Hải Phòng thúc đẩy kinh tế xanh, đồng bộ giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu

Từ kế hoạch giảm các-bon đến chuyển đổi xanh toàn diện

Trong định hướng phát triển những năm tới, Hải Phòng xác định chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu là những nhiệm vụ trọng tâm. Thành phố hướng tới xây dựng một đô thị cảng biển hiện đại, sinh thái, phát triển theo mô hình kinh tế các-bon thấp và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Để cụ thể hóa định hướng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng vừa tăng cường hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước trong xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch giảm phát thải các-bon thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Các bên tham gia gồm Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc - CTCP, Công ty Global Advisory Co. (Liên bang Australia) và Công ty TNHH Allotrope Vietnam.

Việc ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 20-25/8/2026, tạo cơ sở để các bên phối hợp về chuyên môn, kỹ thuật và chính sách nhằm hỗ trợ thành phố triển khai các mục tiêu giảm phát thải trong giai đoạn mới.

Định hướng hợp tác này được đặt trong khuôn khổ Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời gắn với Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 29/01/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố khóa I về chuyển đổi xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Một trong những nội dung đáng chú ý là Hải Phòng đang chuẩn bị thí điểm cơ chế tài chính thực hiện các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính thông qua cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon. Đây được xem là một công cụ quan trọng để tạo động lực cho doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế đầu tư vào các dự án giảm phát thải, đồng thời mở rộng khả năng huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh.

Theo chương trình hợp tác, các đối tác sẽ hỗ trợ thành phố nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ khu vực công trong quản lý và giám sát phát thải, tích hợp Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS), giao dịch các-bon quốc tế cũng như triển khai lộ trình hướng tới phát thải ròng bằng “0”.

Cùng với nâng cao năng lực quản lý, việc đánh giá các cơ hội giảm phát thải cũng được chú trọng. Các bên sẽ nghiên cứu những dự án có tiềm năng cắt giảm phát thải trong công nghiệp, trong đó có công nghệ thu hồi, sử dụng và lưu trữ các-bon (CCUS).

Hải Phòng cũng hướng tới phát triển các khu công nghiệp theo mô hình các-bon thấp thông qua tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng sạch, nâng cao hiệu suất và đẩy mạnh các giải pháp kinh tế tuần hoàn. Những lĩnh vực được xem xét gồm năng lượng tái tạo công nghiệp, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), vật liệu xây dựng bền vững và điện khí hóa các quy trình nhiệt công nghiệp.

Công ty Global Advisory Co. và Công ty TNHH Allotrope Vietnam sẽ tham gia tư vấn xây dựng và triển khai Kế hoạch giảm phát thải các-bon thành phố giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng thời, các đơn vị này hỗ trợ tư vấn về ETS thí điểm, giải pháp chuyển đổi năng lượng và các khuyến nghị về cơ chế chính sách.

Riêng Công ty TNHH Allotrope Vietnam sẽ phối hợp xác định, đề xuất những dự án xanh tiên tiến có khả năng triển khai tại Hải Phòng, tập trung vào năng lượng tái tạo, BESS và các giải pháp các-bon thấp phù hợp với điều kiện của các khu công nghiệp trên địa bàn. Như vậy, kế hoạch giảm phát thải của Hải Phòng không chỉ hướng tới việc cắt giảm lượng khí nhà kính mà còn đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc hoạt động sản xuất, chuyển đổi năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Khí tượng thủy văn trở thành mắt xích trong thích ứng khí hậu

Cùng với các giải pháp trực tiếp về giảm phát thải, việc tăng khả năng chống chịu trước những tác động ngày càng phức tạp của biến đổi khí hậu cũng là yêu cầu quan trọng đối với Hải Phòng. Là thành phố ven biển với hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, giao thông, đô thị và vùng sản xuất nông nghiệp, địa phương này có nhu cầu lớn về dữ liệu và cảnh báo khí tượng thủy văn phục vụ quản lý rủi ro.

Đài Khí tượng Thủy văn thành phố Hải Phòng hiện cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo về mưa lớn, bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, nước dâng, nắng nóng, hạn hán và nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Những thông tin này là cơ sở để thành phố chủ động tổ chức phòng, chống thiên tai và điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Cảnh báo sớm, chính xác có thể giúp các đơn vị quản lý cảng biển, giao thông, thủy lợi, điện lực, công nghiệp, nông nghiệp và hạ tầng đô thị chủ động phương án ứng phó. Việc giảm thiểu thiệt hại ngay từ khâu phòng ngừa cũng đồng nghĩa với việc hạn chế nguồn lực phải huy động cho sửa chữa, khắc phục và tái thiết sau thiên tai.

Dữ liệu khí tượng còn có thể đóng góp trực tiếp vào mục tiêu sử dụng năng lượng hiệu quả. Trong các đợt nắng nóng kéo dài, nhu cầu điện cho điều hòa, làm mát và sản xuất thường tăng cao. Khi có thông tin dự báo kịp thời, doanh nghiệp có thể điều chỉnh lịch vận hành, chủ động kế hoạch tiêu thụ điện và triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng.

Đối với những ngành sử dụng nhiều năng lượng, dữ liệu thời tiết có thể trở thành một trong những yếu tố đầu vào phục vụ tối ưu hóa sản xuất. Đồng thời, các thông tin về bức xạ mặt trời, chế độ gió, nhiệt độ và những điều kiện khí tượng khác cũng có ý nghĩa trong quy hoạch, nghiên cứu và khai thác năng lượng tái tạo.

Vai trò này tiếp tục được thể hiện rõ trong lĩnh vực nông nghiệp, một ngành vừa chịu tác động mạnh từ biến đổi khí hậu vừa có dư địa để giảm phát thải. Hải Phòng đang triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”.

Theo kế hoạch, đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt của thành phố phấn đấu góp phần giảm 10-15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Trong đó, việc áp dụng các phương pháp canh tác lúa phát thải thấp, bao gồm tưới khô - ướt xen kẽ để giảm phát sinh khí mê-tan (CH4), là một trong những hướng được chú trọng.

Thông tin khí tượng thủy văn có thể hỗ trợ nông dân và cơ quan quản lý xác định thời điểm gieo trồng, tưới tiêu, thu hoạch, đồng thời chủ động trước các nguy cơ mưa lớn, nắng nóng, hạn hán và những điều kiện bất lợi khác. Khi dữ liệu thời tiết được kết hợp với dữ liệu sản xuất, Hải Phòng có thêm điều kiện phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh, thích ứng với khí hậu và phát thải thấp.

Về tổng thể, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu không phải hai nhiệm vụ tách rời. Một đô thị có thể đạt tiến bộ về cắt giảm khí nhà kính nhưng vẫn chịu tổn thất lớn nếu thiếu khả năng ứng phó trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Với Hải Phòng, yêu cầu này càng rõ nét khi thành phố đồng thời là trung tâm công nghiệp, cảng biển và đô thị lớn. Việc kết hợp giữa chính sách giảm phát thải, chuyển đổi năng lượng, phát triển khu công nghiệp các-bon thấp, ứng dụng công nghệ, sử dụng dữ liệu khí tượng thủy văn và thúc đẩy nông nghiệp phát thải thấp sẽ tạo thành nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh toàn diện.

Thông qua hợp tác với Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc - CTCP, Công ty Global Advisory Co. và Công ty TNHH Allotrope Vietnam, Hải Phòng kỳ vọng bổ sung thêm nguồn lực và kinh nghiệm để hoàn thiện kế hoạch giảm phát thải các-bon giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Từ việc xây dựng cơ chế chính sách, thí điểm ETS và thúc đẩy thị trường các-bon đến phát triển năng lượng sạch, công nghiệp các-bon thấp, nông nghiệp thích ứng khí hậu và nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai, thành phố đang từng bước hình thành cách tiếp cận đồng bộ hơn đối với mục tiêu phát triển xanh.

Đây cũng là tiền đề để Hải Phòng vừa duy trì động lực tăng trưởng kinh tế, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và tăng sức chống chịu của đô thị trước những tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.