Bắc Ninh siết trách nhiệm, xử lý dứt điểm vi phạm đê điều

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành Quyết định số 68/2026/QĐ-UBND ngày 10/8/2026, kèm theo Quy chế phối hợp trong công tác phòng ngừa, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều trên địa bàn tỉnh. Quyết định có hiệu lực từ ngày 20/8/2026.

Đường dây nóng, xử lý nhanh từ cơ sở

Quy chế tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ gồm tuyên truyền, phòng ngừa vi phạm; tiếp nhận và xử lý thông tin; ngăn chặn, xử lý vi phạm; cưỡng chế và khắc phục hậu quả. Việc phối hợp phải bảo đảm đúng chức năng, thẩm quyền, khách quan, công khai, thường xuyên và kịp thời.

Theo quy định mới, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ trì phối hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đê điều; đồng thời cung cấp thông tin, danh sách các tổ chức, cá nhân vi phạm cho UBND cấp xã và cơ quan báo chí để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Đáng chú ý, các cơ quan chuyên môn thuộc Sở phải thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận tin báo, tố giác về vi phạm pháp luật đê điều. Với các tuyến đê cấp I, II và III, cơ quan chuyên môn có trách nhiệm kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn kịp thời, lập biên bản vi phạm hành chính, buộc chấm dứt hành vi vi phạm và hoàn thiện hồ sơ xử lý theo quy định.

Quy chế cũng đặt ra cơ chế giám sát kết quả xử lý. Nếu vi phạm không được xử lý, xử lý không nghiêm hoặc không dứt điểm, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh để chỉ đạo. Hằng tháng, quý và năm, cơ quan này tổng hợp tình hình vi phạm, rà soát, phân loại và kiến nghị phương án xử lý đối với những trường hợp còn tồn đọng.

Một nội dung khác được quy chế nhấn mạnh là quản lý các hoạt động liên quan đến hành lang bảo vệ đê điều, lòng sông và bãi sông. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm kiểm tra, xác minh, đề nghị xử lý các trường hợp cấp đất sai quy định, cấp đất ở trong hành lang bảo vệ đê điều hoặc tại khu vực bãi sông có nguy cơ sạt lở cao; đồng thời giám sát các dự án khai thác đất, cát, sỏi ở bãi ven sông và các hoạt động liên quan đến khoáng sản lòng sông.

Không để vi phạm đê điều kéo dài qua nhiều năm

Quy chế mới cũng phân định rõ hơn trách nhiệm của Sở Xây dựng và Công an tỉnh trong việc bảo vệ an toàn đê điều. Sở Xây dựng phối hợp kiểm tra các bến thủy nội địa, bến bãi tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng; thu hồi giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động đối với những trường hợp không phù hợp quy hoạch hoặc hoạt động không đúng giấy phép.

Công an tỉnh có trách nhiệm phối hợp kiểm tra, phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều, khai thác trái phép hoặc sai phép tài nguyên, khoáng sản trên các tuyến sông. Lực lượng công an cơ sở cũng được giao kiểm tra, ngăn chặn phương tiện vượt tải trọng cho phép đi trên đê, gây ảnh hưởng đến an toàn công trình và môi trường.

Ở cấp xã, trách nhiệm được đặt trực tiếp lên chính quyền cơ sở. UBND các xã, phường có đê phải quản lý, bảo vệ hệ thống công trình đê điều, mốc giới bảo vệ đê và các công trình quan trắc, giám sát, cảnh báo thiên tai.

Đặc biệt, khi nhận được thông tin hoặc hồ sơ vụ việc vi phạm, cấp xã phải tổ chức ngăn chặn, xử lý theo quy định; chậm nhất trong 24 giờ phải tiến hành các trình tự, thủ tục xử lý, giám sát và đôn đốc việc chấp hành quyết định xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả. Nếu vụ việc vượt thẩm quyền, trong vòng 48 giờ phải lập hồ sơ báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh để được chỉ đạo xử lý.

Với các trường hợp không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt, UBND cấp xã có trách nhiệm chủ trì phối hợp kiểm tra, xác minh và tổ chức cưỡng chế. Những vụ việc phức tạp có thể được đưa ra họp liên ngành hoặc báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh để chỉ đạo.

Quy chế đồng thời yêu cầu cấp xã hằng năm xây dựng kế hoạch xử lý vi phạm, tổ chức cưỡng chế giải tỏa và khắc phục hậu quả đối với các trường hợp tồn đọng. Trước khi cưỡng chế, hồ sơ phải được gửi Sở Tư pháp xin ý kiến về tính pháp lý.

Đáng chú ý, trách nhiệm của người đứng đầu được quy định khá rõ. Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu không phát hiện để xảy ra vi phạm đê điều tồn đọng, kéo dài mà không xử lý hoặc không đề xuất được biện pháp xử lý. Hằng năm, chính quyền cấp xã phải chủ động xây dựng kế hoạch, phân công và xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu các cấp, các ngành trực thuộc trong công tác quản lý, bảo vệ đê điều.

Quy chế mới cho thấy Bắc Ninh đang chuyển mạnh từ yêu cầu “phát hiện và xử lý” sang quản lý theo một quy trình phối hợp rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ đầu mối. Trong bối cảnh nhiều hoạt động xây dựng, giao thông, khai thác tài nguyên và phát triển đô thị có thể tác động trực tiếp đến hành lang đê điều, việc không để các vi phạm nhỏ tích tụ thành điểm nóng, tồn tại kéo dài sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với an toàn công trình và phòng, chống thiên tai trên địa bàn.