Giữa vùng quê yên bình của thôn Hải Hà, xã Kỳ Lạc, trang trại nuôi dúi của thầy Trần Xuân Cường đang từng ngày phát triển ổn định. Ít ai nghĩ rằng, người chủ của mô hình chăn nuôi này lại là một giáo viên đang công tác tại Trường THCS Kỳ Sơn. Ban ngày đứng lớp truyền đạt kiến thức cho học sinh, ngoài giờ lên lớp, thầy lại dành thời gian chăm sóc đàn dúi, nghiên cứu kỹ thuật chăn nuôi và phát triển kinh tế gia đình.
Chia sẻ về cơ duyên đến với nghề nuôi dúi, thầy Cường cho biết, từ năm 2022, trong quá trình tìm hiểu các mô hình chăn nuôi mới, thầy nhận thấy dúi là vật nuôi có nhiều tiềm năng. Nhu cầu của thị trường ngày càng tăng, giá bán ổn định, trong khi nguồn thức ăn lại dễ kiếm và chi phí chăm sóc không quá lớn. Sau gần một năm dành thời gian tìm hiểu thông tin, tham quan thực tế tại nhiều trang trại, học hỏi kinh nghiệm từ các hộ nuôi thành công, đến năm 2023 thầy quyết định đầu tư phát triển mô hình.
Với số vốn ban đầu khoảng 200 triệu đồng, thầy Cường xây dựng hệ thống chuồng trại khép kín trên diện tích gần 100 m², đồng thời mua 15 con dúi giống để gây đàn. Theo thầy, những ngày đầu khởi nghiệp gặp không ít khó khăn do chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế. Mỗi công đoạn từ thiết kế chuồng nuôi, lựa chọn con giống đến chế độ dinh dưỡng đều phải tự tìm tòi, học hỏi và điều chỉnh dần để phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương.
"Nuôi dúi nhìn thì có vẻ đơn giản nhưng nếu không nắm chắc kỹ thuật thì rất dễ thất bại. Tôi dành nhiều thời gian đọc tài liệu, tham quan các mô hình và trao đổi với những người nuôi lâu năm để tích lũy kinh nghiệm trước khi đầu tư", thầy Cường chia sẻ.
Nhờ áp dụng đúng quy trình chăm sóc, đàn dúi phát triển khỏe mạnh, sinh sản tốt. Chỉ sau một thời gian ngắn, từ 15 con giống ban đầu, tổng đàn đã tăng lên khoảng 50 con. Khi nhận thấy mô hình mang lại hiệu quả kinh tế khả quan, thầy tiếp tục mở rộng quy mô chuồng trại, đầu tư thêm con giống và hoàn thiện hệ thống nuôi.
Đến nay, trang trại của thầy Cường duy trì tổng đàn hơn 200 con dúi, bao gồm dúi sinh sản, dúi giống và dúi thương phẩm. Mỗi khu chuồng đều được bố trí khoa học, sạch sẽ và tách riêng theo từng giai đoạn phát triển nhằm thuận tiện cho việc chăm sóc, theo dõi sức khỏe cũng như quản lý đàn.
Theo thầy Cường, dúi là loài động vật có khả năng thích nghi khá tốt nhưng cũng rất nhạy cảm với điều kiện môi trường. Vì vậy, yếu tố quan trọng nhất trong quá trình chăn nuôi là phải xây dựng chuồng trại đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
"Chuồng nuôi phải luôn giữ được nhiệt độ mát mẻ, thông thoáng nhưng kín đáo, đặc biệt không để ruồi, muỗi xâm nhập. Người nuôi phải thường xuyên quan sát biểu hiện của từng con để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường và có biện pháp xử lý sớm. Khi phát hiện dúi bỏ ăn hoặc hoạt động ít hơn bình thường thì cần kiểm tra ngay nguyên nhân để tránh ảnh hưởng đến cả đàn", thầy Cường cho biết.
Một trong những lợi thế của mô hình nuôi dúi là nguồn thức ăn rất phong phú và sẵn có tại địa phương. Thức ăn hằng ngày chủ yếu gồm cây tre, cây mía và ngô, vừa dễ tìm vừa giúp giảm đáng kể chi phí chăn nuôi. Ngoài ra, để đảm bảo hệ tiêu hóa của dúi luôn khỏe mạnh, thầy còn bổ sung thêm cây đót và cây sắn vào khẩu phần ăn theo từng thời điểm.
Theo kinh nghiệm của thầy, chất lượng thức ăn có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của đàn dúi. Nếu sử dụng thức ăn bị ôi hỏng, mốc hoặc không đảm bảo vệ sinh, dúi rất dễ bị đau bụng, rối loạn tiêu hóa, giảm sức đề kháng, thậm chí có thể chết. Vì vậy, tất cả nguồn thức ăn trước khi cho ăn đều được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo tươi sạch và thay mới thường xuyên.
Bên cạnh chế độ chăm sóc, việc nắm vững đặc điểm sinh sản của dúi cũng giúp người nuôi chủ động trong kế hoạch sản xuất. Thầy Cường cho biết, thời gian mang thai của dúi khoảng 1,5 tháng. Sau khi sinh, dúi con tiếp tục được nuôi cùng mẹ thêm khoảng 1,5 tháng trước khi tách đàn. Dúi thương phẩm được nuôi từ 10 đến 12 tháng sẽ đạt trọng lượng xuất bán, mỗi con nặng khoảng 2,5 kg. Riêng dúi giống thường được bán sau khi tách mẹ hoặc nuôi thêm đến khoảng 1,5 tháng tuổi, tùy theo nhu cầu của khách hàng.
Hiện nay, ngoài cung cấp dúi thương phẩm, trang trại của thầy còn cung cấp số lượng lớn dúi giống cho nhiều hộ dân có nhu cầu phát triển mô hình. Giá dúi thương phẩm hiện khoảng 550.000 đồng/kg, trong khi dúi giống được bán với giá khoảng 680.000 đồng/kg. Với mức giá ổn định cùng nhu cầu thị trường ngày càng tăng, mô hình đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.
Không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, thầy Cường còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật cho nhiều người dân đến tham quan, học hỏi. Từ khâu thiết kế chuồng trại, lựa chọn con giống, chăm sóc, phối giống đến phòng bệnh đều được thầy tận tình trao đổi, giúp nhiều hộ tự tin bắt đầu mô hình chăn nuôi mới.
Từ một giáo viên với niềm đam mê phát triển kinh tế, thầy Trần Xuân Cường đã chứng minh rằng sự kiên trì, tinh thần học hỏi và dám nghĩ, dám làm có thể tạo nên thành công. Mô hình nuôi dúi của thầy không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình mà còn góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong nông nghiệp, mở ra thêm một hướng phát triển kinh tế đầy triển vọng cho người dân vùng nông thôn Hà Tĩnh.
