Nghệ An khai trương phòng trưng bày chuyên biệt Bảo vật quốc gia Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn

Tối 17/11, tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An tổ chức khai trương Phòng trưng bày chuyên biệt Hộp xá lợi Phật (Tháp Nhạn). Đây là hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học và nghệ thuật, gắn với quá trình hình thành, phát triển của Phật giáo trên vùng đất Nghệ An.
1794936018661-2075197153669845051-3694268484226627507-726940a729ead68d7be361c688ad82f1-1794936140.jpg
Bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lợi Phật được phát hiện qua cuộc khai quật khảo cổ học vào năm 1986 tại di tích Tháp Nhạn (xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An).

Dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cùng đại diện lãnh đạo tỉnh, các sở, ban, ngành và đông đảo đại biểu.

Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn được chế tác bằng vàng ròng, với những hoa văn tinh xảo. Hiện vật được phát hiện trong cuộc khai quật khảo cổ học năm 1986 tại di tích Tháp Nhạn, Nam Đàn, nay thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An.

Theo các nhà nghiên cứu, những viên gạch được khai quật tại di tích có ghi niên đại “Trinh quán lục niên”, tương ứng năm 632, đời Đường. Đây là một trong những căn cứ quan trọng góp phần xác định niên đại của di tích Tháp Nhạn, đồng thời cung cấp thêm cơ sở để nghiên cứu bối cảnh lịch sử của việc lưu giữ hộp xá lợi.

Trải qua gần 1.400 năm, Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn vẫn được bảo tồn và trở thành hiện vật độc bản, mang giá trị đặc biệt trong nghiên cứu lịch sử Phật giáo ở Nghệ An. Điểm đặc biệt thiêng liêng của bảo vật là những mảnh xá lợi được lưu giữ bên trong. Theo quan niệm Phật giáo, xá lợi là biểu tượng thiêng liêng gắn với Đức Phật, tượng trưng cho lòng từ bi, trí tuệ và sự giác ngộ.

1794936018765-2075197153669845051-3694268484226627507-296d9fcce9b264cabb9724fc1a9aec36-1794936140.jpg
Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh.

Hộp có chiều dài 8 cm, rộng 5 cm, cao 5,5 cm, gồm hai bộ phận là thân và nắp. Hoa văn trang trí trên thân hộp là hình hoa sen cách điệu, trong khi phần nắp hình mái nhà được trang trí hoa cúc sáu cánh. Bên trong hộp có than tro cùng hai mảnh màu trắng đục, rất mỏng, được các nhà khảo cổ học nhận diện là xá lợi.

Cùng với những dấu tích kiến trúc và gạch trang trí hình Phật được tìm thấy tại di chỉ, hiện vật là nguồn tư liệu quan trọng, góp phần khẳng định sự hiện diện khá sớm của Phật giáo trên vùng đất Nghệ An.

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khoa học và nghệ thuật, năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định công nhận Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn là Bảo vật quốc gia.

Phòng trưng bày chuyên biệt được thiết kế trang trọng, lấy tủ kính bảo vệ Hộp xá lợi Phật làm trung tâm. Phần mái tủ mô phỏng kiến trúc mái chùa với những góc cong mềm mại. Trên tường, hình ảnh Đức Phật nổi bật trong gam màu đỏ, vàng ấm áp.

Không gian còn được kết hợp với âm thanh mang sắc thái Phật giáo, hương trầm và hiệu ứng khói nhẹ, tạo cảm giác thanh tịnh, gần gũi với không khí chốn thiền môn.

1794935834971-2075197153669845051-3694268484226627507-573b48a15361a8bfebe13b63b136393a-1794936140.jpg
Đây là hiện vật có giá trị đặc biệt, gắn với quá trình hình thành, phát triển của Phật giáo trên vùng đất Nghệ An.

Đáng chú ý, phía sau tủ kính trưng bày được bố trí màn hình LED trong suốt, trình chiếu hình ảnh hiện vật từ nhiều góc độ. Giải pháp này giúp khách tham quan quan sát rõ hơn những chi tiết, đường nét tinh xảo của chiếc hộp, dù kích thước hiện vật chỉ vài centimet.

Theo bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, việc khai trương phòng trưng bày là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh.

Không chỉ góp phần lưu giữ một bảo vật quý hiếm gắn với chiều sâu lịch sử, văn hóa và Phật giáo, không gian trưng bày còn tạo điều kiện để công chúng trực tiếp chiêm ngưỡng, tìm hiểu những giá trị đặc sắc của di sản. Qua đó, bảo vật có cơ hội hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống văn hóa cộng đồng, đáp ứng sự mong đợi của các nhà nghiên cứu, tăng ni, Phật tử, nhân dân và du khách trong nước, quốc tế.

Trước đó, năm 2021, hình ảnh Hộp xá lợi Phật Tháp Nhạn đã được giới thiệu trên bộ tem “Bảo vật quốc gia Việt Nam (bộ 2): Đồ vàng”./.

Đăng ký đặt báo