Phát biểu tại Chương trình Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam 2026 (VFA 2026) ngày 22-9 tại Hà Nội, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho rằng ngành quỹ cần được nhìn nhận không chỉ là khu vực cung cấp sản phẩm đầu tư mà còn là lực lượng định chế đầu tư chuyên nghiệp, có vai trò tập hợp nguồn vốn và phân bổ vào nền kinh tế.
Quy mô ngành quỹ đã tăng mạnh
Theo số liệu được lãnh đạo UBCKNN công bố, đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tính cả danh mục ủy thác, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.
Trong 10 năm qua, tổng tài sản quản lý bởi các công ty quản lý quỹ tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Sự phát triển của quỹ mở và ETF cũng góp phần đa dạng hóa sản phẩm, trong đó hai nhóm này hiện chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng.
Tuy nhiên, theo quan điểm của cơ quan quản lý, mục tiêu trong giai đoạn mới không chỉ nằm ở việc tăng tài sản quản lý mà còn là nâng chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị và mức độ chuyên nghiệp của ngành.
6 hướng đi để nâng chuẩn ngành quỹ
Định hướng đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý và cơ chế chính sách, tạo không gian cho công ty quản lý quỹ và các loại hình quỹ phát triển. UBCKNN sẽ rà soát quy định liên quan đến công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ, đồng thời khuyến khích đổi mới đi cùng quản trị rủi ro, minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.
Thứ hai là tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và chuyên nghiệp. Mục tiêu là hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, qua đó tăng khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.
Thứ ba, UBCKNN định hướng phát triển sản phẩm quỹ đa dạng và gắn với nhu cầu vốn của nền kinh tế. Bên cạnh các sản phẩm phục vụ nhu cầu tích lũy dài hạn của người dân, cơ quan quản lý muốn nghiên cứu những sản phẩm có khả năng kết nối nguồn vốn với các lĩnh vực như hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Theo bà Phương, khuôn khổ pháp lý hiện hành, trong đó có Thông tư 136/2025/TT-BTC, đã mở rộng một số hướng phát triển như quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ và các quy định bổ sung đối với quỹ chỉ số.
Thứ tư là nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn mực hoạt động của các công ty quản lý quỹ. Trọng tâm được đặt vào quản trị, quản trị rủi ro, năng lực phân tích và quản lý danh mục, ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa quy trình theo thông lệ quốc tế. Các rủi ro về định giá tài sản, thanh khoản và xung đột lợi ích cũng cần được kiểm soát chặt chẽ.
Thứ năm là đẩy mạnh phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân. UBCKNN định hướng phối hợp với các sở giao dịch, VSDC, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hiệp hội và cơ quan truyền thông để nâng cao hiểu biết về sản phẩm quỹ, rủi ro, chi phí, thanh khoản và phương pháp lựa chọn sản phẩm.
Thứ sáu, cơ quan quản lý muốn chủ động hội nhập quốc tế và thu hút dòng vốn dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng tạo điều kiện để thị trường tiếp cận sâu hơn với dòng vốn quốc tế. Quá trình gia nhập FTSE GEIS dự kiến được thực hiện qua 4 đợt, từ tháng 9-2026 đến tháng 9-2027.
Theo định hướng của UBCKNN, mục tiêu không chỉ là thu hút dòng vốn theo các chỉ số mà còn hướng tới các dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính lớn trên thế giới.
Trong giai đoạn mới, ngành quỹ vì vậy được đặt trong câu chuyện rộng hơn về tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư và phát triển thị trường vốn. Từ việc cung cấp sản phẩm đầu tư cho cá nhân, ngành quỹ được kỳ vọng từng bước trở thành kênh tập hợp nguồn vốn trong xã hội, chuyển hóa thành dòng vốn có tổ chức và phân bổ vào các lĩnh vực tạo giá trị dài hạn cho nền kinh tế.
