Tía tô bén rễ vùng đất bãi, mở hướng làm giàu cho nông dân ven bờ sông Con

Trên cánh đồng ven sông Con (xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An) những luống tía tô xanh mướt trải dài tạo nên một vùng sản xuất khá đặc biệt. Đây không chỉ là loại rau được trồng để phục vụ bữa ăn hằng ngày mà đang từng bước trở thành nguyên liệu phục vụ sản xuất tinh dầu, dược liệu và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, làm đẹp.

Ông Đàm Thanh Hải (58 tuổi, trú xóm Yên Bình, xã Nghĩa Đồng) là một trong những hộ tiên phong đưa cây tía tô vào vùng đất bãi ven sông Con. Trước đây, diện tích này chủ yếu được người dân trồng ngô nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Qua tìm hiểu, ông Hải nhận thấy tía tô có khả năng thích nghi với điều kiện đất đai địa phương nên mạnh dạn trồng thử nghiệm.

“Cây tía tô thích nghi khá tốt với thổ nhưỡng địa phương. Khi được cung cấp đủ nước, cây phát triển nhanh, lá dày và đồng đều. So với trồng ngô trước đây, hiệu quả kinh tế từ cây tía tô cao hơn gấp 2-3 lần”, ông Hải chia sẻ.

Theo ông Hải, tía tô không đòi hỏi quy trình chăm sóc quá phức tạp. Người trồng chủ yếu thực hiện các công đoạn làm cỏ, bón phân và chủ động nguồn nước. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, việc bảo đảm đủ nước có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình sinh trưởng của cây.

Hiện toàn xã Nghĩa Đồng có hơn 10 hộ sản xuất tía tô, gồm cả diện tích tập trung ngoài đồng và những khu vườn nhỏ trong khu dân cư. Mỗi năm cây tía tô có thể được thu hoạch khoảng 3 lần, được thu mua với giá 1,5 triệu đồng/ tấn. Sau khi trừ chi phí, mỗi hecta có thể đạt thu nhập khoảng 70 triệu đồng/lần cắt.

Như vậy, nếu duy trì được năng suất và đầu ra ổn định, mỗi hecta tía tô có thể mang lại khoảng 200 triệu đồng/năm. Đây là mức thu nhập được đánh giá cao hơn đáng kể so với việc trồng ngô trên cùng diện tích.

Không chỉ dừng ở việc bán nguyên liệu tươi, tía tô tại Nghĩa Đồng đang được định hướng theo chuỗi giá trị mới. Sau thu hoạch, cây được sử dụng làm nguyên liệu chiết xuất tinh dầu, phục vụ lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, làm đẹp và sản xuất dược liệu.

Để chủ động nguồn nguyên liệu và từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, Hợp tác xã (HTX) Trồng và Chế biến tinh dầu Nghĩa Đồng đã được thành lập. HTX đảm nhận vai trò tổ chức sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật, liên kết thu mua nguyên liệu và hướng tới đầu tư cơ sở chưng cất tinh dầu ngay tại địa phương.

Theo ông Trần Văn Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Đồng, tía tô không phải cây trồng hoàn toàn mới tại địa phương. Trước đó, một số hộ dân đã trồng thử nghiệm nhỏ lẻ và nhận thấy hiệu quả kinh tế tích cực.

“Từ kết quả ban đầu, năm nay địa phương định hướng mở rộng mô hình lên khoảng 10ha, trong đó 6ha là vùng trồng tập trung và 4ha còn lại là đất vườn của người dân.

Để đảm bảo nguồn nước các thành viên tổ hợp tác đã đầu tư hệ thống tưới, bơm nước từ sông Con về cánh đồng, duy trì độ ẩm cần thiết cho cây”, ông Trung cho biết.

Cũng theo ông Trung, đây mới là năm đầu tiên HTX tổ chức sản xuất tía tô với quy mô lớn. Hiệu quả thực tế vẫn cần được đánh giá dựa trên năng suất, chi phí đầu tư, lợi nhuận và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Nếu mô hình đạt hiệu quả bền vững, Hội Nông dân sẽ phối hợp với chính quyền khảo sát thêm những khu vực có đất đai phù hợp để mở rộng vùng trồng./.