Vĩnh Lại (Hải Phòng): Sức bật kinh tế từ mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng

​Từ sự nhạy bén ứng dụng công nghệ cao

​Canh tác nông nghiệp truyền thống vốn phụ thuộc rất lớn vào thời tiết, nỗi lo "được mùa mất giá, được giá mất mùa" luôn là bài toán đau đáu của người nông dân. Trước thực tế đó, chính quyền và nhân dân xã Vĩnh Lại đã mạnh dạn đổi mới, tìm kiếm hướng đi mang tính đột phá. Mô hình nhà màng trồng dưa lưới xuất hiện như một lời giải hoàn hảo cho bài toán nông nghiệp bền vững.

Theo số liệu thống kê từ Phòng Kinh tế xã Vĩnh Lại, ​đến tháng 12/2025, xã Vĩnh Lại đã xây dựng được 3 mô hình nhà màng trồng dưa lưới với tổng diện tích 16.670 m² tại thôn Đỗ Xá. Sự phát triển này tiếp tục tăng tốc mạnh mẽ, nâng tổng số lên 11 mô hình nhà màng, nhà lưới toàn xã với diện tích hơn 35.069 m², tập trung vào các loại cây có giá trị kinh tế cao như dưa lưới, dưa Hami vàng và dưa chuột.

​Bản chất của mô hình nhà màng là phương thức canh tác nông nghiệp công nghệ cao khép kín. Bằng việc sử dụng hệ thống khung thép kiên cố, kết hợp màng phủ PE chống tia cực tím (UV) và lưới chắn côn trùng, các chủ vườn có thể chủ động kiểm soát tốt môi trường sinh trưởng, nhiệt độ, độ ẩm và phòng trừ sâu bệnh mà không cần phụ thuộc vào thời tiết. 

Bên trong nhà màng, các diện tích canh tác đều được tích hợp công nghệ tưới nước và bón phân tự động (tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa), hệ thống quạt thông gió điều hòa nhiệt độ cùng hệ thống giám sát, điều hành đồng bộ.

​Nhờ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt này, nông sản làm ra có năng suất vượt trội, kích thước và chất lượng đồng đều, đạt các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe như VietGAP hay GlobalGAP, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người tiêu dùng.

​Đạt doanh thu cao trong canh tác nông nghiệp

​Sự hiệu quả của mô hình công nghệ cao này được minh chứng sống động bằng những con số doanh thu thực tế. Hiện nay, các mô hình nhà màng, nhà lưới tại Vĩnh Lại mang lại doanh thu đạt từ 2 - 2,5 tỷ đồng/ha mỗi năm, một con số vượt trội gấp nhiều lần so với phương thức canh tác truyền thống.

​Ghé thăm thôn Đỗ Xá, ai cũng trầm trồ trước quy mô đầu tư bài bản của những người nông dân "nghĩ lớn, làm lớn". Anh Bùi Văn Phượng, một trong những hộ tiên phong sở hữu diện tích nhà màng lên tới 3.000 m² chia sẻ: “Mỗi năm gia đình tôi thu hoạch khoảng 12 tấn dưa lưới. Làm nhà màng ban đầu rất vất vả vì chi phí đầu tư lớn, nhưng bù lại sản xuất rất ổn định, ít phụ thuộc thời tiết. Đặc biệt, nhờ địa phương thường xuyên tổ chức tập huấn phòng bệnh trên cây dưa nên chúng tôi nắm chắc kỹ thuật, rất yên tâm sản xuất”. 

Nhằm mở rộng sản xuất hàng hóa, anh Phượng đã chủ động thuê lại đất của các hộ xung quanh không còn nhu cầu canh tác. Giải pháp tích tụ ruộng đất này vừa giúp tăng quy mô vườn dưa, vừa tận dụng tối đa quỹ đất địa phương, hạn chế tối đa tình trạng ruộng bỏ hoang.

​Cùng chung khát vọng làm giàu từ công nghệ, hộ ông Bùi Khắc Đạo đã mạnh dạn đầu tư 3.200 m² nhà màng. Theo ông Đạo, việc chuyển đổi tư duy từ lối mòn cũ sang nông nghiệp công nghệ cao là tất yếu: “Làm nông bây giờ phải khác trước, phải có kỹ thuật, có liên kết mới bền vững”.

​Không chỉ nâng cao giá trị trên từng mét đất, nhà màng còn tối ưu hóa thời gian sản xuất. Thay vì chỉ canh tác được 1 - 2 vụ mỗi năm ngoài tự nhiên, nông dân Vĩnh Lại có thể tăng mật độ lên 3 - 4 vụ/năm. Đáng nói, nhờ dưa có mẫu mã đẹp, chất lượng cao nên giá nông sản xuất xưởng trong nhà màng cao gấp 3 - 4 lần so với sản phẩm trồng ngoài đồng ruộng thông thường, việc tiêu thụ cũng vô cùng thuận lợi.

​Điểm tựa chính sách và tầm nhìn bền vững

​Thành công bước đầu của các mô hình nhà màng tại Vĩnh Lại có dấu ấn rất lớn từ sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời của các cấp chính quyền. Trước đây, đối với các mô hình sản xuất tập trung áp dụng nhà màng, nhà lưới, người dân đã được tỉnh Hải Dương (cũ) hỗ trợ 100.000 đồng/m², đây được coi như đòn bẩy tài chính quan trọng để các hộ dân mạnh dạn xuống vốn đầu tư ban đầu.

​Bên cạnh đó, mô hình này nhận được sự quan tâm sát sao từ lãnh đạo địa phương. Thông tin với PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, bà Ngô Thị Hường, Trưởng Phòng Kinh tế xã Vĩnh Lại cho hay: “Nhà màng, nhà lưới là hướng đi phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Chúng tôi xác định đây không chỉ là mô hình kinh tế mà còn là giải pháp nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Cũng theo bà Hường, ​bám sát Nghị quyết 51 của HĐND thành phố Hải Phòng, xã Vĩnh Lại đã xây dựng định hướng phát triển nông nghiệp rất rõ ràng. Cụ thể, xã đã đăng ký nhiều nội dung hỗ trợ, bao gồm: Hỗ trợ thuê đất nông nghiệp sản xuất quy mô lớn cho 40 mô hình (quy mô 310,91 ha); hỗ trợ xây dựng thêm 4 mô hình nhà màng, nhà lưới với diện tích 15.360 m²; và hỗ trợ chứng nhận sản phẩm OCOP cho 3 mô hình.

​Mục tiêu đến năm 2030, xã Vĩnh Lại phấn đấu đưa giá trị sản phẩm nông nghiệp và thủy sản trên 1 ha đạt từ 250 triệu đồng trở lên; diện tích đất tích tụ, tập trung sản xuất quy mô lớn đạt trên 15%; diện tích sản xuất đạt tiêu chuẩn GAP đạt từ 20% trở lên. 

Địa phương quyết tâm xóa bỏ tình trạng đất hoang hóa, đưa đất vào sử dụng thông qua liên kết, cho thuê sản xuất; đồng thời thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã có tiềm lực đầu tư để hình thành chuỗi liên kết chặt chẽ từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ, phát triển từ 2 - 3 sản phẩm OCOP đặc trưng.

Theo ông Nguyễn Văn Hướng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại, cái hay lớn nhất của nhà màng không chỉ là hiệu quả kinh tế trước mắt, mà là sự thay đổi sâu sắc trong tư duy của người nông dân từ canh tác nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa có kế hoạch, có thương hiệu. 

“Làm nông bây giờ không chỉ là trồng cây mà phải tính đến đầu ra, chất lượng và cả thương hiệu. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư, đồng thời đẩy mạnh tích tụ ruộng đất, mở rộng các vùng sản xuất tập trung theo hướng hiện đại, bền vững”, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại khẳng định.

​Với lộ trình bài bản, bước đi vững chắc cùng tư duy nhạy bén của người nông dân, xã Vĩnh Lại đang đặt những viên gạch kiên cố cho tầm nhìn đến năm 2045 nhằm phát triển một nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, sản xuất hàng hóa quy mô lớn với giá trị gia tăng cao, đưa quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.