Trong bối cảnh yêu cầu chuyển dịch năng lượng ngày càng cấp thiết, Bộ Công Thương vừa ban hành kế hoạch hành động triển khai Chỉ thị số 09/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đặt ra hàng loạt mục tiêu cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đảm bảo an ninh cung ứng trong giai đoạn tới. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là mục tiêu đến năm 2030, các cơ sở lọc dầu trong nước sẽ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu nội địa, đồng thời thực hiện dự trữ theo đúng quy định.
Không chỉ tập trung vào nguồn cung, kế hoạch còn đặt ra các chỉ tiêu tiết kiệm năng lượng mang tính định lượng rõ ràng. Cụ thể, mức tiêu hao năng lượng tính trên một đơn vị GDP được yêu cầu giảm trung bình từ 1 - 1,5% mỗi năm. Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, mục tiêu tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm, trong khi tổn thất điện năng toàn hệ thống được kéo giảm xuống còn 5,8%. Song song đó, toàn bộ các cơ sở trọng điểm phải thực hiện kiểm toán năng lượng và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.
Đáng chú ý, lĩnh vực giao thông cũng được đặt vào trọng tâm của quá trình chuyển đổi. Theo kế hoạch, ít nhất 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị lớn sẽ chuyển sang sử dụng điện vào năm 2030. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời góp phần cải thiện môi trường đô thị.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, trong 5 năm tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến ngành năng lượng. Đồng thời, cơ quan này sẽ chỉ đạo các doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào như dầu thô và khí, đảm bảo duy trì ổn định hoạt động sản xuất, nhất là trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro gián đoạn.
Một trụ cột quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các công nghệ tiết kiệm năng lượng, hệ thống lưu trữ điện, pin thế hệ mới và động cơ điện hiệu suất cao sẽ được ưu tiên nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi. Bên cạnh đó, các loại nhiên liệu mới như hydrogen, ammonia hay nhiên liệu phát thải thấp cũng sẽ được triển khai thí điểm trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và giao thông vận tải.
Song hành với phát triển nguồn năng lượng mới, Bộ Công Thương cũng thúc đẩy mở rộng thị trường dịch vụ năng lượng và khuyến khích các mô hình điện sạch. Điện gió, điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản, tự tiêu, kết hợp với hệ thống pin lưu trữ (BESS) sẽ được đẩy mạnh nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia. Đặc biệt, việc sử dụng xăng sinh học E10 được kỳ vọng sẽ góp phần cắt giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng, thông qua việc hoàn thiện các điều kiện cần thiết để triển khai lộ trình chuyển đổi.
Ở góc độ xã hội, công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng về tiết kiệm năng lượng cũng được chú trọng. Các giải pháp khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng, chuyển đổi sang xe điện và nhiên liệu sạch sẽ được đẩy mạnh. Đồng thời, việc kiểm tra, giám sát thực hiện các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong toàn bộ chuỗi khai thác, sản xuất và vận chuyển than, dầu khí sẽ được tăng cường.
Không dừng lại ở đó, kế hoạch còn nhấn mạnh vai trò phối hợp liên ngành giữa Bộ Công Thương với các bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn năng lượng lớn như EVN, PVN, TKV. Sự phối hợp này nhằm kiểm soát chặt chẽ hao hụt năng lượng trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến phân phối.
Với những định hướng và giải pháp đồng bộ, Bộ Công Thương kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế ở mức trên 10% trong những năm tới. Đây được xem là bước đi quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và tự chủ năng lượng trong dài hạn.
