Những năm qua, trên địa bàn xã Toàn Lưu người dân vẫn thường trồng các loại cây truyền thống như dưa chuột, dưa hấu, dưa lê… Từ năm 2026, xã Toàn Lưu triển khai đưa cây ớt “siêu cay” Habanero về trồng trên vùng đất địa phương.
Khác hoàn toàn với các loại ớt thường được biết đến tại Việt Nam như ớt chỉ thiên, ớt hiểm, ớt sừng trâu, ớt cao sản, … ớt Habanero nguồn gốc từ Mexico có hương vị rất đặc biệt, vô cùng cay, vị cay khác hẳn với ớt truyền thống Việt Nam nên có giá trị kinh tế rất cao.
Vì vậy, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà (tại thôn Đông Tiến, xã Toàn Lưu) đã tìm hiểu về nguồn gốc cây giống, kỹ thuật chăm sóc và đơn vị thu mua để có thể sản xuất loại ớt đặc biệt này. Tháng 2/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà với 5 thành viên cùng tham gia sản xuất đã quyết định trồng cây ớt Habanero với quy mô 10.000 cây trên diện tích 0,7 ha. Đặc biệt, mô hình này được Công ty Trí Việt Phát hướng dẫn kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất và cam kết thu mua sản phẩm ớt, tạo điều kiện thuận lợi về đầu ra và tâm lý yên tâm cho người trồng.
Ông Nguyễn Phi Thìn - Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà thông tin: Vùng đất này trước đây chủ yếu trồng lúa và dưa hấu, song hiệu quả kinh tế chưa cao. HTX Nông nghiệp Phú Hà đã tiến hành thuê lại và trồng thử nghiệm ớt cay Habanero. Để đảm bảo chất lượng, ngay từ khâu ươm giống, lên luống đến quá trình chăm sóc, chúng tôi áp dụng nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật theo hướng dẫn của các chuyên gia. Đồng thời chủ động tìm hiểu đặc tính giống, các loại sâu bệnh thường gặp để có biện pháp phòng trừ phù hợp.
Trong quá trình chăm sóc, các thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu ươm giống đến bón phân, làm cỏ, phủ bạt giữ ẩm và dựng cọc chống, .... Cây ớt Habanero phát triển tốt nhất ở những vùng khí hậu ấm áp, nhiều ánh nắng mặt trời, cần đất thoát nước tốt với độ pH từ 6 đến 6,8 . Vì vậy, đất trồng ớt đã luôn được các thành viên của HTX giữ đất ẩm nhưng không được úng nước. Tưới nước kỹ cho cây ớt Habanero một hoặc hai lần một tuần, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và độ ẩm của đất; cho phép đất và rễ khô một chút giữa các lần tưới.
Đồng thời, việc theo dõi và phòng trừ sâu bệnh được các thành viên thực hiện thường xuyên, nhất là đối với sâu đục quả và bệnh thán thư - những tác nhân có thể ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng sản phẩm.
Đến tháng 4/2026, sau 2 tháng canh tác toàn bộ diện tích ớt đạt tỷ lệ sinh trưởng ổn định 100%. Cây ớt phát triển đồng đều, chiều cao đạt từ 40 - 60 cm, thân cứng, tán phân nhánh mạnh, lá xanh dày và đã bắt đầu ra hoa, đậu quả. Kết quả này cho thấy giống ớt Habanero thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại địa phương.
Ông Hà Đăng Dũng, thành viên của HTX Nông nghiệp Phú Hà chia sẻ: Về kỹ thuật chăm sóc cây ớt, giai đoạn cây ớt Habanero ra hoa đậu quả chúng tôi tập trung thời gian chú ý chăm sóc nhiều nhất vì có thể gặp bệnh thán thư và sâu đục quả. Sâu đục quả thường tấn công từ khi quả ớt còn non. Bệnh thán thư có thể phát sinh mạnh khi thời tiết ẩm làm xuất hiện các đốm đen, lõm trên quả. Nếu không chăm sóc và áp dụng các biện pháp phòng trừ cây thường xuyên sẽ ảnh hưởng rất lớn đến mẫu mã và chất lượng sản phẩm ớt thu hoạch.
Đến thời điểm này, ớt đã bắt đầu chín bói và chuẩn bị bước vào giai đoạn thu hoạch quả. Thời gian thu hoạch kéo dài khoảng hơn 2 tháng. Do thời gian thu hoạch kéo dài và sản phẩm thu mua là ớt tươi nên hiện nay HTX đang xây dựng kho đông lạnh để duy trì, đảm bảo độ tươi, màu sắc, dinh dưỡng và giá trị thương phẩm của ớt. Theo dự kiến, năng suất ước đạt 1,5 - 2 kg/cây, tương đương tổng sản lượng khoảng 10 tấn. Với giá thu mua 200.000 đồng/kg ớt tươi, doanh thu sẽ đạt 2 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí sản xuất lợi nhuận dự kiến đạt 1,5 tỷ đồng.
Theo phòng Kinh tế xã Toàn Lưu, mô hình trồng ớt Habanero của HTX Nông nghiệp Phú Hà là mô hình đầu tiên trên địa bàn xã Toàn Lưu. Qua đánh giá bước đầu, cây sinh trưởng tốt, cho thấy sự phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, mở ra hướng sản xuất mới. Thời gian tới, sau khi thu hoạch, địa phương sẽ tổ chức đánh giá toàn diện về hiệu quả kinh tế, kỹ thuật; trên cơ sở đó, định hướng nhân rộng các mô hình cây trồng có giá trị cao, từng bước nâng cao thu nhập và giá trị trên đơn vị diện tích.
Có thể thấy, bước đầu cho thấy mô hình trồng ớt Habanero tại Toàn Lưu mang lại nhiều triển vọng. Nếu tiếp tục được đánh giá và nhân rộng, mô hình này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững.
