“Vàng đen” từ cánh đồng chiêm trũng

​Từ vùng đất trũng đến "thủ phủ" cây ấu chất lượng cao

​Cây ấu từ lâu đã quen thuộc với vùng sông nước miền Bắc, nhưng để đưa loại cây này trở thành sản phẩm hàng hóa quy mô tập trung, áp dụng quy trình sản xuất bài bản lại là câu chuyện chuyển đổi tư duy kinh tế nông nghiệp rõ nét tại Vĩnh Lại.

​Địa hình lòng chảo, tích nước sâu khiến việc canh tác lúa truyền thống tại các vùng trũng của xã gặp vô vàn khó khăn, năng suất thấp và chi phí lớn. Nhận thấy đặc tính sinh trưởng thích hợp với vùng nước sâu, ít tốn công chăm sóc của cây ấu, chính quyền xã Vĩnh Lại đã chủ động quy hoạch lại đồng ruộng, khuyến khích bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Giờ đây, ​cây ấu không chỉ giải quyết triệt để bài toán lãng phí tài nguyên đất đai mà còn cho giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng lúa trên cùng một đơn vị diện tích. 

Củ ấu Vĩnh Lại khi thu hoạch có vỏ mỏng, thịt bở, vị ngọt bùi tự nhiên, được thị trường vô cùng ưa chuộng. Thu nhập từ củ ấu đã giúp nhiều hộ gia đình cải thiện đáng kể đời sống vật chất.

Bà Lê Thị Mai (một người dân sống tại thôn Đọ Xá) chia sẻ: “Cây ấu là loại cây rất dễ trồng, chỉ cần cấy thả giống trên mặt nước là cho sinh trưởng và phát triển rất nhanh. Mặc dù thời gian từ khi trồng đến lúc cho thu hoạch ấu dài hơn cấy lúa nhưng giá trị của củ ấu mang lại cao gấp 2 - 3 lần cấy lúa khiến người dân chúng tôi vô cùng phấn khởi ví củ ấu như "vàng đen” của cánh đồng chiêm trũng quê hương”.

​Chuẩn hóa quy mô ​kết hợp đa dạng hóa sản xuất

​Để cây ấu không dừng lại ở mức sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, xã Vĩnh Lại đã tập trung xây dựng vùng sản xuất nguyên liệu tập trung với quy mô lên tới 25 ha. 

​Đáng chú ý, toàn bộ 25 ha diện tích trồng ấu này đều đã đạt chứng nhận VietGAP. Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP vào quy trình trồng ấu là bước tiến quan trọng, đòi hỏi bà con tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về nguồn nước, phân bón và bảo vệ môi trường. Nhờ đó, sản phẩm củ ấu Vĩnh Lại vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vừa nâng cao uy tín, mở rộng đường tiêu thụ vào các hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch và siêu thị lớn.

​Không chỉ dừng lại ở cây ấu, bài toán nâng cao giá trị gia tăng trên đất nông nghiệp tại Vĩnh Lại còn được củng cố bằng mô hình liên kết chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa giống.

Theo thông tin từ đại diện Phòng Kinh tế xã Vĩnh Lại, song song với vùng trũng trồng ấu, ở những vùng đất canh tác lúa chủ động, xã đã xây dựng vùng sản xuất lúa giống tập trung với quy mô 20 ha. Nhằm đảm bảo đầu ra ổn định, giảm thiểu rủi ro biến động giá cả cho nông dân, địa phương đã kết nối chặt chẽ với Công ty Giống cây trồng Thủ Đô theo mô hình chuỗi giá trị.

“Sự đồng hành của Doanh nghiệp giúp người dân yên tâm sản xuất theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, không còn lo cảnh "được mùa mất giá". Sự phối hợp giữa vùng nguyên liệu ấu VietGAP và vùng lúa giống liên kết đã tạo nên điểm tựa vững chắc cho kinh tế nông nghiệp địa phương”, đại diện Phòng Kinh tế xã Vĩnh Lại cho hay.

​Hiệu quả từ vùng trồng ấu 25 ha VietGAP cùng mô hình liên kết lúa giống 20 ha đã khẳng định tư duy nông nghiệp hàng hóa đúng đắn của xã Vĩnh Lại. Việc tận dụng triệt để những diện tích đất khó canh tác để biến thành vùng sản xuất mang lại giá trị cao không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn hoàn thiện vững chắc các tiêu chí về sản xuất, thu nhập trong chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Ông Nguyễn Văn Hướng - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại cho hay: “Trong thời gian tới, chính quyền và nhân dân xã Vĩnh Lại tiếp tục giữ vững và nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu tập trung, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu củ ấu VietGAP, đồng thời duy trì hiệu quả chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản”. 

Cùng với màu xanh mát mắt của những cánh đồng ấu, niềm tin về một vùng quê nông thôn phát triển hiện đại, bền vững đang ngày càng hiện hữu rõ nét trên mảnh đất này.