chuyển giao kỹ thuật ứng dụng phân bón, giống mới, nên chất lượng quả cao hơn so với trước kia. Cà chua Bàng La được thị trường ưa chuộng bởi quả tròn đều, căng bóng, ít hạt.
Chị Vân cho biết, theo tính toán, nếu cà được bán tại vườn cho thương lái với giá 6.000 - 7.000 đồng/kg, người trồng hoà vốn. Có vụ, thương lái thu mua 20.000 - 30.000 đồng/kg, người trồng cà chua ở Bàng La trúng lớn. Mặc dù là cây trồng phụ sau cây táo, nhưng cũng đem lại khoản thu nhập lên tới khoảng 10 triệu đồng/sào/năm.
Theo thông tin từ chính quyền phường Nam Đồ Sơn, khu vực phường Bàng La (cũ) vốn nổi tiếng với nghề làm muối. Từ những năm 1980, do thiếu nhân lực, đầu ra khó khăn, nhiều hộ bỏ nghề. Trên những chân ruộng làm muối trước kia, để mưu sinh, bà con đào ao nuôi thủy sản, cải tạo để trồng táo. Trong đó, do thích hợp với khí hậu, thổ nhưỡng, cây táo sinh trưởng và phát triển tốt, đã trở thành cây trồng chủ lực.
Để gia tăng thu nhập cũng như “lấy ngắn nuôi dài” trong thời gian chờ táo cho thu hoạch, nhiều hộ trồng xen canh cà chua với táo trên tổng diện tích khoảng hơn 30 ha. Cà chua dần trở thành cây trồng chủ lực thứ 2 của địa phương sau táo.
Mỗi vụ, bà con nông dân ở Bàng La thu hoạch hơn 2.000 tấn cà chua, đa phần được thương lái thu mua với giá cao bởi chất lượng cũng như mẫu mã đẹp. Vì thế, bà con trồng cà chua ít lo tình trạng “được mùa, mất giá”.
Tuy nhiên, do trồng cà chua tự phát không có hợp đồng hay giao kèo bao tiêu sản phẩm cũng như dự báo nhu cầu của thị trường, nên cũng có vụ khi nguồn cung trên thị trường dồi dào, thương lái ép giá khiến người trồng cà chua ở Bàng La điêu đứng. Gần đây nhất là vụ Hè Thu năm 2025, giá thương lái thu mua tại vườn chưa đến 3.000 đồng/kg khiến nhiều hộ trồng nhổ bỏ hoặc để cà chua chín thối tại ruộng.
Trước thực trạng này, để hỗ trợ các hộ trồng cà chua, chính quyền phường Bàng La khi ấy đã gửi tờ trình đến Hội Nông dân quận Đồ Sơn và Hội Nông dân TP Hải Phòng đề nghị hỗ trợ mở điểm tiêu thụ cà chua cho bà con. Đồng thời, liên hệ Hội Phụ nữ, Thành Đoàn, Sở Công thương, Trung tâm Khuyến Nông TP Hải Phòng… kết nối để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm.
Kết quả, gần 2.000 tấn cà chua đến kỳ thu hoạch của bà con Bàng La đã được các địa phương, ban ngành trên địa bàn TP Hải Phòng hỗ trợ tiêu thụ với mức giá “không lỗ” là 7.000 đồng/kg.
Rút kinh nghiệm, từ đó đến nay, chính quyền địa phương tăng cường phối hợp các cơ quan, sở ngành TP Hải Phòng kết nối giữa sản xuất với tiêu thụ, nhất là với các doanh nghiệp có nhu cầu thu mua cà chua lâu dài với số lượng lớn. Từ nhu cầu đó, địa phương phối hợp xây dựng phương án, khuyến cáo bà con về diện tích trồng, quy trình chăm sóc để quả cà chua đáp ứng các tiêu chuẩn của nhà tiêu thụ cũng như tránh tình trạng “được mùa, mất giá”./.
