Trang trại nuôi dúi của gia đình vợ chồng anh Hoàng Văn Toàn (37 tuổi) và chị Nguyễn Thị Điều (32 tuổi, trú thôn Bình Minh, phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An) rộng hơn 100m², được xây dựng với khoảng 100 ô chuồng, mỗi ô rộng khoảng 60cm và nuôi từ 1–5 con. Hệ thống chuồng trại được đầu tư đầy đủ quạt, đèn điện và hệ thống làm mát nhằm đảm bảo môi trường sống phù hợp cho đàn dúi.
Chị Điều cho biết, sau hai năm khởi nghiệp, gia đình đã trả hết khoản nợ vay trong năm đầu tiên, bước sang năm thứ hai bắt đầu có lãi và tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi. Hiện trang trại duy trì khoảng 60 con dúi bố mẹ sinh sản và hơn 200 con dúi giống.
Trước đây, vợ chồng chị Điều làm công nhân xa quê. Mỗi lần trở về địa phương, nhìn thấy nhiều chuồng trại nuôi trâu, bò, lợn, gà bị bỏ không, anh Toàn luôn trăn trở tìm hướng đi mới để vừa phát triển kinh tế gia đình, vừa tận dụng cơ sở vật chất sẵn có.
“Thời gian rảnh, tôi thường lên mạng tìm hiểu các mô hình kinh tế nông thôn. Nhận thấy mô hình nuôi dúi phù hợp với điều kiện địa phương, nguồn thức ăn dễ kiếm nên quyết định tìm hiểu kỹ thuật và bắt tay thực hiện”, anh Toàn chia sẻ.
Năm 2024, vợ chồng anh Toàn bắt đầu nuôi thử nghiệm 5 cặp dúi giống. Những ngày đầu chưa có kinh nghiệm, cộng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt khiến việc chăn nuôi gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, anh Toàn kiên trì học hỏi kỹ thuật từ các cơ sở cung cấp giống và tìm hiểu tập tính của loài vật này để điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp.
Sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, nhận thấy dúi thích nghi tốt với môi trường, ít dịch bệnh và có thể tận dụng chuồng trại cũ, gia đình quyết định vay vốn đầu tư quy mô lớn hơn. Anh vay mượn đầu tư 200 triệu đồng xây dựng trang trại, gần 100 triệu đồng mua con giống.
Theo anh Toàn, dúi là loài ưa mát, thích hợp với nhiệt độ từ 17–26 độ C. Để đảm bảo môi trường sống ổn định, gia đình đầu tư hệ thống tấm làm mát nhằm duy trì nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng nuôi.
“Nếu dùng điều hòa sẽ khiến môi trường quá khô, ảnh hưởng đến đường hô hấp của dúi. Hệ thống làm mát giúp đàn dúi phát triển ổn định hơn”, anh Toàn nói.
Một trong những lợi thế lớn của mô hình là nguồn thức ăn dễ tìm và chi phí thấp. Thức ăn chủ yếu được tận dụng từ nông nghiệp địa phương như tre, mía, ngô, sắn.... Theo anh Toàn, thức ăn của dúi cần được thu hoạch vào buổi chiều. Không nên thu hoạch buổi sáng hoặc lúc mới mưa vì đang còn sương và nước mưa dễ ảnh hưởng đến đường ruột. Tổng chi phí thức ăn trung bình mỗi tháng khoảng 2,5 triệu đồng.
Gia đình anh Toàn chủ yếu tập trung nuôi dúi sinh sản để bán con giống. Ngoài thức ăn thông thường, trong thời kỳ mang thai, dúi được bổ sung thêm ngô ngọt, bột ngô, cơm trộn cùng các loại khoáng chất, vitamin và canxi.
“Trung bình mỗi ngày tôi chỉ dành khoảng 1–2 tiếng để kiểm tra chuồng trại và cho dúi ăn vào buổi chiều hoặc tối. Tuy nhiên, vào thời kỳ sinh sản phải theo dõi thường xuyên để phát hiện dấu hiệu bất thường và xử lý kịp thời”, chị Điều chia sẻ.
Theo kinh nghiệm của gia đình, mỗi con dúi mẹ sinh từ 1–2 lứa mỗi năm, mỗi lứa từ 2–4 con. Sau khoảng 45–50 ngày có thể tách mẹ, đến 60–65 ngày sẽ xuất bán giống. Hiện giá bán trên thị trường dao động từ 3–4 triệu đồng/cặp, khách hàng chủ yếu đến từ các tỉnh phía Bắc.
Năm 2025, trang trại của vợ chồng anh Toàn xuất bán khoảng 100 cặp dúi giống, sau khi trừ chi phí thu lãi hàng trăm triệu đồng.
“Hiện trang trại có gần 300 con dúi. Trong năm đầu tiên chúng tôi đã thu hồi vốn, năm thứ hai bắt đầu có lãi và mở rộng quy mô đàn. Thời gian tới, gia đình dự định nâng tổng đàn lên khoảng 400–500 con, hướng tới xây dựng mô hình nuôi dúi hàng hóa quy mô lớn tại địa phương”, anh Toàn cho biết.
Ông Nguyễn Cảnh Tuỵ - Chủ tịch Hội Nông dân phường Quỳnh Mai, đánh giá đây là mô hình khá mới tại địa phương, hiện mới có 2 hộ triển khai và đang trong giai đoạn nhân giống, mở rộng sản xuất.
“Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu khá cao so với nhiều mô hình chăn nuôi khác nhưng mô hình nuôi dúi có nhiều ưu điểm như phù hợp điều kiện môi trường, ít dịch bệnh, thức ăn dễ tìm và phù hợp với nông dân địa phương”, ông Tuỵ chia sẻ./.
