Khi bao bì trở thành "tấm hộ chiếu" vào thị trường quốc tế
Hội thảo "Chuyển đổi bao bì: Sẵn sàng cho quy định EU (PPWR) hiệu lực tháng 8/2026 và cơ chế EPR" diễn ra ngày 5/8 tại Bắc Ninh đã thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng cùng đông đảo doanh nghiệp. Chương trình do Trung tâm Tư vấn phát triển công nghệ nông nghiệp và môi trường (thuộc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Informa Markets Vietnam và Ban Quản lý KCN VSIP Bắc Ninh tổ chức trong chuỗi hoạt động hướng tới ProPak Hanoi 2026.
Điểm đáng chú ý của hội thảo không nằm ở việc giới thiệu thêm một quy định mới, mà ở thông điệp xuyên suốt: xu hướng phát triển xanh đã bước sang giai đoạn mà các tiêu chuẩn môi trường trở thành "hàng rào kỹ thuật" của thương mại quốc tế.
Điều đó đồng nghĩa, nếu doanh nghiệp chỉ tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm mà không quan tâm đến bao bì, khả năng tiếp cận các thị trường lớn sẽ ngày càng bị thu hẹp.
Phát biểu tại hội thảo, bà Đoàn Thị Minh Phượng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển công nghệ nông nghiệp và môi trường, nhấn mạnh quản lý chất thải nhựa và phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành bao bì đang trở thành yêu cầu cấp thiết của quá trình hội nhập. Theo bà, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, đặc biệt là EU, thay vì chỉ đáp ứng các quy định trong nước.
Một trong những nội dung được quan tâm nhất tại hội thảo là những yêu cầu cụ thể của PPWR và việc triển khai cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Các chuyên gia đã phân tích những tiêu chuẩn mới về thiết kế bao bì để thuận lợi cho tái chế, tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế, giảm lượng bao bì không cần thiết cũng như trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thu hồi và tái chế sản phẩm sau tiêu dùng.
Theo ông Nguyễn Văn Phan, đại diện Văn phòng EPR Việt Nam, Nghị định 110/2026/NĐ-CP đã làm rõ trách nhiệm của các nhà sản xuất và nhập khẩu trong thực hiện nghĩa vụ tái chế, giúp doanh nghiệp có cơ sở chuẩn bị nguồn lực và lộ trình thực hiện phù hợp.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Annie Trần, Quản lý Cấp cao Informa Markets Vietnam, cho rằng nếu chỉ nhìn PPWR và EPR như một nghĩa vụ phải tuân thủ thì doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ cơ hội nâng cấp chính mình.
Theo bà, việc rà soát lại hệ thống bao bì, tối ưu vật liệu, giảm lãng phí và cải thiện hiệu quả sản xuất không chỉ giúp đáp ứng quy định của thị trường mà còn góp phần giảm chi phí dài hạn, nâng cao hình ảnh thương hiệu và tăng sức cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đây cũng là xu hướng đang diễn ra trên thế giới khi các tập đoàn lớn ngày càng ưu tiên lựa chọn những nhà cung cấp đáp ứng tốt các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Chuyển đổi xanh cần cả một hệ sinh thái đồng hành
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chủ động thay đổi bằng việc sử dụng nhựa tái sinh, áp dụng mô hình quay vòng chai thủy tinh, giảm nhựa nguyên sinh và mở rộng hợp tác với các đơn vị thu gom, tái chế. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy nhận thức về kinh tế tuần hoàn đang dần chuyển thành hành động cụ thể.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều rào cản. Chi phí đầu tư công nghệ lớn, nguồn vật liệu tái chế đạt chuẩn chưa ổn định, trong khi hạ tầng thu gom và tái chế vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.
Chính vì vậy, nhiều giải pháp được giới thiệu tại hội thảo như phát triển vật liệu sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp, phân loại chất thải tại nguồn hay xây dựng chuỗi thu gom chất lượng không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành bao bì trong bối cảnh kinh tế tuần hoàn trở thành xu thế tất yếu.
Thông điệp được đưa ra tại hội thảo khá rõ ràng: chuyển đổi xanh không còn là "chi phí tuân thủ", mà đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp.
Muốn tận dụng được cơ hội này, cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước trong hoàn thiện thể chế, doanh nghiệp trong đổi mới công nghệ, các đơn vị tái chế trong nâng cao năng lực và các hiệp hội trong kết nối chính sách với thực tiễn sản xuất. Khi toàn bộ chuỗi giá trị cùng chuyển động, chiếc bao bì sẽ không chỉ bảo vệ sản phẩm mà còn góp phần nâng tầm giá trị hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
