Không để an toàn trở thành “điểm nghẽn” của tăng trưởng
Sáng ngày 23/7, tại Công ty TNHH Fukang Technology, Khu công nghiệp Quang Châu, UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ huy động nhiều lực lượng năm 2026.
Không đơn thuần là một cuộc diễn tập nghiệp vụ, hoạt động lần này được tổ chức trong bối cảnh Bắc Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với quy mô kinh tế và không gian phát triển ngày càng mở rộng. Toàn tỉnh hiện có 37 khu công nghiệp, 94 cụm công nghiệp cùng hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp, sản xuất điện tử và thu hút đầu tư nước ngoài hàng đầu cả nước.
Đi cùng với tốc độ phát triển ấy là những yêu cầu ngày càng cao về an toàn. Đặc biệt, tại các khu công nghiệp tập trung nhiều nhà máy quy mô lớn, sử dụng dây chuyền công nghệ hiện đại, tập trung đông người lao động, nguy cơ cháy, nổ luôn tiềm ẩn nếu công tác phòng ngừa không được đặt đúng vị trí.
Phát biểu tại buổi thực tập, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh nhấn mạnh, công tác PCCC và CNCH không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động sản xuất, chuỗi cung ứng, năng lực cạnh tranh và niềm tin của nhà đầu tư.
Bởi trong môi trường sản xuất hiện đại, một vụ cháy lớn không chỉ gây thiệt hại về tài sản. Nó có thể làm gián đoạn dây chuyền, đứt gãy đơn hàng, ảnh hưởng đến hàng nghìn lao động và tạo ra những tác động dây chuyền đối với cả chuỗi cung ứng.
Nói cách khác, an toàn PCCC ngày nay đã vượt ra khỏi phạm vi của một yêu cầu kỹ thuật. Đó là một thành tố trong năng lực quản trị doanh nghiệp và quản trị địa phương, đồng thời là điều kiện để bảo đảm sự ổn định của môi trường đầu tư.
Thực tế những tháng đầu năm 2026 càng cho thấy yêu cầu này không thể xem nhẹ. Trong 7 tháng đầu năm, toàn tỉnh xảy ra 46 vụ cháy, làm 1 người tử vong, thiệt hại tài sản khoảng 168 tỷ đồng. Những con số này là lời cảnh báo về nguy cơ cháy, nổ vẫn hiện hữu và có thể gây hậu quả lớn nếu công tác phòng ngừa bị xem nhẹ.
Trong bối cảnh đó, phương châm “phòng cháy từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở” không chỉ là yêu cầu của lực lượng chức năng mà cần trở thành nguyên tắc vận hành thường xuyên của mỗi doanh nghiệp.
Một tình huống giả định, nhiều bài học thực tế
Việc lựa chọn Công ty TNHH Fukang Technology làm địa điểm thực tập mang đến một tình huống có tính thực tế cao. Đây là doanh nghiệp công nghệ cao thuộc Tập đoàn Foxconn, có quy mô sản xuất lớn với hơn 20.000 lao động, hệ thống nhà xưởng hiện đại và yêu cầu cao về bảo đảm an toàn PCCC. Doanh nghiệp hiện có hơn 540 cán bộ, công nhân viên được huấn luyện, cấp chứng nhận nghiệp vụ PCCC và CNCH; thường xuyên tổ chức huấn luyện, diễn tập và đầu tư đồng bộ hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động cùng các phương tiện chữa cháy hiện đại.
Theo tình huống giả định, vào 9 giờ 30 phút, tại nhà xưởng I07 xảy ra cháy trong quá trình hàn cắt kim loại phục vụ cải tạo hệ thống cấp nước chữa cháy và hệ thống điều hòa cấp khí tươi. Tia lửa hàn bắn vào vật liệu bảo ôn và các vật liệu dễ cháy. Đáng chú ý, hệ thống cấp nước chữa cháy của nhà xưởng tạm dừng hoạt động để phục vụ thi công. Đám cháy nhanh chóng bùng phát, lan rộng, khói và khí độc bao trùm khu vực sản xuất.
Ngay sau khi phát hiện sự cố, lực lượng PCCC cơ sở phát tín hiệu báo động, triển khai phương tiện chữa cháy tại chỗ, hướng dẫn công nhân thoát nạn và báo cháy đến Trung tâm Chỉ huy 114. Hơn 2.000 công nhân phải sơ tán khẩn cấp. Nhiều người bị ngạt khói, mất phương hướng hoặc mắc kẹt tại các tầng và trên mái nhà xưởng. Tình huống nhanh chóng vượt quá khả năng xử lý tại chỗ, đặt ra yêu cầu phải huy động lực lượng chuyên nghiệp và các đơn vị phối hợp.
Công an tỉnh Bắc Ninh khẩn trương điều động lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH cùng nhiều phương tiện chuyên dụng đến hiện trường. Các lực lượng triển khai đồng bộ phương án chữa cháy, cứu người và chống cháy lan.
Trong quá trình tìm kiếm, giải cứu người mắc kẹt, nhiều thiết bị hiện đại được đưa vào sử dụng như xe thang, thiết bị bay không người lái, camera tìm kiếm, thiết bị cắt, banh thủy lực, túi nâng khí nén. Khi tình huống tiếp tục diễn biến phức tạp, nguy cơ cháy lan lớn và số người mắc kẹt nhiều, Ban Chỉ huy chữa cháy đề nghị huy động thêm lực lượng theo thẩm quyền của Chủ tịch UBND tỉnh.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Y tế cùng nhiều đơn vị PCCC chuyên ngành được điều động tham gia. Người bị nạn được tìm kiếm, đưa ra ngoài và sơ cấp cứu; các lực lượng đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, phân luồng giao thông và hậu cần phục vụ chữa cháy. Sau khi toàn bộ người mắc kẹt được đưa đến khu vực an toàn, Ban Chỉ huy phát lệnh tổng tấn công. Các lực lượng đồng loạt triển khai đội hình phun nước, khống chế và dập tắt hoàn toàn đám cháy, bảo vệ công trình và tài sản.
Cuộc thực tập kết thúc bằng công tác khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân vụ cháy theo đúng quy trình. Một tình huống giả định nhưng đặt ra những yêu cầu rất thực tế: nếu xảy ra cháy lớn trong một nhà máy có hàng nghìn lao động, khả năng phản ứng trong những phút đầu tiên sẽ quyết định rất lớn đến việc hạn chế thiệt hại.
Từ “chữa cháy” sang chủ động quản trị rủi ro
Điểm đáng chú ý của cuộc thực tập không nằm ở việc lực lượng chức năng có thể huy động bao nhiêu phương tiện hay bao nhiêu cán bộ, chiến sĩ. Giá trị lớn hơn là thông qua thực tiễn diễn tập, từng mắt xích trong phương án ứng phó được kiểm tra và nhìn nhận lại.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh, cuộc thực tập là dịp kiểm tra năng lực chỉ huy, điều hành, khả năng hiệp đồng giữa các lực lượng và khả năng huy động phương tiện khi xảy ra sự cố lớn. Đồng thời, đây cũng là cơ hội rà soát, hoàn thiện các phương án ứng phó, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp.
Trong thực tế, khi một vụ cháy lớn xảy ra, không một lực lượng đơn lẻ nào có thể giải quyết toàn bộ tình huống. Doanh nghiệp phải có lực lượng tại chỗ đủ khả năng phản ứng ban đầu. Cảnh sát PCCC và CNCH phải nhanh chóng tiếp cận hiện trường. Các lực lượng quân sự, y tế, chính quyền địa phương và các đơn vị PCCC chuyên ngành phải có khả năng phối hợp nhịp nhàng.
Chính vì vậy, năng lực PCCC không chỉ nằm ở trang thiết bị mà còn nằm ở khả năng phối hợp. Một hệ thống báo cháy hiện đại sẽ không phát huy đầy đủ hiệu quả nếu con người không biết cách phản ứng. Một phương án chữa cháy được xây dựng công phu cũng khó đạt kết quả nếu các lực lượng không được luyện tập thường xuyên. Và một doanh nghiệp dù đầu tư lớn cho thiết bị PCCC vẫn có thể đối mặt với rủi ro nếu thiếu ý thức phòng ngừa từ từng vị trí sản xuất.
Đó cũng là lý do Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nghiêm các chủ trương, chính sách, pháp luật về PCCC; xác định phòng cháy từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở là giải pháp căn cơ.
Công an tỉnh được yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, rà soát và hoàn thiện các phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành.
Đối với các doanh nghiệp, đầu tư cho PCCC cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư cho sự phát triển lâu dài. Chủ động xây dựng lực lượng PCCC cơ sở, đầu tư thiết bị và thường xuyên tổ chức diễn tập không chỉ để đáp ứng yêu cầu pháp luật, mà còn để bảo vệ chính hoạt động sản xuất, bảo vệ người lao động và duy trì chuỗi cung ứng.
An toàn là một phần của sức hút đầu tư
Bắc Ninh đang thu hút ngày càng nhiều dự án công nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử và sản xuất quy mô lớn. Cùng với dòng vốn đầu tư là sự gia tăng về quy mô nhà máy, số lượng lao động và mức độ phức tạp của các dây chuyền sản xuất.
Điều đó đồng nghĩa với việc yêu cầu về an toàn cũng phải được nâng lên tương ứng. Một môi trường đầu tư hấp dẫn không chỉ được đánh giá bằng quỹ đất, hạ tầng giao thông, nguồn nhân lực hay chính sách ưu đãi. Khả năng bảo đảm an toàn sản xuất, năng lực ứng phó với sự cố và mức độ sẵn sàng của hệ thống PCCC cũng là những yếu tố mà các nhà đầu tư ngày càng quan tâm.
Cuộc thực tập tại Fukang Technology đã huy động hơn 940 cán bộ, chiến sĩ, lực lượng PCCC cơ sở cùng nhiều đơn vị phối hợp và hệ thống phương tiện, thiết bị hiện đại. Qua đó, các lực lượng được rèn luyện kỹ năng chỉ huy, hiệp đồng tác chiến và xử lý các tình huống cháy, nổ lớn, cứu nạn, cứu hộ phức tạp. Doanh nghiệp cũng có thêm cơ hội nâng cao kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy, thoát nạn và chủ động ứng phó với tình huống khẩn cấp.
Từ một cuộc thực tập tại một nhà máy công nghệ cao, bài toán đặt ra rộng hơn cho toàn bộ hệ thống khu công nghiệp của Bắc Ninh: Làm thế nào để mỗi doanh nghiệp đều có khả năng tự bảo vệ mình trong những phút đầu tiên; làm thế nào để khi sự cố vượt quá khả năng tại chỗ, các lực lượng có thể lập tức kết nối và phối hợp; và quan trọng hơn, làm thế nào để những tình huống được giả định hôm nay không trở thành sự cố thật ngày mai.
Khi Bắc Ninh tiếp tục mở rộng không gian công nghiệp và hướng tới một giai đoạn phát triển mới, xây dựng môi trường sản xuất an toàn cũng chính là xây dựng nền móng cho tăng trưởng bền vững. Một địa phương muốn trở thành điểm đến lâu dài của các nhà đầu tư không chỉ cần những nhà máy hiện đại, mà còn cần một “lá chắn” an toàn đủ mạnh để bảo vệ con người, tài sản và những thành quả phát triển.
