Bầu trời Việt ngày càng nóng: Hãng bay đua đội tàu, lợi nhuận phân hóa

Theo Cục Hàng không Việt Nam, 6 tháng đầu năm 2026, toàn thị trường vận chuyển 45,49 triệu lượt hành khách và 813.200 tấn hàng hóa, tăng lần lượt 9,8% và 16,4% so với cùng kỳ năm trước. Đến cuối tháng 6, các hãng Việt Nam khai thác thường lệ 225 tàu bay, tăng 21 chiếc so với một năm trước.

Du lịch quốc tế tiếp tục là một trụ đỡ của cầu vận tải. Theo Cục Thống kê, 8 tháng đầu năm Việt Nam đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4% so với cùng kỳ. Đường hàng không chở 13,2 triệu lượt, chiếm 83,1%, song chỉ tăng 11,6%, thấp hơn mức chung do khách nhập cảnh bằng đường bộ tăng tới 32%.

Tuy nhiên, tăng trưởng hành khách chưa đồng nghĩa với tăng trưởng lợi nhuận. Những con số trên báo cáo tài chính của hai hãng hàng không lớn nhất, cùng diễn biến mở rộng hoặc thu hẹp đội bay tại các hãng tư nhân, đang phác họa một thị trường phân hóa rõ rệt.

Với Vietnam Airlines, nửa đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu hai chữ số. Tổng công ty đạt doanh thu thuần hợp nhất 75.186 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 3.852 tỷ đồng, giảm 40%.

Đáng chú ý, kết quả kinh doanh của hãng biến động mạnh giữa hai quý. Trong quý II, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu thuần 38.303 tỷ đồng, tăng 37%, nhưng giá vốn tăng tới 59%, lên 36.601 tỷ đồng. Sau khi trừ các khoản chi phí, hãng lỗ sau thuế 606 tỷ đồng, trái ngược mức lãi 2.923 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.

Theo Vietnam Airlines, giá nhiên liệu tăng mạnh do những biến động tại Trung Đông là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh doanh trong quý II. Dù vậy, hãng vẫn thực hiện hơn 80.000 chuyến bay, vận chuyển trên 13 triệu lượt hành khách và hơn 180.000 tấn hàng hóa trong nửa đầu năm. Riêng khách quốc tế đạt gần 4,8 triệu lượt, tăng 18,8%.

Thị trường quốc tế tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của hãng hàng không quốc gia. Vietnam Airlines đã mở rộng mạng bay đến Amsterdam và Phuket, đồng thời tăng tần suất trên các đường bay kết nối Singapore, Manila, Moscow, Melbourne và Sydney.

Với mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt 138.899 tỷ đồng, Vietnam Airlines tiếp tục theo đuổi chiến lược mở rộng mạng bay, đầu tư 50 máy bay thân hẹp Boeing 737-8 thế hệ mới, dự kiến tiếp nhận giai đoạn 2030-2032, cùng các dự án tại sân bay Long Thành.

Đối với hãng hàng không tư nhân của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, VietJet tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động và ghi nhận tốc độ tăng trưởng doanh thu cao.

Theo báo cáo tài chính soát xét, doanh thu hợp nhất của Vietjet trong 6 tháng đầu năm đạt 51.536 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 1.372 tỷ đồng, tăng khoảng 6%. Hãng đã vận chuyển hơn 13,4 triệu lượt hành khách trên 72.000 chuyến bay.

Tuy nhiên, phần tăng trưởng doanh thu của Vietjet cần được nhìn nhận trong cơ cấu hoạt động kinh doanh.

Theo báo cáo phân tích của Chứng khoán Vietcap, doanh thu vận tải của hãng trong nửa đầu năm đạt khoảng 36.074 tỷ đồng, tăng 7%. Trong quý II, doanh thu từ hoạt động bán và thuê lại máy bay cùng các giao dịch thương mại liên quan đạt khoảng 12.157 tỷ đồng, đóng góp đáng kể vào mức tăng trưởng doanh thu hợp nhất.

Điều này cho thấy tốc độ tăng doanh thu trên báo cáo tài chính cao hơn nhiều so với tăng trưởng của hoạt động vận tải.

Trong mảng vận tải, doanh thu hành khách quốc tế quý II tăng gần 41% lên 4.300 tỷ đồng, còn hành khách nội địa gần như đi ngang ở 4.945 tỷ đồng, cho thấy tăng trưởng của hoạt động bay đang dịch chuyển sang đường bay quốc tế.

Vietjet đang khai thác 213 đường bay, trong đó 167 đường bay quốc tế, đồng thời mở rộng hệ sinh thái từ vận chuyển hành khách sang dịch vụ mặt đất, hàng hóa, đào tạo, kỹ thuật và tài chính. Tuy nhiên, khi giá nhiên liệu và chi phí khai thác biến động, khả năng chuyển tăng trưởng quy mô thành lợi nhuận vẫn là vấn đề đáng chú ý.

Sun Group và Vietravel Airlines tăng tốc mở rộng đội bay

Nếu Vietnam Airlines và Vietjet đang đối diện bài toán tăng trưởng đi đôi với hiệu quả, các hãng tư nhân mới lại bước vào cuộc đua mở rộng năng lực khai thác.

Trong đó, Sun PhuQuoc Airways là một trong những hãng có tốc độ bổ sung máy bay đáng chú ý.

Sun PhuQuoc Airways là hãng bổ sung tàu bay nhanh nhất trong số các hãng hàng không đang hoạt động. Ngày 22/9, chiếc Airbus A330 thân rộng đầu tiên (số hiệu VN-A969) hạ cánh tại sân bay Phú Quốc, nâng đội bay lên 21 chiếc chỉ sau khoảng 10 tháng khai thác thương mại. Trước đó một ngày, hãng nhận chiếc thứ 20 của đội bay, thuộc dòng A321LR.

Việc bổ sung máy bay thân rộng đánh dấu bước chuyển trong chiến lược khai thác quốc tế của hãng hàng không thuộc Sun Group.

Theo kế hoạch của hãng, đội bay sẽ đạt 33 chiếc vào cuối năm 2026, khoảng 60 chiếc vào cuối năm 2027 và 100 chiếc vào năm 2030. Hãng dự kiến tiếp nhận 8 chiếc A330 thuộc sở hữu từ tháng 9/2026 đến tháng 4/2027, làm bước đệm vận hành cho đơn hàng lên tới 40 tàu Boeing 787-9 ký hồi tháng 2, giá trị ước tính khoảng 22,5 tỷ USD, dự kiến bàn giao từ năm 2031.

Khác với mô hình phát triển mạng bay truyền thống, Sun PhuQuoc Airways hướng tới việc lấy Phú Quốc làm trung tâm kết nối, phục vụ hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí của Sun Group. Doanh nghiệp đang phát triển các đường bay trong nước và quốc tế, bao gồm kết nối Phú Quốc với một số thị trường Đông Nam Á và Đông Bắc Á.

Ngoài ra, Sun Group còn sở hữu Sun Air, thương hiệu hoạt động trong lĩnh vực hàng không chung hạng sang, cung cấp dịch vụ chuyên cơ riêng, bay thuê chuyến và các sản phẩm hàng không phục vụ khách hàng cao cấp. Đây là mô hình kinh doanh khác với Sun PhuQuoc Airways, không cạnh tranh trực tiếp trên thị trường vận tải hành khách đại chúng.

Về tài chính, dữ liệu công khai hiện chủ yếu nằm ở phía vốn. Công ty TNHH Hàng không Mặt trời Phú Quốc (Sun PhuQuoc Airways) nâng vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng lên 7.300 tỷ đồng hồi cuối năm 2025, rồi lên 13.300 tỷ đồng vào ngày 25/5/2026, gấp hơn 13 lần mức ban đầu.

Đợt tăng vốn sau cùng đưa số thành viên góp vốn từ 5 lên 10, các thành viên mới đều liên quan đến hệ sinh thái Sun Group. Hãng chưa công bố rộng rãi báo cáo tài chính riêng với doanh thu, lợi nhuận nửa đầu năm 2026.

Vietravel Airlines cũng đang chuyển sang giai đoạn mở rộng mới sau khi T&T Group tham gia tái cấu trúc từ cuối năm 2024.

Ngày 21/9, Vietravel Airlines tiếp nhận thêm một chiếc Airbus A321 mang số hiệu VN-A292, với cấu hình 228 ghế. Máy bay dự kiến được đưa vào khai thác từ ngày 1/10, sau khi hoàn tất các thủ tục kỹ thuật theo quy định.

Đây là bước đi tiếp theo trong kế hoạch tăng cường năng lực vận chuyển của hãng trước cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.

Đáng chú ý hơn, ngày 10/9, Vietravel Airlines và Airbus đã trao thỏa thuận mua 50 máy bay thế hệ mới, bao gồm 20 chiếc A220 và 30 chiếc thuộc dòng A321. Theo kế hoạch công bố, các đợt bàn giao dự kiến bắt đầu từ năm 2029.

Thỏa thuận này cho thấy tham vọng phát triển dài hạn của Vietravel Airlines, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lớn về huy động vốn, xây dựng mạng bay và duy trì hiệu quả khai thác khi quy mô đội tàu tăng lên.

Trong ngắn hạn, hãng dự kiến khai thác thêm các đường bay TP HCM - Hải Phòng và TP HCM - Thanh Hóa từ tháng 10, đồng thời hoàn thiện kế hoạch mở tuyến Hà Nội - Thâm Quyến, nối tiếp đường bay TP HCM - Thâm Quyến đã được khai thác từ tháng 8. Hãng từng cho biết sẽ đổi tên thương hiệu để tách khỏi Vietravel, song đến thời điểm này vẫn hoạt động dưới tên Vietravel Airlines.

Trái ngược với kế hoạch mở rộng của các hãng kể trên, Bamboo Airways vẫn đang trong quá trình thu hẹp quy mô và ổn định hoạt động.

Trong diễn biến mới nhất, ngày 22/9, Bamboo Airways bổ nhiệm hai Phó Tổng giám đốc là ông Mai Đình Toàn và cơ trưởng Trần Đức Luyến. Theo thông tin từ hãng, việc tăng cường nhân sự quản lý kỹ thuật và khai thác bay là một bước chuẩn bị nhằm ổn định hoạt động trong giai đoạn tái cơ cấu.