Bộ Tài chính lên tiếng về giải pháp giữ ổn định giá điện, xăng dầu trước nhiều biến động

Điều hành giá trước sức ép biến động: Bộ Tài chính đưa ra loạt giải pháp bình ổn thị trường

Trước tình trạng giá điện, xăng dầu và nhiều mặt hàng thiết yếu có thời điểm biến động mạnh, Bộ Tài chính cho biết Chính phủ đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm nguồn cung và giảm tác động đến đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thời gian qua, cử tri tại nhiều địa phương đã phản ánh việc giá một số nhóm hàng hóa thiết yếu như lương thực, thực phẩm, điện, xăng dầu, vật tư nông nghiệp có nhiều thay đổi, trong đó có những thời điểm tăng nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp và người lao động.

Từ thực tế này, cử tri TP. Hà Nội đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tiếp tục thực hiện chính sách điều hành giá linh hoạt, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá.

Cùng quan điểm, cử tri TP. Đà Nẵng kiến nghị cần có giải pháp kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường, ngăn chặn tình trạng tăng giá bất hợp lý. Trong khi đó, cử tri tỉnh Đắk Lắk đề xuất điều hành giá xăng dầu phù hợp hơn nhằm hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Tài chính cho biết trước những tác động từ tình hình địa chính trị thế giới, đặc biệt là căng thẳng tại khu vực Trung Đông gây áp lực lên giá năng lượng, Chính phủ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp điều hành.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 1/4/2026 về tăng cường quản lý giá, bình ổn thị trường và kiểm soát lạm phát. Đối với mặt hàng xăng dầu, cơ quan quản lý thực hiện điều hành bám sát diễn biến thị trường quốc tế, cân đối cung cầu trong nước, đồng thời kết hợp các công cụ như Quỹ Bình ổn giá và chính sách thuế phù hợp. Nhờ các giải pháp này, nguồn cung xăng dầu trong 6 tháng đầu năm 2026 được duy trì ổn định, giá bán trong nước vẫn ở mức tương đối cạnh tranh so với khu vực.

Đối với nhóm hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu đánh giá kỹ phương án điều chỉnh, bảo đảm vừa kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời từng bước thực hiện cơ chế giá thị trường.

Cùng với điều hành giá, nhiều chính sách hỗ trợ đã được triển khai như giảm 2% thuế giá trị gia tăng, miễn giảm một số khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026, kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2030, hỗ trợ thuế đối với một số lĩnh vực và triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi.

Trong giai đoạn tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm nguy cơ gây áp lực lên mặt bằng giá; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, thao túng giá; phối hợp điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ linh hoạt nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Không chỉ bảo đảm nguồn cung mà cần tăng sức chống chịu

Bên cạnh câu chuyện điều hành giá, các chuyên gia cho rằng những biến động của thị trường năng lượng thế giới đang đặt ra yêu cầu mới đối với việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tại tọa đàm “An ninh năng lượng - trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống” diễn ra ngày 22/7, nhiều ý kiến nhận định các cú sốc từ xung đột địa chính trị, thiên tai hay gián đoạn chuỗi cung ứng có thể tác động nhanh chóng đến thị trường năng lượng.

TS. Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, cho rằng năng lượng giữ vai trò nền tảng đối với mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Theo ông, nếu thiếu điện hoặc xăng dầu, hoạt động sản xuất, vận tải và sinh hoạt của người dân đều sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.

Từ bài học ứng phó với biến động giá dầu do xung đột tại Trung Đông, ông Đoàn Tiến Quyết, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) cho biết trong giai đoạn cao điểm từ cuối tháng 2 đến tháng 4, Nhà nước đã thực hiện 29 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu để thích ứng với diễn biến bất thường của thị trường thế giới.

Theo ông Quyết, trong điều kiện bình thường, giá xăng dầu được điều hành theo chu kỳ 7 ngày, nhưng khi xuất hiện các yếu tố bất thường, cơ chế điều hành cần linh hoạt hơn nhằm duy trì nguồn cung và tránh nguy cơ thiếu hụt tại hệ thống phân phối.

“Nhờ có những giải pháp ứng phó kịp thời của Chính phủ như điều chỉnh linh hoạt sắc thuế, phí xăng dầu, cùng với các đơn vị vận hành tối đa công suất, đẩy nhanh tiến độ lưu thông mặt hàng xăng dầu và xăng sinh học, nguồn cung năng lượng trong nước đã được giữ vững và không bị gián đoạn”, ông Đoàn Tiến Quyết nhận định.

Ông cho rằng rủi ro năng lượng hiện nay không chỉ đến từ nguy cơ thiếu nguồn cung mà còn liên quan đến khả năng đứt gãy chuỗi sản xuất, vận chuyển và phân phối trên phạm vi toàn cầu. Vì vậy, Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, phát triển kho dự trữ chiến lược, tăng cường hợp tác quốc tế về năng lượng và thúc đẩy sử dụng năng lượng xanh.

Trong khi đó, ông Đỗ Mạnh Bình, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), nhận định an ninh năng lượng không đơn thuần là có đủ xăng dầu dự trữ mà quan trọng hơn là duy trì dòng chảy năng lượng liên tục, an toàn với chi phí hợp lý.

Ông Bình chỉ ra 4 nhóm rủi ro lớn gồm tác động từ xung đột địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng quốc tế; ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu; nguy cơ an ninh mạng trong quá trình số hóa hoạt động kinh doanh; cùng những thay đổi từ quá trình chuyển dịch năng lượng. Theo ông Bình, tư duy về an ninh năng lượng cần chuyển từ trạng thái xử lý khi xảy ra sự cố sang chủ động xây dựng năng lực phòng ngừa, nâng cao khả năng chống chịu của toàn hệ thống.

Cùng quan điểm, Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, nhấn mạnh an ninh năng lượng trong giai đoạn mới không chỉ là bảo đảm nguồn cung đầy đủ, liên tục với chi phí hợp lý mà còn phải duy trì sự ổn định, linh hoạt và khả năng thích ứng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững và phát triển xanh.